Тогтоол №8590·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Х.Дулмаа нь өөрийн өмчлөлийн орон сууцыг Ч.Батхуяг, Б.Нийгүүсүрэн, Б.Ганхөлөг нар хууль бусаар эзэмшиж байгаа тул чөлөөлүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нар уг орон сууцыг хууль ёсоор худалдан авсан тул өмчлөгчөөр тогтоолгохоор сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Х.Дулмаа. 2016.03.22-ны өдөр Японы иргэн Нишино Ёошимасагаас 3 өрөө орон сууцыг худалдан авч, өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн тул хариуцагч нараас хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх.
- **Хариуцагч**: Ч.Батхуяг, Б.Нийгүүсүрэн, Б.Ганхөлөг. Б.Нийгүүсүрэн нь 2011.10.21-ний өдөр Нишино Ёошимасатай орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн төлсөн тул орон сууцны хууль ёсны өмчлөгчөөр тогтоолгох.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-13, **Дугаар**: 183/ШШ2019/02436
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг хангаж, орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх; сөрөг нэхэмжлэлд холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгох.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1-д зааснаар нэхэмжлэгч нь орон сууцны өмчлөгч болох нь тогтоогдсон. Хариуцагч нарт Иргэний хуулийн 89.1, 90.1-д зааснаар хууль ёсоор эзэмшил үүсээгүй. Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндсэн нэхэмжлэлтэй харилцан тооцохооргүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 117.1-ийн дагуу хэрэгсэхгүй болгосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-17, **Дугаар**: 118
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Ч.Батхуяг, Б.Нийгүүсүрэн
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 2 дахь заалтыг өөрчилж, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээх.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1-д заасан үндэслэлгүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-18, **Дугаар**: 001/ХТ2020/00473
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Ч.Батхуяг, Б.Нийгүүсүрэн
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаах.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх зохигчийн маргаж буй үйл баримтыг үндэслэл бүхий тогтоогоогүй.
- Хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой талаас нь бүрэн гүйцэд үнэлээгүй.
- Нэхэмжлэгч Х.Дулмаа нь орон сууцыг Нишино Ёошимасагаас худалдан авч, 2016 онд өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн гэж тайлбарласан бол хариуцагч нар 2011 онд худалдан авахаар тохирч, төлбөрийг төлж дуусгасан гэж маргасан.
- Зохигч хэн аль нь орон сууцыг худалдах-худалдан авах гэрээний үндсэн дээр өмчлөгч болсон гэж маргаж байгаа тул гэрээ хуулийн дагуу хэрэгжсэн эсэхийг нягтлах шаардлагатай.
- Иргэний хуулийн 106.1-д зааснаар өмчлөгч нь хууль ёсны байх, эзэмшил хууль бус болох нь эргэлзээгүй тогтоогдсон байх ёстой.
- Маргаантай үйл баримт тогтоогдоогүй байхад шүүх улсын бүртгэл үнэн зөв гэх үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэсэн нь учир дутагдалтай.
- Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлд хууль зүйн дүгнэлт хийгээгүй.
- Шүүхийн шийдвэр, магадлал нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 116.2-т заасан шаардлагыг хангаагүй.
ХуульTech