Тогтоол №7898

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Сургуулийн захирал Ц.М нь хоёр багшаас хахууль авсан, хахууль өгсөн хэргээр бусдад холбогдсон. АНХАН ШАТ: Ц.М-ийг хахууль авсан, бусдыг бусдад хахууль өгөхөд нь дэмжлэг үзүүлсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 3 жил хасч, 5.400.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. Хахууль өгсөн бусад шүүгдэгчдийг хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан үндэслэлээр хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцлагаас чөлөөлсөн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ц.М-ийн өмгөөлөгчид анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хэргийг бүхэлд нь хүчингүй болгож, прокурорт буцаах гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, өмгөөлөгчдийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгожээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь хэргийн бодит байдлыг бүрэн шалгасан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх хуулийн заалтуудыг зөрчөөгүй, анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн, Ц.Ц, М.Г, Л.Ө нарыг хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан үндэслэлээр чөлөөлсөн нь хуульд нийцсэн гэж дүгнэсэн. Шүүгдэгч Ц.М-ийн үйлдсэн хэрэг, оногдуулсан ял нь түүний хувийн байдал, гэмт хэргийн хэмжээ, эрүүгийн хариуцлагын зорилгод нийцсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, хахууль авсан болон хахууль өгсөн гэх хэрэг. АНХАН ШАТ: Ерөнхий боловсролын сургуулийн захирал албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, үйлчлэгч болон багш ажилтай хүмүүсээс хахууль авсан, хахууль өгөхийг шаардсан, мөн хахууль өгсөн этгээдүүдэд ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд давж заалдсан гомдлуудыг хянан хэлэлцэв. Шүүгдэгч нарын хахууль өгсөн байдал, сайн дураар хэргээ илчилсэн гэх үндэслэлээр ял хөнгөрүүлэхийг хүссэн гомдлыг хэлэлцэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж дүгнэв. Гэмт хэргийн улмаас олсон орлогыг улсын төсөвт шилжүүлэх заалтад өөрчлөлт оруулж, шүүгдэгч нарт оногдуулсан ялыг хэвээр үлдээсэн. Шүүгдэгч нарын хясан боогдуулсан гэх тайлбар болон сайн дураар илчилсэн гэх үндэслэл хууль зүйн хувьд үндэслэлгүй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Сургуулийн захирал, ажилчид хахууль авсан, өгсөн хэргээр шүүгдэв. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч Н.Сүхбаатарыг хахууль авсан, Ч.Мөнгөнзул, Х.Болормаа нарыг хахууль өгсөн гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэл оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч Н.Сүхбаатарын өмгөөлөгч хахуулийг хандив байсан, эрүүгийн хэрэгт тооцогдохгүй гэж маргав. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоол хэвээр үлдээн, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хахууль авах, өгөх үйлдлүүд нь Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйлүүдэд заасан гэмт хэргийн шинжтэй байна. Мөрдөн байцаалт, шүүх хуралдаанаар цугласан нотлох баримтууд нь шүүгдэгчдийн гэм бурууг нотолсон. Байгууллагын ажилчдын нөхцөлийг сайжруулах нэрийдлээр авсан мөнгө нь "хандив" байх боломжгүй, харин хувийн ашиг сонирхол байсан тул хахууль хэмээн үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Сургуулийн захирал болон бусад хүмүүс албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, хахууль авсан, бусдад давуу байдал олгосон гэх хэрэг. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч Ц.Ц, П.Д, Г.Б нарыг Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл ангиар гэм буруутайд тооцож, торгох ял оногдуулсан. Нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасаж, нэмэгдэл ялуудыг нэгтгэн нийт эдлэх ялыг тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Дээд шатны прокурор анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хууль буруу хэрэглэсэн, ял доогуур оногдуулсан гэж эсэргүүцэл гаргасан. Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч хууль буруу хэрэглэсэн гэж үзсэн. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянуулахаар шийдвэрлэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.4 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан "Хахууль авах" гэмт хэрэгт ногдох нийтийн албанд томилогдох эрх хасах ялыг хуульд зааснаас доогуур буюу 2 жилээр оногдуулсан. Мөн шүүгдэгч Ц.Ц-д оногдуулсан нэмэгдэл ялуудыг нэмж нэгтгэн нийт эдлэх ялын хэмжээг тогтоогоогүй нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийг буруу хэрэглэсэн гэж үзэн, шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: А.М, Б.Ц нар нь албан тушаалаа урвуулан ашиглаж хахууль авсан, Д.Э нь албан тушаалтнуудад хахууль өгсөн гэх хэрэгт холбогдсон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор, А.М-г Эрүүгийн хуулийн 22.4.2, Б.Ц-г 22.4.1, Д.Э-г 22.5.1-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдсэн. - **Хариуцагч**: А.М, Б.Ц, Д.Э нар нь хахууль авч, өгсөн гэх үйлдлээ үгүйсгэж, эсвэл нөхцөл байдлын улмаас хийгдсэн гэж тайлбарлан, ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-09-08, **Дугаар**: 2023/ШЦТ/902 - **Шийдвэр**: А.М-г Эрүүгийн хуулийн 22.4.2-т зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 5 жил хасаж, 2 жилийн хугацаагаар зорчих эрх хязгаарлах ял; Б.Ц-г 22.4.1-т зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял; Д.Э-г 22.5.1-т зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 12,000,000 төгрөгөөр торгох ял тус тус оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Шүүгдэгч нар хахууль авч, өгсөн гэмт хэрэг үйлдсэн нь хэргийн баримтаар нотлогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-12-06, **Дугаар**: 2023/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч А.М-ийн өмгөөлөгч Б.Баатарсайхан, Э.Ганбат, шүүгдэгч Д.Э - **Гомдлолын шалтгаан**: А.М-ийн хувьд ялыг торгох ялаар солих, Д.Э-ийн хувьд гэмт хэргийн шинжгүй тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Б.Ц, Д.Э нарт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгасан; А.М-д оногдуулсан шийтгэх тогтоолын бусад заалтуудыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Д.Э-ийн А.М-д мөнгө өгсөн үйлдэл нь хясан боогдуулсны улмаас аргагүй байдалд өгсөн гэж үзэх үндэслэлтэй. А.М нь албан тушаалаа ашиглан санхүүжилтийг удаашруулж, Д.Э-г хахууль өгөхийг шаардсан нь тогтоогдсон. - Д.Э-ийн Б.Ц-д хахууль өгсөн, Б.Ц-ийн хахууль авсан гэх хэрэг нь нотлох баримтаар хөдөлбөргүй тогтоогдоогүй. Хэрэгт авагдсан баримтууд хоорондоо зөрүүтэй байсан тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.15.2-т заасан гэм буруугүйд тооцох зарчмыг баримтлан Б.Ц, Д.Э нарыг цагаатгасан. - А.М-ийн үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 22.4.5-т зааснаар хүндрүүлэн зүйлчлэх үндэслэлтэй боловч Үндсэн хуулийн цэцийн 2019 оны 03 дугаар сарын 13-ны өдрийн 01 дүгээр дүгнэлтээр "эсхүл хүндрүүлж" гэсэн хэсэг нь Үндсэн хууль зөрчсөн тул давж заалдах шатны шүүх А.М-д оногдуулсан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх эрх хэмжээгүй болсон. - А.М-д оногдуулсан ялыг өөрчлөх, эсхүл буруутгах үндэслэл тогтоогдоогүй тул түүний өмгөөлөгч нарын гомдлыг хүлээн авахгүй байх нь зүйтэй. - Д.Э-ийн гомдолд дурдсанчлан, түүний үйлдэл нь өөртөө давуу байдал бий болгох зорилгоор хахууль өгсөн гэж үзэхгүй тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.