Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Шүүгдэгчийн өмгөөлүүлэх эрх, хууль зүйн туслалцаа авах боломж, цаг хугацаагаар хангах эрх зүйн баталгааг хангах асуудал. Шүүгдэгч нь хохирогчтой байгуулсан гэрээний дагуу барилга барьж өгөх гэрээгээр дамжуулан ойролцоогоор 62 сая төгрөгийн мөнгө залилсан болон бусад эд хөрөнгө хууль бусаар шилжүүлсэн гэж буруутгагдаж байв. Анхан шатны шүүх хэргийн материалтай танилцах боломж олгохгүйгээр, өмгөөлөгч шинээр оролцох хүсэлтийг нь хэлэлцээгүй байхад эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх хуралдааныг явуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Өмгөөлөгч шинээр оролцох хүсэлт гаргасан боловч хэргийн материалтай танилцах боломж олгогдсонгүй, энэ нь өөрийгөө өмгөөлөх эрхийг нь хязгаарласан тул шүүх хуралдааныг хойшлуулах ёстой байсан гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдлийг залилсан гэмт хэрэг гэж үзэн, Эрүүгийн хууль 17.3.2.2-т заасны дагуу яллах дүгнэлт гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ялаар шийтгэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон. Учир нь шүүх хуралдаан даргалагч нь шүүгдэгчийн өөрийгөө өмгөөлөх, хууль зүйн туслалцаа авах эрх хангагдсан эсэхийг тодруулахгүй байсан тул эрх зүйн зөрчил гарсан гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүх хуралдаан даргалагч нь оролцогчдын эрх, үүргийг тайлбарлах, өөрийгөө өмгөөлөх, хууль зүйн туслалцаа авах эрх хангагдсан эсэхийг тодруулах үүрэгтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 35.6).
• Өмгөөлөгч шинээр оролцох эсвэл солигдох тохиолдолд шүүх хэргийн материалтай танилцах боломжийг заавал хангах ёстой тул өмгөөлөгчийн хүсэлтийг хэлэлцээгүй, материал танилцуулахгүй байсан нь шүүх хуралдааны ерөнхий нөхцөлийг зөрчсөн (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.1, 36.1).
• Шүүгдэгч нь хууль ёсны ашиг сонирхол нь хөндөгдсөн тохиолдолд өөрийгөө өмгөөлөх, хууль зүйн туслалцаа авах эрхтэй бөгөөд энэ эрх нь боломж, нөхцөл, цаг хугацаагаар хангагдах ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 1.14).