Өмнөговь аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг анхан шатны шүүх биелүүлээгүй болон урьдчилсан хэлэлцүүлгийн хүрээнд гэм бурууг хэлэлцсэн эсэх тухай эрх зүйн маргаан үүсэв. Яллагдагч нь бусдыг төөрөгдөлд оруулж, зохиомол байдал бий болгон, итгэлийг далам жилж нийт 250 сая орчим төгрөгийн хохирол учруулан залилан мэхэлсэн гэж үзэгдэж буй хэрэгт анхан шатны шүүх мөрдөн шалгах ажиллагааг нэмэлт хийлгэхээр хэргийг прокурорт буцаасан байна.

Талуудын байр суурь

• Яллагдагч: Хохирогчтой тохиролцсоны дагуу мөнгө авсан тул гэм буруугүй гэж үзэж буй.
• Прокурор: Хэргийн сэдэл, зорилго, хохирлын хэмжээг бүрэн тогтоосон тул нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгэх шаардлагагүй, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгэхээр прокурорт буцаасан бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн захирамжийг хүчингүй болгосон. Учир нь анхан шатны шүүх давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй, мөн урьдчилсан хэлэлцүүлгийн явцад гэм бурууг хэлэлцэхгүй байх ёстой заалтыг зөрчсөн тул шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй байна гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг анхан шатны шүүх, прокурор, мөрдөгч биелүүлнэ тул анхан шатны шүүх давж заалдах шатны шийдвэртэй зөрүүтэй дүгнэлт хийж хэргийг буцаасан нь хууль зүйн үндэслэлгүй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.1).
• Урьдчилсан хэлэлцүүлгийн явцад яллагдагчийн гэм буруутай холбоотой асуудлыг хэлэлцэхгүй байх ёстой тул шүүх хэлэлцүүлгийн тэмдэглэлд оролцогчдын мэдүүлэг, тайлбар байгаа нь хууль зүйн зохицуулалтыг зөрчсөн (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 33.1, 39.8).
• Хэргийн сэдэл, зорилго, хохирлыг тогтоох асуудлыг шүүх хуралдааны үед мэтгэлцээний явцад шинжилж, хууль зүйн дүгнэлт хийх эрхтэй тул урьдчилсан хэлэлцүүлгээр эдгээр асуудлыг хэлэлцэж болох (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.16).