Тогтоол №6455

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг этгээд нь согтуугаар хүнийг цохиж амь насыг нь хохироосон, нөгөө этгээд нь мөрдөн шалгах ажиллагаа болон шүүхэд худал мэдүүлэг өгч, нөгөө хүнийг гүтгэсэн хэрэгт холбогдсон. АНХАН ШАТ: Хүнийг санаатай алсан этгээдэд 10 жил хорих ял, худал мэдүүлэг өгсөн этгээдэд 500,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, хохирогчийн ар гэрийн хохирлыг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхны шатны шүүхийн шийдвэрийг хэт нэг талыг барьсан, нотлох баримтыг бүрэн шалгаагүй хэмээн гомдол гаргасан. Гэм буруутай гэх этгээдийн өмгөөлөгчид уг хэргийг бүрэн шалгах шаардлагатай, зарим нотлох баримтууд эргэлзээтэй, хууль зөрчсөн үйлдлүүд байгаа талаар тайлбар гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлтэй хэмээн үзсэн. Нотлох баримтуудаар хүнийг алсан үйл баримт тогтоогдсон, худал мэдүүлэг өгсөн этгээдийн мэдүүлэг тогтворгүй, хууль зөрчсөн байдал нь тогтоогдсон тул хуулийг буруу тайлбарласан гэх үндэслэлгүй. Тиймээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Л нь 2018 оны 02 дугаар сарын 19-нөөс 20-нд шилжих шөнө Н.Б-ийг хутгалж алсан. Л.Э нь худал мэдүүлэг өгсөн гэх хэрэгт холбогдсон. - **Нэхэмжлэгч**: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Л.О, түүний өмгөөлөгчид Л.Э-г худал мэдүүлэг өгсөн, мөн аюултай байдалд орхисон гэмт хэрэгт буруутай гэж үзэн, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхийг хүссэн. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Д.Л-ийн өмгөөлөгч А.Бүдханд нь давж заалдах шатны шүүх гэрчийг асуулгүй, шинжээчийн дүгнэлт зөрүүтэй байхад, мөн эд мөрийн баримт дутуу байхад хууль зүйн дүгнэлт хийсэн нь буруу гэж үзэн, хэргийг мөрдөн байцаалтад буцаахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-08-29, **Дугаар**: 681 - **Шийдвэр**: Л.Э-д холбогдох хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй тул хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгасан. Д.Л-ыг хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 12 жил хорих ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: Л.Э-ийн үйлдлийг гэмт хэргийн шинжгүй гэж үзсэн. Д.Л-ийн хувьд Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар гэм буруутайд тооцсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-25, **Дугаар**: 985 - **Гомдлол гаргагч**: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Л.О, түүний өмгөөлөгчид болон шүүгдэгчийн өмгөөлөгч А.Бүдханд. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Л.Э нь худал мэдүүлэг өгөх санаа зорилгогүй байсан, зориуд худал мэдүүлсэн болохыг нотолсон баримт цуглараагүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-31, **Дугаар**: 210/МА2018/01730 - **Гомдлол гаргагч**: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Л.О, түүний өмгөөлөгчид болон шүүгдэгчийн өмгөөлөгч А.Бүдханд. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрүүдийг хүчингүй болгохыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Д.Л нь Н.Б-ийг хутгалж алсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Мөрдөн байцаалт болон шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хасч, хязгаарласан ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - Л.Э-ийн өгсөн мэдүүлгийн зөрүү нь согтуурлын улмаас хэргийн нөхцөл байдлыг гүйцэт ойлгоогүй, өөрийгөө зөв илэрхийлж чадаагүйтэй холбоотой. - Л.Э нь гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн гэм бурууг тогтооход нөлөөлөхүйц буюу шүүн таслах ажиллагааг төөрөгдүүлэх зорилго агуулаагүй байх тул түүнийг цагаатгасан нь хууль зүйн үндэслэлтэй. - Л.Э-г хохирогчийг амь биед аюултай нөхцөл байдалд байхад нь санаатай орхин явсаны улмаас хохирогч нас барсан гэж буруутгах үндэслэлгүй. - Шүүх Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэж, Д.Л-д хуульд заасан төрөл, хэмжээний ял оногдуулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Д.А нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ хохирогч Т.О-той маргалдаж, түүнийг цохиж биед нь хүнд гэмтэл (дэлүү задрах) учруулсны улмаас хохирогч нас барсан. Шүүгдэгч С.Э нь уг хэргийг мөрдөн шалгах явцад гэрчээр худал мэдүүлэг өгсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор болон хохирогчийн талаас шүүгдэгчийг хүнийг санаатай алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэл оногдуулах байр суурьтай. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Д.