Тогтоол №4257

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Х.Ц нь 2014 оны 06 дугаар сарын 09-ний орой согтуугаар хохирогч Ө.Д-ийг хутгалж, бие махбодид нь хүнд гэмтэл санаатай учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч Ө.Д - **Хариуцагч**: Х.Ц нь бусдын бие махбодид хүнд гэмтэл санаатай учруулсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2016-02-22, **Дугаар**: 06 - **Шийдвэр**: Х.Ц-ийг гэм буруутайд тооцож, 5 жил 10 хоногийн хорих ял оногдуулсан. Өршөөлийн хуулиар 2 жилийг хасаж, эдлэх ялыг 3 жил 10 хоногоор тогтоож, жирийн дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 96.1, Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 5.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2016-04-07, **Дугаар**: 14 - **Гомдлол гаргагч**: Х.Ц - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүгдэгчийн гаргасан гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Шийтгэх тогтоол хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2016-05-30, **Дугаар**: 210/МА2016/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Х.Ц, өмгөөлөгч М.Гомборагчаа - **Гомдлолын шалтгаан**: Х.Ц ялаа хөнгөрүүлэхийг хүссэн, өмгөөлөгч нь хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаахыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүгдэгч Х.Ц нь хохирогч Ө.Д-д хүнд гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь хохирогч, гэрч нарын мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлтүүдээр нотлогдсон. - Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлтүүд нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна. - Шүүх гэмт хэргийн нийгмийн хор аюул, шүүгдэгчийн хувийн байдалд тохирсон ял оногдуулж, Эрүүгийн хуулийн 96.1 болон Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийг зөв хэрэглэсэн. - Хэрэгт Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 80 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлууд хангалттай шалгагдаж тогтоогдсон. - Шүүх хэргийг хянан хэлэлцэхдээ Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг ноцтой зөрчөөгүй. Эд мөрийн баримтыг хураан авч хэрэгт хавсаргах тогтоолыг журам зөрчиж үйлдсэн нь шүүхээс бодитой шийдвэр гаргахад сөргөөр нөлөөлсөн гэх үндэслэл тогтоогдоогүй. - Шүүгдэгч Х.Ц, өмгөөлөгч М.Гомборагчаа нарын гомдлууд үндэслэлгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг этгээд нөгөөгөө зодож, хүнд гэмтэл учруулсан хэргээр буруутгасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх буруутайд тооцож, хорих ял оноож, хохиролд нөхөн төлбөр гаргуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ялтан давж заалдах гомдол гаргасан боловч шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэмт хэргийн улмаас хохирогчийн биед хүнд гэмтэл учирсан нь нотлогдсон. Шүүх эмнэлгийн дүгнэлт болон гэрчүүдийн мэдүүлгүүдээр гэмтэл учруулсан үйлдлийг нотолсон. Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн, ял хэмжээ нь тохирсон гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шүүгдэгч нь хохирогчийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан хэргээр шүүгджээ. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч нь хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцогдож, нэг жилийн хорих ялаар шийтгэгдсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч нь оногдуулсан хорих ялыг хөнгөрүүлж, өөр төрлийн ял оногдуулахыг хүссэн. Гэвч шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгчийн үйлдсэн хэрэг, учруулсан хохирлын хэмжээ, нийгмийн аюултай байдал, гэм буруугийн хэлбэр зэргийг харгалзан үзэхэд анхан шатны шүүхээс оногдуулсан ял нь үндэслэлтэй байна. Шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгчөөс гаргасан тайлбарууд нь нотлох баримтаар батлагдаагүй, хуулийн дагуу үндэслэл болоогүй болно.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Оюунжаргал нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ хохирогч Н.Эрдэнэ-Очирыг хутгалж, эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Улсын яллагч, Д.Оюунжаргалыг Эрүүгийн хуулийн 11.1.2.4-т заасан гэмт хэрэгт буруутгасан. - **Хариуцагч**: Д.Оюунжаргал, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн боловч ялын зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэх, торгох ялаар солих хүсэлт гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-11-23, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/75 - **Шийдвэр**: Д.Оюунжаргалыг Эрүүгийн хуулийн 11.1.2.4-т заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 3 жил 4 сар 1 хоногийн хорих ял оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Хохирогчийн мэдүүлэг, гэрчүүдийн мэдүүлэг, шүүхийн шинжилгээний дүгнэлт болон бусад нотлох баримтаар гэмт хэргийн үйл баримт тогтоогдсон. Эрүүгийн хуулийн 6.7.1.4-т заасныг журамлан, ялын доод хэмжээнээс доогуур ял оногдуулсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-01-09, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX (Давж заалдах шүүхийн дугаар өгөгдөөгүй тул жишээ дугаар ашиглав) - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Б.Алтангэрэл - **Гомдлолын шалтгаан**: Гэмт хэрэгт ашигласан гэх хутгыг хууль бусаар хураан авсан, нотлох баримтыг тал бүрээс нь шалгаагүй, ялын зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэх эсвэл торгох ялаар солих үндэслэлтэй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих асуудлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хүрээнд хэргийг эцэслэн шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн. - Нотолгоо цуглуулах, бэхжүүлэх, үнэлэх шатанд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн зөрчил тогтоогдоогүй. - Хохирогчийн мэдүүлэг, гэрчүүдийн мэдүүлэг, хэргийн газрын үзлэг, гэрэл зургийн үзүүлэлт, эд зүйл хураан авсан тэмдэглэл, эмчийн тодорхойлолт, шүүхийн шинжилгээний дүгнэлт зэрэг нотлох баримтуудаар Д.Оюунжаргал нь хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн нь хангалттай тогтоогдсон. - Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 6.1.2-т заасан ял оногдуулах зарчмуудыг удирдлага болгон, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн байдал, хохиролгүй зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн 6.7.1.4-т заасны дагуу ялын доод хэмжээнээс доогуур ял оногдуулсан нь хуульд нийцсэн байна. - Шинжээчийн дүгнэлтэд хохирогчийн гэмтэл нь "гэмтлийн хүнд зэрэгт хамаарна" гэж тодорхой заагдсан тул өмгөөлөгчийн "тодорхой бус байна" гэх гомдлыг үндэслэлгүй гэж үзсэн. - Өмгөөлөгчийн ялыг хөнгөрүүлэх эсвэл торгох ялаар солих тухай гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас хохирогчийн бие махбодид хүнд гэмтэл учруулсан хэргээр яллагдагчийг буруутгасан анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч давж заалдах гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Яллагдагчийг бусдын бие махбодид хүнд гэмтэл санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 96 дугаар зүйлийн 96.1-д зааснаар хорих ял шийтгэж, гэм хорын хохирлыг гаргуулж, нэхэмжлэлээс заримыг нь шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Яллагдагч болон түүний өмгөөлөгч хэргийг нэг талыг баримтлан шалгасан, нотлох баримтын эх сурвалжийг нягтлаагүй, гэм буруугийн хэлбэрийг тогтоогоогүй гэж үзэж, хэргийг дахин мөрдөн байцаалтад буцаахыг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн шаардлагад нийцсэн. Гэмт хэрэг үйлдсэнийг нотлох баримт хангалттай бөгөөд ялтанд оногдуулсан ял шийтгэл нь гэмт хэргийн шинж чанар, хэмжээ, ялтны хувийн байдалд тохирсон, хуулийг зөв хэрэглэсэн байна. Иймд давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв.