Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ховор ургамлын самр түүж, бэлтгэсэн үйлдлээр холбогдох эрүүгийн хэргийн ял болон экологийн хохирлын нөхөн төлбөрийн хэмжээг тооцох эрх зүйн асуудал. Шүүгдэгч нар ховор ургамал болох хуш модны самрыг зохи зохицуулалтгүйгээр түүж, тээвэрлэсэн тул байгаль экологид ихээхэн хохирол учруулсан гэж үзэв. Шүүгдэгч нар үйлдсэн үйлдлээ хүлээн зөвшөөрсөн боловч оногдуулсан хохирлын хэмжээ болон ялын төрлийг өөрчлөх хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хохирлын хэмжээг тооцохдоо экологи-эдийн засгийн үнэлгээг таван дахин нэмэгдүүлсэн акт нь эрх зүйн хувьд эргэлзээтэй, мөн хувийн байдлыг нь харгалзан хорих ялыг зорчих эрхийг хязгаарлах ял болгон өөрчлөх шаардлагатай гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгч нарын үйлдлийг ховор ургамал түүж, бэлтгэсэн гэмт хэрэг гэж үзэн яллах дүгнэлт гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг хорих ял оногдуулж, экологийн хохирлыг таван дахин нэмэгдүүлсэн дүнгээр нөхөн төлүүлэх шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн, учир нь байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 49.4.3-т заасны дагуу тооцоолсон нөхөн төлбөрийн акт нь шүүгдэгч нарт ашигтай талтай, мөн шүүгдэгч нарын үйлдлийг бодит хохирлын хэмжээгээр нь нөхөн төлүүлэх нь эрх зүйн хувьд үндэслэлтэй тул хорих ялыг зорчих эрхийг хязгаарлах ял болгон өөрчилж, нөхөн төлбөрийн дүнг шинжээчийн тогтоосон бодит хохирол дээр үндэслэн шинэчлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Байгаль орчны хохирлыг тооцохдоо экологи-эдийн засгийн үнэлгээг таван дахин нэмэгдүүлсэн акт нь шүүгдэгч нарын эрх зүйн байдалд нөлөөлөх боломжтой тул бодит хохирлыг гаргуулах нь зүйтэй гэж дүгнэв (Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 49.4.3).
• Шүүгдэгч нарын үйлдлийг ховор ургамлын самр түүж, бэлтгэсэн гэмт хэрэг гэж үзэн, ялыг өөрчлөх боломжтой гэж үзэв (Эрүүгийн хууль 24.8).
• Хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад оролцогчийн хамгаалагдсан эрхийг хассан, хууль зөрчсөн үндэслэлгүй тул хэргийн нотолбол зохих байдал хангагдсан гэж үзэв (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 16.2).