Тогтоол №18690

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2017-10-07-нд айлын найран дээр Г.Лх-, О.Са- нар согтуурсан үедээ маргалдаж, харилцан зодолдсоны улмаас бие биенийхээ биед хөнгөн гэмтэл учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор: Шүүгдэгч нар харилцан зодолдож, хэн алиндаа гэмтэл учруулсан тул хоёуланг нь гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэх үндэслэлтэй. - **Хариуцагч**: Г.Лх- нь өөрийгөө гэм буруугүй гэж, О.Са- нь Г.Лх-гийн халдлагаас өөрийгөө хамгаалсан (аргагүй хамгаалалт) гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-12-21, **Дугаар**: 167 - **Шийдвэр**: О.Са-д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож цагаатган, Г.Лх-г гэм буруутайд тооцож 450,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэв. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 4.1.1, 11.6.1. Г.Лх-гийн буруутай үйлдэл давамгайлсан бөгөөд О.Са-гийн үйлдэл нь аргагүй хамгаалалтын шинжтэй байсан. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-27, **Дугаар**: 09 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор болон шүүгдэгч Г.Лх- - **Гомдлолын шалтгаан**: Прокурор О.Са-г цагаатгасныг эсэргүүцсэн, Г.Лх- өөрийн гэм бурууг хүлээн зөвшөөрөөгүй. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдол, эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгов. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтад зөв дүгнэлт хийж, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-16, **Дугаар**: 1728000990089 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор - **Гомдлолын шалтгаан**: О.Са-гийн санаатай үйлдлийг аргагүй хамгаалалт гэж дүгнэн цагаатгасан нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоол, магадлалыг хэвээр үлдээж, прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгов. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрт болсон маргаан дуусаж О.Са-г гэрээс гарахад Г.Лх- түүнийг даган гарч, үснээс нь зулгаан газар унагаж, дээр нь гарч зодсон үйл баримт тогтоогдсон. - О.Са- нь Г.Лх-гийн хууль бус халдлагын улмаас аргагүйдсэн нөхцөл байдалд өөрийгөө хамгаалж эсэргүүцэл үзүүлэх явцдаа түүний биед хөнгөн хохирол учруулсан байна. - Энэ нь Эрүүгийн хуулийн 4.1.1-д заасан өөрийн амь нас, эрүүл мэндийн эсрэг хууль бус халдлагыг таслан зогсоох зорилгоор хийгдсэн "аргагүй хамгаалалт" мөн бөгөөд гэмт хэрэгт тооцохгүй. - Шүүхүүд хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг логик эргэцүүлэлд түшиглэн зөв үнэлж, Г.Лх-гийн зүй бус харьцаа, халдлага давамгайлсан гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хоёр хүн нэг нэгнээ зодож, бие махбодийн хөнгөн гэмтэл учруулсан хэрэгт холбогджээ. Гэмт хэргийн улмаас нэг хүн нөгөөгөө зодож, хоёр хумс хууларч, гэмтсэн гэж гомдолтой байгаа бол нөгөө тал аргагүй хамгаалалт хийсэн гэж мэдүүлжээ. АНХАН ШАТ: Нэг этгээдийг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцож, мөнгөн торгууль оногдуулсан. Нөгөө этгээдийг цагаатгаж, холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзэн эсэргүүцэл бичсэн. Гэм буруутайд тооцогдсон этгээд ч мөн шийтгэх тогтоолд гомдолтой байгаагаа илэрхийлсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан хэлэлцээд, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гарсан гэж дүгнэн, нөгөө этгээдийг цагаатгасан нь хэргийн бодит байдалтай нийцсэн гэж үзжээ. Иймд анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, прокурорын эсэргүүцэл, шүүгдэгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хоёр этгээд харилцан зодолдож, биедээ хөнгөн хохирол учруулсан хэргээр эрүүгийн хариуцлагад татсан. АНХАН ШАТ: Хоёр этгээдийг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож, мөнгөн торгууль оногдуулж, учирсан хохирлыг харилцан барагцуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэг этгээдийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тодорхойлох хэсэг, гэм буруугийн дүгнэлтийг үндэслэлгүй, бодит байдалтай уялдаагүй гэж гомдол гаргасан. Өмгөөлөгч хэргийг эхлүүлээгүй, өөрийгөө хамгаалсан үйлдлээс болж гэм хор учруулсан, цалингийн нэхэмжлэлийг анхан шатанд шийдвэрлэх байсан гэж үзсэн. Нөгөө этгээдийн