Тогтоол №7240·Эрүү · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Шүүгдэгч С.М нь багшаар ажиллаж байхдаа сурагчдын эцэг эх болон хамтран ажилладаг хүмүүсийг гадаадад сургах, тендерт оруулах, бизнес эрхлүүлэх зэргээр хуурч, итгэлийг нь урвуулан нийт 10 удаагийн үйлдлээр 52.575.000 төгрөгийг залилж хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь С.М-ийг Эрүүгийн хуулийн 17.3.3.1-д заасан залилах гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдсэн.
- **Хариуцагч**: С.М нь гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн боловч "байнга үйлдэж амьдралын эх үүсвэр болгосон" гэх зүйлчлэлийг эсэргүүцэж, өвчний улмаас эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцох боломжгүйг тодруулах нэмэлт шинжилгээ хийлгэх хүсэлт гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-23, **Дугаар**: 121
- **Шийдвэр**: С.М-ийг Эрүүгийн хуулийн 17.3.3.1-д зааснаар гэм буруутайд тооцож, 7 жил хорих ял оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Иргэний хуулийн дагуу хохирогчдод учирсан нийт 52.575.000 төгрөгийг С.М-ээс гаргуулж олгох.
- **Үндэслэл**: Залилах гэмт хэргийг их хэмжээний хохирол учруулж, байнга үйлдэж амьдралын эх үүсвэр болгосон.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2019-03-18 (шийдвэрийн өдөр тодорхойгүй, хүлээн авсан өдөр)
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч С.М-ийн өмгөөлөгч Б.Чинбат, М.Цэнгүүн болон шүүгдэгч С.М өөрөө.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шинжээчийн дүгнэлт үндэслэлгүй, нэмэлт шинжилгээ хийлгэх хүсэлтийг хангаагүй, шүүгдэгчийн эрүүл мэндийг харгалзаагүй, залилангийн үйлдлийг "амьдралын эх үүсвэр" болгосон гэх зүйлчлэлийг бүрэн шалгаагүй, шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэг болон шүүх хуралдааны товыг зарласан хугацааг зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 121 дүгээр шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр мөн шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх яллагдагчийг шүүхэд шилжүүлж, гэм буруугийн шүүх хуралдааныг 2 дахь хоногт зарлан хэргийг хэлэлцсэн нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 33.2.2-т заасан "шүүх хуралдааны товыг 3-аас доошгүй хоногийн өмнө талуудад мэдэгдэнэ" гэсэн заалтыг зөрчсөн.
- Хохирогчдод шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй, "хаягтаа байдаггүй, утас нь холбогдохгүй байв" гэх үндэслэлээр тэднийг шүүх хуралд оролцуулаагүй нь Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал, Монгол Улсын Үндсэн хууль, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 8.2-т заасан хохирогчийн эрхийг зөрчсөн.
- Шүүгчийн 248 дугаар захирамжид "гэм буруугийн шүүх хуралдааны товыг 2019 оны 1 дүгээр сарын 23-ны өдөр... явуулах"-аар шийдвэрлэсэн атлаа, 5 дахь заалтад "шүүх хуралдааны товыг 3-аас доошгүй хоногийн өмнө оролцогч нарт мэдэгдэж, бэлтгэлийг бүрэн хангаж ажиллахыг шүүгчийн туслахад даалгасугай" гэж хоорондоо зөрүүтэй, уялдаа холбоогүй захирамж гарсан.
- Шүүхээс Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хууль ёсны байх зарчим, зорилтыг зөрчиж, оролцогчийн эрхийг хассан, хязгаарласан ноцтой зөрчил гаргасан тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан үндэслэлээр шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан тул шүүгдэгч С.М-ийн гэм буруугийн талаар давж заалдах шатны шүүх дүгнэлт хийгээгүй.