Тогтоол №10041·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: С.Хандсүрэн нь нас барахаасаа долоо хоногийн өмнө өөрийн орон сууцыг эгч Д.Дашмаа болон охин Т.Мядагмаа нарт бэлэглэлийн гэрээгээр шилжүүлсэн. Нэхэмжлэгч Т.Түмэнжаргал нь талийгаачийн хүүхдүүдийн эцэг бөгөөд асран хамгаалагч юм. Тэрээр бэлэглэлийн гэрээг хүчингүйд тооцуулж, орон сууцыг Д.Дашмаагаас албадан чөлөөлүүлэхийг шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Т.Түмэнжаргал нь талийгаач С.Хандсүрэн хүнд өвчтэй, үйлдлийн учир холбогдлыг ойлгох чадваргүй байхад Д.Дашмаа нь бэлэглэлийн гэрээгээр орон сууцыг өөрийн болгож авсан. Мөн хүүхдүүдийг байранд нь оруулахгүй, өөрийг нь танихгүй гэж ярьж байгаа нь бэлэглэгчийг гомдоосон ноцтой үйлдэл тул гэрээг хүчингүйд тооцож, орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэхийг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Д.Дашмаа нь дүү С.Хандсүрэн орон сууцыг өөрт нь болон охин Т.Мядагмаад сайн дураар бэлэглэсэн. Т.Түмэнжаргал нь дүүтэй нь хамт амьдарч байгаагүй, өөр гэр бүлтэй байсан. Байрыг Т.Мядагмаа насанд хүрэхээр нь шилжүүлж өгөх бөгөөд Т.Түмэнжаргалд шилжүүлэх боломжгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-06-23, **Дугаар**: 183/ШШ2020/01742
- **Шийдвэр**: Бэлэглэлийн гэрээг хүчингүйд тооцох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, орон сууцыг Д.Дашмаагийн эзэмшлээс албадан чөлөөлөхөөр шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д заасныг баримтлан орон сууцыг Д.Дашмаагаас албадан чөлөөлөх. Иргэний хуулийн 280.1.1-д заасан үндэслэл тогтоогдохгүй тул бэлэглэлийн гэрээг хүчингүйд тооцохгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-02, **Дугаар**: 2069
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн "хариуцагч Д.Дашмаагийн эзэмшлээс албадан чөлөөлж" гэсэн хэсгийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг "Т.Мядагмаагийн эзэмших, ашиглах эрхээ хэрэгжүүлэхэд Д.Дашмаагийн зүгээс саад учруулахгүй байхыг даалгаж" гэж өөрчлөн, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.2-т заасантай нийцүүлэн, Д.Дашмаагийн орон сууцны эзэмшлийг хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй, харин Т.Мядагмаагийн эрхийг хэрэгжүүлэхэд саад учруулахгүй байхыг даалгах нь зүйтэй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-12-14, **Дугаар**: 00515/210/МА2025
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон түүний өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Бэлэглэлийн гэрээг хүчингүйд тооцохгүй, орон сууцыг албадан чөлөөлөхгүйгээр шийдвэрлэсэн нь хууль бус гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч болон түүний өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талийгаач С.Хандсүрэн нь 2018-09-20-ны өдөр нотариатчийг эмнэлэгт дуудан ирүүлж, орон сууцыг охин Т.Мядагмаа болон эгч Д.Дашмаа нарт бэлэглэсэн.
- Гэрээ байгуулах үед С.Хандсүрэн нь өөрийгөө удирдах, үйлдлийн учир холбогдлыг ойлгох чадвартай байсан нь тогтоогдсон.
- Бэлэг хүлээн авагч Д.Дашмаа нь бэлэглэгчийг гомдоосон, хохироосон ноцтой үйлдэл хийсэн нь хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй.
- Иргэний хуулийн 280.1.1-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул бэлэглэлийн гэрээг хүчингүйд тооцох шаардлага үндэслэлгүй.
- Орон сууцны өмчлөх эрх шилжсэнээр Т.Мядагмаа болон Д.Дашмаа нар өмчлөгч болж, эзэмших, ашиглах эрхтэй болсон.
- Д.Дашмаагийн орон сууцны эзэмшлийг хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй.
- Насанд хүрээгүй Т.Мядагмаа өмчлөгчийн хувиар орон сууцыг эзэмшиж, ашиглах эрхтэй тул уг эрхийг хэрэгжүүлэхэд Д.Дашмаа саад болохгүй байхыг даалгасан нь Иргэний хуулийн 106.2-т нийцсэн.
- Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэж, хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлсэн.
- Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй тул давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй.