Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэргийн улмаас учирсан сэтгэцэд учирсан хор уршгийн нөхөн төлбөрийг хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчид олгох эрхтэй эсэх тухай эрх зүйн маргаан. Шүүгдэгч нар бүлэглэн хохирогчийн биед хүндэвтэр хохирол учруулах гэж байсан боловч хохирогч спиртийн хордлогын улмаас нас барсан баримт тогтоогдсон тул сэтгэцэд учирсан хохирлыг хэн нөхөх вэ гэдэг асуудал үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хохирогч нас барсан байдал нь шүүгдэгч нарын үйлдлээс шалтгаалаагүй тул тэднийг сэтгэцэд учирсан хор уршгийг нөхөн төлүүлэх үндэслэлгүй гэж үзэв.
• Прокурор: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчид сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн төлүүлэх нь үндэслэлгүй, учир нь сэтгэцэд учирсан гэм хорыг зөвхөн хохирогч эсхүл түүний гэр бүлийн гишүүн нөхөн төлүүлэх эрхтэй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийг гаргуулж төлбөр төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх уг шийдвэрийг иргэний нэхэмжлэл гаргах эрхийг нээлттэй үлдээх байдлаар өөрчилсөн. Учир нь хохирогч нас барсан тохиолдолд л түүний гэр бүлийн гишүүнд сэтгэцэд учирсан хор уршгийг нөхөн төлүүлэх эрх үүсдэг ба энэ хэрэгт хохирогчийн нас барсан нь шүүгдэгч нарын үйлдлээс шалтгаалаагүй шинжилгээний дүгнэлтээр тогтоогдсон тул төлбөр гаргуулах эрх зүйн үндэслэл бүрдээгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийг арилгуулахын тулд тухайн хохирол нь шүүгдэгчийн үйлдлээс шууд шалтгаант холбоотой байх ёстой (Эрүүгийн хууль).
• Сэтгэцэд учирсан хор уршгийг нөхөн төлүүлэх эрх нь зөвхөн хохирогч нас барсан тохиолдолд түүний гэр бүлийн гишүүнд хамааралтай байсан тул хохирогч нас барсан бус, харин спиртийн хордлогын улмаас нас барсан бол төлөөлөгчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийг шүүгдэгчээс гаргуулж болохгүй.
• Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хүрээнд хэргийн оролцогчийн хувийн хамааралгүй, хэргийн үндсэн зүйлчлэлтэй холбоогүй баримтыг (хохирогчийн төлөөлөгчийн хувийн уй гашуу гэх мэт) шүүх хянан шийдвэрлэх ёсгүй.