Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Ш.Р- нь шашны мухар сүсгээр ард олныг мунхруулан өргөл барьц болгон 1 гүү, 1 хадаг авч ашигласан, бусдын эрх чөлөөнд халдах, бусдыг доромжлох гэмт хэрэгт холбогдуулан шалгаж, Завхан аймгийн Ардын шүүх таслах газрын 1948 оны 02 дугаар сарын 08-ны өдрийн 20 дугаар тогтоолоор 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйлд зааснаар 3 жил хорих ял, мөн хуулийн 156 дугаар зүйлд зааснаар 1 жил хорих ял шийтгэж, ард олноос барьцанд цуглуулсан 1 морь, 1 хадгийг тус тус хураан авч, улсын орлого болгон шийдвэрлэсэн.
• Нэхэмжлэгч: Улсын ерөнхий прокурорын газрын хяналтын прокурор Ц.Батцэнгэл - Ш.Р-г 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйлд зааснаар улс төрийн хэрэгт хилсээр шийтгэсэн нь хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна, 156 дугаар зүйлээр 1 жил хорих ял шийтгэсэн хэрэг нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуульд хамаарахгүй байна.
• Хариуцагч: Ш.Р- нь өөрийнх нь мэдүүлэгтээр шашны сурталыг дэлгэрүүлэх зорилгоор ном уншаагүй, ах, дүүгийн гуйлт хүсэлтээр ном уншиж, юм өгөхөд авч ашигласан гэсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Ш.Р-г 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйлд зааснаар 3 жил хорих ял, 156 дугаар зүйлд зааснаар 1 жил хорих ял шийтгэж, 1 морь, 1 хадгийг тус тус хураан улсын орлого болгон шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137, 156 дугаар зүйл.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Улсын ерөнхий прокурорын газрын хяналтын прокурор Ц.Батцэнгэл
• Гомдлолын шалтгаан: Ш.Р-г 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйлд зааснаар улс төрийн хэрэгт хилсээр шийтгэсэн нь хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна, 156 дугаар зүйлээр 1 жил хорих ял шийтгэсэн хэрэг нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуульд хамаарахгүй байна.
• Шийдвэр: Ш.Р-г 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйлд зааснаар 3 жил хорих ял шийтгэсэн хэсгийг хүчингүй болгож, тогтоолын бусад заалт хэсгийг хэвээр үлдээх.
• Үндэслэл: 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйл, 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 156 дугаар зүйл, 1934 оны Төр шашныг тусгаарлан явуулах тухай хуулийн 20 дугаар зүйл.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Улсын ерөнхий прокурорын газрын хяналтын прокурор Ц.Батцэнгэл
• Гомдлолын шалтгаан: Ш.Р-г 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйлд зааснаар улс төрийн хэрэгт хилсээр шийтгэсэн нь хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна, 156 дугаар зүйлээр 1 жил хорих ял шийтгэсэн хэрэг нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуульд хамаарахгүй байна.
• Шийдвэр: Завхан аймгийн Ардын шүүх таслах газрын 1948 оны 02 дугаар сарын 08-ны өдрийн 20 дугаар тогтоолын Ш.Р-г 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйлд гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэсэн хэсгийг хүчингүй болгож, дээрх зүйлээр прокуророос ял төлөвлөсөн хэргийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19 дүгээр зүйлийн 1.1-д зааснаар хэрэгсэхгүй болгож, түүнийг цагаатгасугай.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Ш.Р-гийн үйлдсэн гэх гэмт хэргийн санаа зорилго, хэргийн улмаас тухайн үеийн нийгэм, ард иргэдэд ямар хор, хохирол учруулсныг шалгаж, баримтаар бүрэн тогтоогоогүй, зарим гэрч нарын мэдүүлэг, баримтыг үндэслэл болголгүй ард олны хүсэл сэтгэлээр ном гүрэм уншиж, ашгийг хичээсэн баримтгүй байхад тухай үеийн төр засгаас шашны талаар баримталж байсан бодлогын золиос болгож, Ш.Р-гийн өөрийнх нь мэдүүлгийг нотлох баримт болгож, улс төрийн хэрэгт зориудаар холбогдуулан хилсээр шийтгэсэн нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 41.1 дүгээр зүйлийн 1.3 дахь хэсэгээр гэм буруугүй хүнд ял оногдуулахад хүргэсэн шинээр илэрсэн нөхцөл болж байна.
• 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 137 дугаар зүйл дэх “Ямар нэгэн ашгийг хичээж ард нийтийн дотор мухар сүсгийг төрүүлэн гаргах зорилгоор зальт мэхт явдлуудыг гаргах” үйлдэл нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөн олговор олгох тухай хуульд тодорхойлон зааснаар түүнийг “улс төрийн хэрэгт хэлмэгдэгч” гэж тооцох үндэслэлд хамаарч байгаа болно.
• Ш.Р-гийн бусдын бие махбодид санаатайгаар халдсан үйлдэл нь түүний өөрийн хэргээ хүлээсэн мэдүүлэг, мөн гэрч Цогт, Дагва-Очир, Рэгмаа нарын мэдүүлгээр нотлогдон тогтоогдож байх тул 1942 оны Эрүүгийн хуулийн 156 зүйлд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож шийдвэрлэсэн Завхан аймгийн Ардын шүүх таслах газрын 20 дугаар тогтоолын тэрхүү хэсэг нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна.