Хөвсгөл аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хууль бусаар мод бэлтгэх гэмт хэрэг болон зөрчлийн шинж чанарын ялгааг тогтоох эрх зүйн маргаан. Шүүгдэгч улсын тусгай хамгаалалттай газрын нутаг дэвсгэрт зохих зөвшөөрөлгүйгээр цахилгаан хөрөө ашиглан мод бэлтгэж, тээвэрлэсэн үйлдлээр эрүүгийн хариуцлага хүлээхээр яллагдсан байна. Шүүгдэгч нь хэрэглээний зориулалтаар мод бэлтгэж байгаагаа, мөн үйлдэл нь ойн санд хохирол учруулсан зөрчил мөн гэж үзэж байгаа ч прокурор болон анхан шатны шүүх үйл ажиллагааны дутагдалтай байдлыг үндэслэн эрх зүйн өөр өөр дүгнэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Өөрийн үйлдлийн нийгмийн аюулын шинж чанарыг ухамсарлаагүй, хэргийн нөхцөл байдлын улмаас гэм буруугүйгээр хор уршиг учруулсан тул гэмт хэрэг биш, зөрчил гэж үзэх шаардлагатай.
• Прокурор: Ойн мэргэжлийн байгууллагын зөвлөгөө, урьдчилан сэргийлэлт дутагдсан, ойн санд хохирол учруулсан тул энэ нь зөрчил биш, эрүүгийн хариуцлага хүлээх гэмт хэрэг мөн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр цагаатгаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хүчингүй болгосон. Учир нь анхан шатны шүүх нь шүүгдэгчийн үйлдлийг зөрчил гэж үзэхдээ ямар зөрчил үйлдсэн талаар тодорхой дүгнэлт гаргаагүй, мөн хууль бусаар мод бэлтгэх гэмт хэргийн шинж болон зөрчлийн шинж чанарын ялгааг нотлох баримтаар баталгаажуулж чадаагүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ойн тусгай хэрэгцээний газрын ойд иргэн хүн босоо мод унгах нь хориотой, мөн мод бэлтгэхэд заавал мэргэжлийн хөрөөчин ажиллуулах ёстой байсан тул зөвшөөрөлгүйгээр мод бэлтгэсэн үйлдлийг хууль бусаар мод бэлтгэх гэмт хэрэг гэж үзэх үндэслэлтэй (Ойн тухай хууль 35, 35.4; Мод бэлтгэх заавар 4.1.1, 4.1.2).
• Гэмт хэрэг нь зөрчлөөс ялгаатай шинж чанартай байх ёстой тул шүүгдэгчийн үйлдлийг зөрчил гэж үзэхдээ эрүүгийн гэмт хэргийн шинж болон зөрчлийн шинж чанарын ялгааг тодорхой дүгнэж, нотлох баримтаар баталгаажуулах шаардлагатай (Эрүүгийн хууль 1.4).
• Шүүгдэгч нь үйлдлийнхээ нийгмийн аюулыг ухамсарлах боломжгүй, хор уршиг гэм буруугүйгээр учруулсан нөхцөл байдал байсан бол гэм буруугүй гэж үзэх үндэслэлтэй (Эрүүгийн хууль 1.4).