Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: А.Д нь 1946-1949 онуудын үед ард түмний дотор шашны мухар сүсэг, шашны үзэл суртлаар мунхруулан Н, Т нарын 6 айлд, тэдний ам бүлд өвчин эмгэг, үхэл тохиолдсоныг далимдуулан ном гүрэм уншиж, сүнс дуудах зэргээр мэхлэн хуурч 930 төгрөгийн үнэ бүхий мал, эд зүйлсийг амин хувьдаа өргөл барьц болгон авч ашгийг хичээсэн гэмт хэрэгт холбогдсон.
• Нэхэмжлэгч: Улсын ерөнхий прокурорын газрын хяналтын прокурор Ц.Батцэнгэл - А.Д-ийн үйлдсэн гэх гэмт хэргийн санаа зорилго, ашгийг хичээж, бусдаас шахаж шаардаж өргөл барьц авсан эсэх, хэргийн улмаас тухайн үеийн нийгэм, иргэдэд ямар хор, хохирол учруулсан эсэхийг ном гүрэм уншуулсан Ц, Т, Ц, М, П гэх хүмүүсийг гэрчээр байцааж шалгаж, баримтаар бүрэн тогтоогоогүй, А.Д нь бусдын гуйлт хүсэлтээр ном уншиж, нас барагсдын хойтохыг уншиж, иргэдээс барьц болгон өгсөн зүйлүүдийг авсныг ашгийг хичээсэн гэж үзэж, төр засгаас шашны талаар баримталж байсан бодлогын золиос болгож, улс төрийн хэрэгт хилсээр шийтгэсэн нь дараах баримтуудаас харагдаж байна.
• Хариуцагч: А.Д - өөрөө хэргээ хүлээсэн мэдүүлэгт үндэслэн хилсээр ял шийтгэсэн болох нь тогтоогдож байна.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: А.Д-г 1942 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 137 дугаар зүйлд зааснаар хөдөлмөрийн лагерьт 1 жил хорих ялаар шийтгэсэн.
• Үндэслэл: Завхан аймгийн шүүхийн 1949 оны 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн 70 дугаар тогтоол.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Улсын ерөнхий прокурорын газрын хяналтын прокурор Ц.Батцэнгэл
• Гомдлолын шалтгаан: А.Д-ийн үйлдлийг нь нотолж тогтоосон баримт байхгүй, зөвхөн өөрөө хэргээ хүлээсэн мэдүүлэгт үндэслэн хилсээр ял шийтгэсэн болох нь тогтоогдож байна.
• Шийдвэр: Завхан аймгийн шүүхийн 1949 оны 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн 70 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгож, А.Д-г улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдсэнд тооцож, цагаатгах нь зүйтэй гэж хяналтын шатны шүүх бүрэлдэхүүн шийдвэрлэв.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 41.4 дүгээр зүйл, Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөн олговор олгох тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1.1 болон 8 дугаар зүйлийн 8.1 дэх хэсгийн заалтууд.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Улсын ерөнхий прокурорын газрын хяналтын прокурор Ц.Батцэнгэл
• Гомдлолын шалтгаан: А.Д-ийн үйлдлийг нь нотолж тогтоосон баримт байхгүй, зөвхөн өөрөө хэргээ хүлээсэн мэдүүлэгт үндэслэн хилсээр ял шийтгэсэн болох нь тогтоогдож байна.
• Шийдвэр: Завхан аймгийн шүүхийн 1949 оны 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн 70 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгож, А.Д-г улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдсэнд тооцож, цагаатгах нь зүйтэй гэж хяналтын шатны шүүх бүрэлдэхүүн шийдвэрлэв.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• А.Д-ийн үйлдлийг нь нотолж тогтоосон баримт байхгүй, зөвхөн өөрөө хэргээ хүлээсэн мэдүүлэгт үндэслэн хилсээр ял шийтгэсэн болох нь тогтоогдож байна.
• 1942 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 137 дугаар зүйлд заасан “Ямар нэгэн ашгийг хичээж ард нийтийн дотор мухар сүсгийг төрүүлэн гаргах зорилгоор залт мэхт явдлуудыг гаргах” үйлдэл нь Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөн олговор олгох тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1 дэх хэсгийн Г-д тодорхойлон зааснаар түүнийг “улс төрийн хэрэгт хэлмэгдэгч” гэж тооцох үндэслэлд хамаарч байгаа болно.
• Завхан аймгийн шүүхийн 1949 оны 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн 70 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгож, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19 дүгээр зүйлийн 1.1-д заасан “Гэмт хэргийн шинжгүй” үндэслэлээр А-ийн Д-д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, түүнийг цагаатгасугай.