А нь хохирогчийг алах санаа зорилго байгаагүй, гараараа нэг удаа цохисон, хэргийн зүйлчлэлийг Эрүүгийн хуулийн 11.1.2.5 болгон хөнгөрүүлэх хүсэлтэй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-10-09, **Дугаар**: 588 - **Шийдвэр**: Д.А-ыг хүнийг санаатай алах гэмт хэрэгт 11 жил хорих ял, С.Э-ыг худал мэдүүлэг өгөх гэмт хэрэгт 450,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэв. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 10.1.1 болон 21.2.1-д заасан гэмт хэргийн бүрэлдэхүүн тогтоогдсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-12-12, **Дугаар**: 884 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Д.А, түүний өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хэргийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлж, ялыг багасгах. - **Шийдвэр**: С.Э-д холбогдох хэргийг хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож, Д.А-т оногдуулсан 11 жил хорих ялыг хэвээр үлдээв. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 1.9.1, 1.10.1-ийг журамлан С.Э-ийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, Д.А-ын үйлдлийг хүнийг алах гэмт хэрэг мөн гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-09, **Дугаар**: 2018/ХШ/58 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Д.А, түүний өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хүнийг алах санаа зорилго байгаагүй, хохирогч гэмтэл авснаас хойш 20 цагийн дараа нас барсан тул хэргийн зүйлчлэлийг өөрчлөх. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгов. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүгдэгчийн учруулсан дэлүүний задрал, хэвлийн хөндий дэх цус алдалт бүхий гэмтэл нь хохирогчийг үхэлд хүргэсэн шууд шалтгаан болсон. - Хохирогч гэмтэл авснаас хойш 19-20 цагийн дараа нас барсан нь хэргийн зүйлчлэлийг хүнийг алах гэмт хэргээс хүнд хохирол учруулсны улмаас нас барсан гэж өөрчлөх үндэслэл болохгүй. - Шүүх Эрүүгийн хуулийн 1.9.1-д заасны дагуу шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэж, зүйлчлэлийг зөв тогтоосон. - С.Э-д холбогдох хэргийг хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зүйн үндэслэлтэй. - Хэрэгт нотолбол зохих байдлуудыг бүрэн шалгасан бөгөөд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хүний амь нас хохирсон хэрэгт холбогдох шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгчөөс анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд давж заалдсан. АНХАН ШАТ: Хүнийг алсан гэмт хэрэгт буруутгаж, 12 жил хорих ял оногдуулсан. Хохирогчийн ар гэрийн нэхэмжилсэн 9.698.020 төгрөгийг гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгч нь хэргийн бодит байдлыг буруу үнэлж, бусдын мэдүүлгийг хэт баримталсан, нотлох баримтыг дутуу үнэлсэн зэрэг үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, гэрчүүдийн мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт, хэргийн газрын үзлэг зэрэг нотлох баримтуудаар шүүгдэгч гэм буруутай нь тогтоогдсон гэж үзэн, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. Шинжээчийн дүгнэлтээс үзэхэд, хутгануудад цусны толбо, гарын хээ илрээгүй ч, эдгээр хутга нь шарх үүсгэх боломжтой байсан. Гэрчүүдийн мэдүүлгийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу гэрчийн ойлголтод хамаарна гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэнийг алах, гэрч худал мэдүүлэг өгсөн гэмт хэрэгт буруутгагдсан этгээдүүдийн хэргийг давж заалдах шатны шүүхэд хянан хэлэлцсэн. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч Х.Т-ийг хүнийг алсан, У.М-ийг гэрчээр худал мэдүүлэг өгсөн гэмт хэрэгт тооцож, Х.Т-д 12 жил хорих, У.М-д 480 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулсан. Мөн хохирлын нөхөн төлбөрт 7.828.100 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч Х.Т-ийн өмгөөлөгч ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн боловч шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоол нь хуулийн шаардлага хангасан, нотлох баримтууд нь гэм бурууг нотолсон гэж үзэн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Х.Т нь согтууруулах уншийн зүйл хэрэглэсэн үедээ иргэнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь шүүхийн шинжилгээ, гэрч, шүүгдэгчийн мэдүүлгүүдээр нотлогдсон. У.М нь мөрдөн шалгах ажиллагааны үед худал мэдүүлэг өгсөн нь тогтоогдсон. Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хуульд нийцсэн, гэмт хэргийн шинж чанар, учирсан хохирол, этгээдүүдийн хувийн байдалд тохирсон байна.