Тогтоол №6794

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Г нь Сонгинохайрхан дүүргийн 107 дугаар цэцэрлэгийн эрхлэгчээр ажиллаж байхдаа Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын улсын ахлах байцаагч Д.Б-д 320,000 төгрөгийн хахууль өгөхийг завдсан гэмт хэрэгт холбогдсон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь Б.Г-ийг нийтийн албан тушаалтан хахууль өгөх гэмт хэрэг үйлдэхийг завдсан хэмээн үзэж, Эрүүгийн хуулийн 22.5.2-т зааснаар ял шийтгүүлэхийг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Г нь хахууль өгөх зорилгогүй байсан, мөнгө нь ажил явдалд хэрэглэх эм тарианы мөнгө байсан, мөрдөн байцаалтын явцад дарамт шахалтад орж мэдүүлэг өгсөн хэмээн мэдүүлсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-04, **Дугаар**: 714 - **Шийдвэр**: Б.Г-ийг гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 2,000,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 2.8.1, 22.5.2. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-18, **Дугаар**: 1115 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.Г, түүний өмгөөлөгч Д.Тунгалаг, Б.Ариунбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол үндэслэлгүй, Б.Г хахууль өгөх зорилгогүй байсан. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-13, **Дугаар**: 1702001900087 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.Г - **Гомдлолын шалтгаан**: Хэрэгт авагдсан баримтаар гэм буруу нь нотлогдохгүй байгаа, мөрдөн шалгах ажиллагаа нэг талыг барьсан, шүүгдэгчийг цагаатгах үндэслэлтэй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалыг хэвээр үлдээж, шүүгдэгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Б.Г нь нийтийн албан тушаалтан байхдаа албан тушаалын байдалтай нь холбогдуулан Д.Б-д 320,000 төгрөгийн хахууль өгөхийг завдсан нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй. - Шүүх Эрүүгийн хуулийн 2.8.1, 22.5.2-т зааснаар зүйлчилж хууль зүйн дүгнэлт хийхдээ Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлыг хангалттай шалгаж тодруулсан, ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - Гэмт хэрэг үйлдэхээр завдсан этгээдэд оногдуулах ял нь төгссөн гэмт хэрэгт оногдуулах ялаас бага байх ёстой бөгөөд шүүхээс Б.Г-т оногдуулсан торгох ял нь хууль зүйн үндэслэлтэй. - Шүүхээс оногдуулсан ял нь гэмт хэргийн шалтгаан нөхцөл, нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, хувийн байдалд нь тохирсон. - Хяналтын шатны шүүх анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдоогүй, эсхүл үгүйсгэгдсэн нөхцөл байдлыг тогтоох, нотлогдсон гэж үзэх, нотлох баримтыг нөгөөгөөс нь ач холбогдолтойд тооцох эрхгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийтийн албан тушаалтан өөртөө давуу байдал бий болгох зорилгоор хурлын төлөөлөгчид хахууль өгсөн гэх хэрэг. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан хахууль өгсөн гэм буруутайд тооцон, нийтийн албанд томилогдох эрхийг хоёр жилээр хасаж, 5.5 сая төгрөгөөр торгох, торгох ялыг нэг жил зургаан сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхийг зөвшөөрч, биелүүлээгүй тохиолдолд хорих ялаар солихоор шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаах, хахууль авсан гэмт хэрэгт шалгуулах гомдол гаргасан. Шүүгдэгч болон прокурор анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээх саналтай байв. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх хуралдаанд хэлэлцэгдсэн нотлох баримтууд болон шүүгдэгчийн мэдүүлгээр гэм буруутай нь тогтоогдсон. Анхан шатны шүүх хэргийг зөв зүйлчилж, Эрүүгийн хуулийг зөрчилгүй хэрэглэсэн. Давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалтан нь иргэнээс хахууль шаардсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан хахууль өгөгчийн ашиг сонирхлын үүднээс албаны чиг үүргээ хэрэгжүүлэхгүй байхын тулд шууд хахууль өгөхийг шаардсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 5 жил хасч, 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгч нар мөрдөн байцаалт, шүүх хуралдааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль зөрчигдсөн, нотлох баримт хангалтгүй, шүүгдэгч нь гэм буруугүй гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгуулахаар гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийн бүх ажиллагааг хянан үзээд, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хууль зөрчсөн зөрчил тогтоогдоогүй, нотлох баримтууд нь хоорондоо зөрүүгүй, шүүгдэгчийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйлд зүйлчлэн тогтоосон нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж дүгнэн, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Гаалийн улсын байцаагч Л.Б нь албан үүргээ гүйцэтгэх явцдаа Г.