Говь-Алтай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хуурамч диплом ашигласан эсэх болон гэм буруутай байдал тогтоогдох тухай маргаан. Шүүгдэгч нь боловсролын багшийн мэргэжлийн диплом авсан мэтээр хуурамч бичиг баримт ашиглан сургуульд багшаар ажилласан гэх үндэслэлээр буруутгагдав. Шүүгдэгч нь тухайн дипломыг ашиглан ажилд ороогүй, диплом хуурамч гэдгийг мэдээгүй гэж мэдээлсэн боловч боловсролын салбарын шаардлага хангасан үнэлгээ авч төгсөх нь нийтэд илэрхийлэгддэг ойлголт тул хуурамч гэдгийг мэдсээр байж ашигласан гэж үзэв.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Диплом хуурамч гэдгийг мэдээгүй, тухайн дипломыг ашиглан ажилд ороогүй тул гэм буруутай гэж үзэх нь үндэслэлгүй гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгч нь хуурамч диплом ашиглан ажилласан тул гэм буруутай гэж үзэн, гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг улсын төсөвт оруулахыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг зорчих эрхийг хязгаарлах ялаар шийтгэж, гэмт хэргийн улмаас учирсан орлогыг хураах албадлагын арга хэмжээ авсан. Давж заалдах шатны шүүх шийтгэх тогтоолын иргэний нэхэмжлэлийн хэсгийг өөрчилсөн тул анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хохирлыг иргэний журмаар жич шийдвэрлэхээр шийдвэрлэв. Учир нь шүүгдэгч нь анхнаасаа багшийн албан тушаалд ажилд авч ажиллуулсан байна, тухайн ажлын байранд шаардагдах мэргэжлийн боловсролын шаардлага хэзээ үүссэнийг тогтоох нотлох баримт хэрэгт авагдаагүй тул хохирлыг тооцохдоо холбогдох салбарын хууль тогтоомжийн дагуу иргэний журмаар шийдвэрлэх шаардлагатай гэж үзлээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Дээд боловсрол эзэмшихийн тулд суралцаж, холбогдох шалгалтыг өгч үнэлгээ авснаар сургуулийн хөтөлбөрийг төгсөж мэргэжил эзэмшдэг байдал нь нийтэд илэрхийлэгддэг ойлголт тул хууль бус болохыг мэдсэн байх боломжтой гэж дүгнэв (Эрүүгийн хууль 23.2).
• Дипломын дугаар нь боловсролын яамны мэдээллийн санд бүртгэлгүй, өөр иргэний нэр дээр бүртгэлтэй байгаа нь тухайн бичиг баримт хуурамч болохыг тогтооход үндэслэл болсон (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.19).
• Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг тооцохдоо тухайн салбарын мэргэжлийн шаардлагыг хангасан эсэх, багшлан ажиллах шаардлага хэзээ үүссэнийг тогтоох нь чухал тул иргэний журмаар жич шийдвэрлэх нь зүйтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 36.3).