Тогтоол №3509·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Д.Б, Л.С, Д.Д, Д.О нар бүлэглэн Төв аймгийн Батсүмбэр сумын нутагт зөвшөөрөлгүйгээр 126.2 кг Сибирь хушны үр (самар) түүж, тээвэрлэж, байгаль экологид 12,481,180 төгрөгийн шууд хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Улсын яллагч нь шүүгдэгч нарыг Эрүүгийн хуулийн 24.8.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч нар.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-05-23, **Дугаар**: 359
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Д.Б, Л.С, Д.Д, Д.О нарыг Эрүүгийн хуулийн 3.7.1, 24.8.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 2 жилийн хугацаагаар тэнсэж, тус бүр 15,601,476 төгрөгийн хохирол төлүүлэх, мөн тээврийн хэрэгслийн үнэ болох 3,800,000 төгрөгийг хувь тэнцүүлэн гаргуулж улсын орлого болгосон.
- **Үндэслэл**: Шүүгдэгч нар бүлэглэн зөвшөөрөлгүйгээр ховор ургамал (сибирь хушны самар) түүж, тээвэрлэсэн нь Эрүүгийн хуулийн 24.8.1-д заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-08-08, **Дугаар**: 788
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч нарын өмгөөлөгч Б.Батцэнгэл
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгуулах.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 359 дүгээр шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Шинжээчийн дүгнэлт хууль зүйн үндэслэлтэй, самар нь ховор ургамалд хамаарна.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-05, **Дугаар**: 2211016052039
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч нарын өмгөөлөгч Б.Батцэнгэл
- **Гомдлолын шалтгаан**: Засгийн газрын тогтоол УИХ-ын хуультай зөрчилдөж, хохирлын хэмжээг буруу тогтоосон, Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн тул шийтгэх тогтоол, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгуулах.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрүүдийг хэвээр үлдээж, өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль нь хүрээлэн буй орчныг бүхэлд нь хамгаалах суурь хууль бөгөөд уг хуулийн 3.2-т "ургамал" гэдэгт бүх төрлийн ургамал хамаарна.
- Байгалийн ургамлын тухай хуулийн 3.4-т ургамлыг нэн ховор, ховор, элбэг гэж ангилж, ховор ургамлыг тогтоох эрхийг Засгийн газарт олгосон.
- Засгийн газрын 1995 оны 153 дугаар тогтоол, 2015 оны 410 дугаар тогтоолоор Сибирь хушны үр, идээ (самар)-г ховор ургамалд хамааруулсан нь хууль тогтоогчоос олгосон эрх хэмжээний хүрээнд хийгдсэн.
- Ойн тухай хуулийн 3.1.12-т самар нь ойн дагалт баялаг гэж заасан боловч энэ нь "самар нь хүний оролцоогүйгээр байгалийн жамаар ургаж буй ховор ургамал" болохыг үгүйсгэхгүй.
- Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль болон Ойн тухай хуулиудын хооронд зөрчилдөөн байхгүй, учир нь Ойн тухай хууль нь ойн бүсчлэл болон ойн баялгийн нөөцийг ерөнхийлсөн байдлаар тодорхойлсон.
- Шүүгдэгч нарын зөвшөөрөлгүйгээр 126.2 кг хушны самар түүж, тээвэрлэсэн үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 24.8.1-д заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан.
- Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 49.4-т зааснаар ургамлын аймагт учирсан хохирлыг тухайн ургамлын экологи-эдийн засгийн үнэлгээг тав дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээгээр тогтоон төлүүлэх нь үндэслэлтэй.
- Хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг зөрчөөгүй.