Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний маргаан — зээлийн хүү тогтоох замаар гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох болон илүү төлсөн мөнгийг буцаан авах. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн үндсэн мөнгийг болон алдангиг шаардсан боловч хариуцагч нь өмнө нь төлсөн мөнгө нь зээлийн хүү байсан гэж үзэн, гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн мөнгийг болон алдангийг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн хүү тогтоосон хэлцэл бичгээр байгуулаагүй тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус, өмнө нь төлсөн мөнгө нь зээлийн хүү тул илүү төлсөн мөнгийг буцаан авах ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж, илүү төлсөн ойролцоогоор 14 сая төгрөгийг буцаан олгох шийдвэр гаргасан.

• Зээлийн хүү тогтоосон хэлцэл бичгээр байгуулаагүй тул хүү авах эрхгүй, учир нь хуульд өөрөөр заагаагүй бол хүү тогтоосон бол зээлийн гэрээг заавал бичгээр хийнэ гэж заасан (Иргэний хууль 282.4).
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчид төлсөн мөнгө нь зээлийн хүүгийн төлбөр болохыг тодорхойлж чадаагүй, мөн зээлийн хүү тогтоох замаар гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгосон тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус, учир нь хүү тогтоосон хэлцэл бичгээр байгуулах ёстой (Иргэний хууль 56.1.2).
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчид төлсөн мөнгө нь зээлийн хүүгийн төлбөр биш, харин үндэслэлгүйгээр шилжүүлсэн мөнгө тул буцаан шаардах эрхтэй, учир нь үүргээ гүйцэтгэхээр хэн нэгэн этгээдэд хөрөнгө шилжүүлсэн этгээд уг зүйлийг олж авсан этгээдээс буцаан шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 492.1.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн хүү тогтоосон хэлцэл нь заавал бичгээр байгуулагдсан байх ёстой, хэрэв бичгээр байгуулаагүй бол хүү авах эрхгүй (Иргэний хууль 282.4).
• Зээлийн гэрээгээр хүү тогтоосон ч түүнийг бичгээр баримтжуулаагүй бол тухайн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.2).
• Үүрэг гүйцэтгэхээр хөрөнгө шилжүүлсэн боловч уг үүрэг нь хүчин төгөлдөр бус эсвэл үүрэг үүсээгүй бол хөрөнгө олж авсан этгээдээс буцаан шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 492.1.1).