Тогтоол №3318·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Баянзүрх дүүргийн Татварын хэлтсийн дарга Ж.Г, захиргааны тасгийн дарга Д.Б нар нь 2018 онд дүүргийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлаас татвар хураалт, орлого бүрдүүлэлтэд зориулж олгосон 107.000.000 төгрөгийг албан хаагчдад урамшуулал хэлбэрээр олгож, буцаан авч, байгууллагын арга хэмжээ болон хувийн хэрэгцээнд зарцуулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Улсын яллагч Ж.Г, Д.Б нарыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2, 22.8.1.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэн яллах дүгнэлт үйлдсэн.
- **Хариуцагч**: Ж.Г, Д.Б нар нь гэм буруугүй, хууль буруу хэрэглэсэн, хохирлын хэмжээг буруу тооцсон гэж маргасан. Иргэний хариуцагчид төлбөр хариуцуулсныг эсэргүүцсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-09-06, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/1302
- **Шийдвэр**: Ж.Г, Д.Б нарыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2, 22.8.1.1-д заасан гэмт хэрэгт тус тус гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасч, торгох ял шийтгэсэн. Иргэний хариуцагч нараас төлбөр гаргуулж улсын төсөвт шилжүүлэхээр шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Ж.Г, Д.Б нар нь бүлэглэн албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, их хэмжээний хохирол учруулсан, төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-12-15, **Дугаар**: 2022/ДШМ/1194
- **Гомдлол гаргагч**: Ж.Г, Д.Б, иргэний хариуцагчид.
- **Гомдлын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хууль буруу хэрэглэсэн, гэм бурууг тогтоохдоо алдаа гаргасан, хохирлын хэмжээг буруу тооцсон гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд нэмэлт заалтууд оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Ж.Г, Д.Б нар тухайн гэмт хэрэгт бүлэглэн оролцсон, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгосон нөхцөл байдал тогтоогдсон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-02-15, **Дугаар**: 2023/ШХТ/251
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Ж.Г, Д.Б, түүний өмгөөлөгч Б.Батцэнгэл, Д.Г, иргэний хариуцагч Ц.Э, А.Б, Ю.Л, Г.С нар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хоёр шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, хэргийн бодит байдалд нийцээгүй дүгнэлт хийсэн, хохирлын хэмжээг буруу тооцсон.
- **Шийдвэр**: Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2022 оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 2022/ШЦТ/1302 дугаар шийтгэх тогтоол, Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2022 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдрийн 2022/ДШМ/1194 дүгээр магадлалыг тус тус хүчингүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүх нь хэргийн бодит байдал, гэм буруугийн асуудлыг тогтоохдоо нотлох баримт нэг бүрийг нягт нямбай шалгаж, үнэлэх үүрэгтэй боловч анхан болон давж заалдах шатны шүүх энэ шаардлагыг хангаагүй.
- Шүүгдэгч нарт холбогдох нийлмэл гэмт хэргийн нийтлэг ба ялгаатай шинж, зааг ялгааг оновчтой, зөв дүгнэж чадаагүй, зарим асуудлыг огт дүгнэлгүй орхигдуулсан.
- Төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулсан гэмт хэргийн улмаас их хэмжээний хохирол учруулсан гэж үзээгүй талаараа үндэслэл бүхий хууль зүйн дүгнэлт хийгээгүй.
- Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын хэмжээг бодитой нотлогдон тогтоогдсон байх ёстой боловч хангалттай нотлох баримт авагдаагүй, хохирлын хэмжээг бодитойгоор тодорхойлоогүй.
- Хэргийн шийдвэрлэлтэд ач холбогдолтой байж болох нотлох баримтыг цуглуулах мөрдөн шалгах ажиллагааг гүйцэд хийгээгүй.
- Шүүгдэгч нарын гэмт хэрэгт оролцсон үйлдэл, оролцоог нарийвчлан тодорхойлж, тогтоосон байх нь тэдгээрийн гэм буруу, оногдуулах ял шийтгэлийн зохистой харьцаанд нөлөөлөх бөгөөд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангид заасан шударга ёсны зарчимд нийцээгүй.
- Дээрх нөхцөл байдлууд нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7 дугаар зүйлд заасан "Хэргийн бодит байдлыг тогтоох"-д чухал ач холбогдолтой бөгөөд шүүхийн дүгнэлтэд ноцтойгоор нөлөөлж болох нөхцөл байдлыг анхаарч үзэлгүй орхигдуулж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэсэн.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.8.1.2-т заасан үндэслэлээр шийтгэх тогтоол, магадлалыг хүчингүй болгосон.