И-ын импортлон оруулж ирсэн автомашин доторх барааг гаалийн хилээр нэвтрүүлэх ашиг сонирхлыг ашиглан, барааг шалгаж тогтоон татвар ногдуулах ёстой үүргээ хэрэгжүүлэхгүйн тулд 100,000 төгрөгийн хахууль шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Тус хэрэгт нэхэмжлэгч байхгүй. - **Хариуцагч**: Л.Б нь өөрийгөө гэм буруугүй гэж үзэн, татвар хураамж төл гэсэн хууль ёсны шаардлага тавьсан, хахууль шаардаагүй, мөрдөн байцаалтын хугацаа тасарсан, нотлох баримт хууль зөрчин цуглуулсан, өөрийнх нь эсрэг мэдүүлэг авсан, хэрэгт хамааралтай бүхий л байдлыг шалгаагүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-01-17, **Дугаар**: 58 - **Шийдвэр**: Л.Б-г Эрүүгийн хуулийн 22.4.4-т заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 5 жилийн хугацаагаар хасаж, 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: Л.Б нь албан тушаалтан хахууль өгөгчийн ашиг сонирхлын үүднээс албаны чиг үүргээ хэрэгжүүлэхгүй байхын тулд хахууль өгөхийг шаардсан нь нотлох баримтаар тогтоогдсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2023-03-30, **Дугаар**: 346 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Л.Б - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй биш байна. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагын зөрчил тогтоогдоогүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2023-05-29, **Дугаар**: 210/МА2023/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Л.Б, түүний өмгөөлөгч Э.Алтан-Уяа, Т.Золбоо - **Гомдлолын шалтгаан**: Шийтгэх тогтоол, магадлал нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн, Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2023 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдрийн 58 дугаар шийтгэх тогтоол, Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2023 оны 03 дугаар сарын 30-ны өдрийн 346 дугаар магадлалыг тус тус хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүгдэгч Л.Б нь нийтийн албан тушаалтан болох гаалийн улсын байцаагч байхдаа албан үүргээ хэрэгжүүлэхгүй байхын тулд хахууль шаардсан нь хэрэгт цуглуулсан нотлох баримтаар хөдөлбөргүй тогтоогдсон. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг тогтооход шаардлагатай бүхий л ажиллагааг хийсэн. - Мөрдөн байцаалт болон шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан, хязгаарласан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - Шүүгдэгч Л.Б-г Эрүүгийн хуулийн 22.4.4-т заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, ял оногдуулахдаа Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Оногдуулсан ял нь шүүгдэгчийн гэм буруугийн хэр хэмжээ, үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн хор аюулын шинж чанарт тохирсон. - Гэрч Г.Б-ын мэдүүлэг нь шүүгдэгчийн гэм бурууг тогтооход ач холбогдолгүй. - Гэрч И.Х-ын мэдүүлэг нь үнэн зөв эсэх нь эргэлзээтэй, шүүхийн дүгнэлтэд нөлөөлөх ач холбогдол бүхий нотлох баримт биш. - Хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын хугацааны талаар хууль зүйн үндэслэлтэй дүгнэлт хийгдсэн бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 30.1, 30.12, 31.1 дүгээр зүйлийн заалтуудыг зөрчөөгүй. - Мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд мөрдөгчөөс ирүүлээгүй объектод шинжээч үзлэг хийн гаргасан шинжээчийн дүгнэлтийн зарим хэсгийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.11.2-т заасны дагуу нотлох баримтаар тооцох үндэслэлгүй. - Л.Б-г гэмт хэрэгт сэжиглэх үндэслэл тогтоогдсон байхад гэрчээр байцаалт авсан нь оролцогчийн эрхийг ноцтой зөрчсөн зөрчил боловч түүний гэрчийн мэдүүлэг нь шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Улсын хэмжээнд ажиллаж байсан албан тушаалтан болон хувийн хэвшлийн төлөөлөл хахууль авсан, өгсөн хэргээр яллагдаж, анхан шатны шүүхээс ял шийтгүүлсний дараа давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Улсын нөлөө бүхий этгээд, хясан боогдуулах аргаар хахууль авсан, хахууль өгсөн гэм буруутайд тооцож, торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, нотлох баримтаар нотлогдоогүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн хэмээн үзэж, шийтгэх тогтоол, шийдвэрийг хүчингүй болгож, цагаатгахыг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хөвсгөл аймгийн Засаг дарга асан Л.Г нь тус аймгийн МАН-ын дэд дарга Л.А-гаар дамжуулан "Батжин-Ундрах" ХХК-ийн захирал Ө.Б-ээс 10 сая төгрөгийг хахууль авсан гэмт хэрэг үйлдсэн нь нотлогдсон. Төрийн албан тушаалтан албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, хахууль авсан нь эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэл болно. Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн, хэргийн бодит байдлыг үндэслэлтэй тогтоосон тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.