Тогтоол №2903

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Б.Мөнхбаяр нь 2012 оны 10 дугаар сараас 2014 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдрийн хооронд иргэн Л.Энхбатаас уул уурхайн чиглэлээр хамтарч ажиллана гэж хуурч мэхлэн 23.662.514 төгрөг авч их хэмжээний хохирол учруулсан хэрэгт холбогдсон. Прокурор түүний үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 148 дугаар зүйлийн 148.3 дахь хэсэгт зааснаар зүйлчилсэн.

АНХАН ШАТ: Шүүх прокурорын яллах дүгнэлтийг Эрүүгийн хуулийн 148 дугаар зүйлийн 148.2 дахь хэсэг болгон хөнгөрүүлэн өөрчилж, Б.Мөнхбаярыг бусдын эд хөрөнгийг залилан мэхэлж, үлэмж хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон. Түүнд 3 жилийн хорих ял оногдуулж, Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 4.1 дэх хэсэгт зааснаар ялын эдлээгүй үлдсэн хэсгийг өршөөн хэлтрүүлсэн. Мөн Иргэний хуулийн 497.1, 510.1 дэх хэсэгт зааснаар 20.662.514 төгрөгийг Б.Мөнхбаяраас гаргуулж, хохирогч Л.Энхбатад олгохоор шийдвэрлэсэн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ялтан Б.Мөнхбаярын өмгөөлөгч давж заалдах гомдол гаргаж, анхан шатны шүүх хохирлын хэмжээг үнэн зөвөөр тогтоогоогүй, нотлох баримтын эх сурвалжийг шалгаагүй, мэдүүлгийн зөрүүг шийдвэрлээгүй, эргэлзээг шүүгдэгчид ашигтайгаар шийдвэрлэх зарчмыг зөрчсөн гэж үзэн, хохирлыг 9.638.982 төгрөгөөр тооцож шийдвэрлэхийг хүссэн. Хохирогчийн өмгөөлөгч болон прокурор давж заалдах гомдлыг үндэслэлгүй хэмээн үзэж, анхан шатны шүүхийн тогтоолыг хэвээр үлдээхийг хүссэн.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн тогтоолыг хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн. Б.Мөнхбаяр нь уул уурхайн чиглэлээр хамтарч ажиллана гэж хуурч мэхлэн, үлэмж хэмжээний хохирол учруулсан нь хохирогч, гэрч нарын мэдүүлэг болон бичгийн нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдсон. Анхан шатны шүүх прокурорын зүйлчлэлийг хохирлын хэмжээг тухайн үеийн хуульд заасан хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг үндэслэн Эрүүгийн хуулийн 148.2 дахь хэсэг болгон хөнгөрүүлэн өөрчилсөн нь үндэслэлтэй. Ялтан Б.Мөнхбаярт оногдуулсан ял нь түүний үйлдэл, гэм бурууд тохирсон бөгөөд Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийг зөв хэрэглэсэн. Анхан шатны шүүхийн тогтоолын "залилан мэхлэх" гэсэн томъёоллыг прокурорын яллах дүгнэлттэй нийцүүлэн "хуурч мэхлэх, итгэл эвдэх аргаар залилан мэхлэх" гэж өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. Өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хүлээн авах үндэслэлгүй гэж үзэж, гомдлыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.