Тогтоол №1556·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Н.Б нь метамфетамины агууламж бүхий мансууруулах бодисыг худалдаалах зорилгоор хилээр хууль бусаар нэвтрүүлж, олж авч, хадгалж, Б.Ц, Х.Ш нарт худалдсан. Б.Ц, Г.Ч, Х.Ш, Б.Я нар худалдаалах зорилготойгоор мансууруулах бодис олж авч хадгалсан, эсхүл бусдад худалдсан. Т.Э, Т.Д нар худалдаалах зорилгогүйгээр мансууруулах бодис хадгалсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Улсын ерөнхий прокурорын газар
- **Хариуцагч**: Н.Б, Х.Ш, Б.Ц, Б.Я, Т.Д, Г.Ч, Т.Э нар болон тэдгээрийн өмгөөлөгчид.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-22, **Дугаар**: 801
- **Шийдвэр**: Н.Б-г Эрүүгийн хуулийн 18.5.3, 20.7.2-т зааснаар 6 жил 10 сар, Б.Ц-г 20.7.1-т зааснаар 2 жил, Х.Ш-г 20.7.2-т зааснаар 1 жил, Б.Я-г 20.7.1-т зааснаар 1 жил 5 сар хорих ял шийтгэж, Б.Я-гийн өмнөх ял дээр нэмж нийт 3 жил 6 сар 14 хоног хорих ял оногдуулсан. Г.Ч, Т.Э, Т.Д нарыг 2 жилийн хугацаагаар тэнсэж, зан үйлийн хязгаарлалт тогтоосон.
- **Үндэслэл**: Гэм буруутайд тооцогдсон үйлдлүүд нь Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл, хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан байна. Ял оногдуулахдаа гэмт хэргийн нөхцөл байдал, нийгмийн аюулын шинж чанар, хор уршгийн хэмжээ, шүүгдэгч нарын хувийн байдал, хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-08, **Дугаар**: 27
- **Гомдлол гаргагч**: Н.Б, түүний өмгөөлөгч, Б.Ц, түүний өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийтгэх тогтоол нь үндэслэлгүй, ял хэт хүнд байна гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Б.Я-гийн ялыг 20.7.1-т зааснаар 2 жил 5 сар хорих ял болгон өөрчилж, өмнөх ялтай нэгтгэн нийт 4 жил 6 сар 14 хоног хорих ял оногдуулсан. Г.Ч, Т.Э, Т.Д нарт холбогдох заалтуудыг хүчингүй болгож, хэргийг тусад нь дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Бусад заалтуудыг хэвээр үлдээж, Н.Б, Б.Ц нарын гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Б.Я-гийн үйлдсэн гэмт хэргийн нөхцөл байдал, хувийн байдлыг харгалзан ялыг хүндрүүлсэн. Г.Ч, Т.Э, Т.Д нарын хувьд үйлдлийг нарийвчлан тогтоогоогүй, "Хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэх" зохицуулалтыг хавтгайруулан хэрэглэсэн тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-03-05, **Дугаар**: 210/МА2019/00251
- **Гомдлол гаргагч**: Б.Я, Т.Д, Н.Б, Г.Ч, Б.Ц нарын өмгөөлөгчид болон Н.Б өөрөө
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь үндэслэлгүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн, мөрдөн шалгах ажиллагаанд хууль зөрчигдсөн, ялыг хөнгөрүүлэх хүсэлттэй байна.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрүүдийг хэвээр үлдээж, шүүгдэгчдийн болон тэдний өмгөөлөгчдийн гаргасан гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хэрэгт хамааралтай, ач холбогдол бүхий, хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлэн, шүүх хуралдаанаар хэлэлцсэн нотлох баримтуудаар шүүгдэгчдийн гэм буруу тогтоогдсон.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэргийг зүйлчлэхдээ Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл, хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Мөрдөн байцаалт болон шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан, хязгаарласан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй.
- Шүүгдэгч Н.Б, Х.Ш, Б.Ц нарт эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн хэм хэмжээг зөв баримтлан, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, нийгмийн аюулын шинж чанар, хор уршгийн хэмжээ, шүүгдэгч нарын хувийн байдал, хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан хуулийн шаардлагад нийцсэн шийдвэр гаргасан.
- Б.Я-д анхан шатны шүүхээс оногдуулсан ялын талаар давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.9.1-т заасан эрх хэмжээний хүрээнд хэргийн зүйлчлэлийг өөрчлөхгүйгээр ялыг хүндрүүлж өөрчилсөн нь үндэслэлтэй.
- Г.Ч, Т.Э, Т.Д нарын холбогдсон хэргийн хувьд шүүгдэгч тус бүрийн үйлдэл, оролцоо, гэм буруугийн хэр хэмжээг нарийвчлан тогтоогоогүй, "Хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэх" зохицуулалтыг хавтгайруулан хэрэглэсэн гэх үндэслэлээр хэргийг тусад нь дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй.
- Ял оногдуулахдаа гэмт хэргийн шинж чанар, үйлдэгдсэн нөхцөл байдал, гэмт хэрэгтний хувийн байдалд нийцсэн, Эрүүгийн хуулийн шударга ёсны зарчмыг хангасан байх шаардлагыг хангасан.