өмгөөлөгч, прокурор анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг хэвээр үлдээх саналтай байсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянаад, анхан шатны шүүхийн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдалтай нийцсэн, хууль зүйн үндэслэлтэй болохыг тогтоосон. Харилцан зодолдсон үйлдлийг аргагүй хамгаалалт гэж үзэх үндэслэлгүй, цалингийн нэхэмжлэлийг нотлох баримт хангалтгүй тул иргэний журмаар шийдвэрлүүлэх нь зөв гэж үзсэн. Гэсэн хэдий ч, нэхэмжлэлийн дүнгээс үүссэн хохирлын харилцан тооцооны хэсэгт алдаа байсныг олж, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хоёр иргэн харилцан зодолдож, бие биедээ хүндэвтэр хохирол учруулсан хэрэг. Нэг тал нь бусдын дайрлагаас хамгаалж, аргагүй хамгаалалт хийсэн гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Хоёр этгээдийг хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож, торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэг этгээдийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, үйлдэл нь аргагүй хамгаалалтанд хамаарна, гэмт хэргийн бүрэлдэхүүн байхгүй гэж гомдол гаргасан. Нөгөө этгээдийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг дэмжсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын камерын бичлэг, гэрчүүдийн мэдүүлэг, шүүхийн шинжилгээний дүгнэлт зэрэг нотлох баримтуудаар талуудын харилцан зодолдож, бие биедээ хүндэвтэр гэмтэл учруулсан болох нь тогтоогдсон. Аргагүй хамгаалалт хийсэн гэх үндэслэл тогтоогдоогүй. Талуудын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл ангиар зүйлчилсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй. Анхан шатны шүүхээс оногдуулсан ял нь гэм буруу, учруулсан хохиролд тохирсон, хууль ёсны, шударга ёсны зарчимд нийцсэн. Давж заалдах гомдлыг хангах боломжгүй гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Автомашины зогсоолын төлбөрөөс болж маргалдан, Б.М нь М.Бийг автомашины толиор мөргөж, М.Б нь Б.М-ын нүүрэн тус газар гараараа цохиж харилцан бие биенийхээ эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: М.Б (Хохирогч, шүүгдэгч). Б.М-д мөргүүлж эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан тул эмчилгээний зардал нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Б.М (Шүүгдэгч). Машинаараа санаатай мөргөж гэмтэл учруулаагүй, зогсоолын төлбөр хураасан нь хууль бус гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-16, **Дугаар**: 543 - **Шийдвэр**: М.Б-ийг 500,000 төгрөгөөр, Б.М-ыг 450,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэж, Б.М-аас 301,100 төгрөг гаргуулж М.Б-д олгохоор шийдвэрлэв. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 11.6.1. Шинжээчийн дүгнэлт болон мэдүүлгүүдээр шүүгдэгч нар харилцан бие биенийхээ эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан нь тогтоогдсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-11, **Дугаар**: 936 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.М - **Гомдлолын шалтгаан**: Гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнгүй, нотлох баримт хангалтгүй, эмнэлгийн баримт нь хуулбар тул нотлох баримтаар үнэлэх боломжгүй. - **Шийдвэр**: Б.М-д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, түүнийг цагаатгав. - **Үндэслэл**: Б.М-ын үйлдэл хангалттай нотлогдоогүй, хохирогчийн эмнэлэгт хэвтсэн баримт хуулбар тул үнэлэх боломжгүй, зогсоолын төлбөр хураасан нь хууль бус байсан нь хэрэг гарах шалтгаан болсон. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-04, **Дугаар**: 2019/ХШТ/08 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор (Эсэргүүцэл) - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хэргийн бодит байдалд нийцээгүй дүгнэлт хийсэн. - **Шийдвэр**: Магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Б.М автомашиныхаа толиор М.Бийг мөргөж, тархи доргилт бүхий хөнгөн гэмтэл учруулсан нь шинжээчийн 3986 тоот дүгнэлт, мэдүүлгүүдээр хангалттай тогтоогдсон. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг няцаан үгүйсгэх үндэслэлгүй байхад "гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнгүй" гэж дүгнэсэн нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчсөн. - "Шүр" худалдааны төв зогсоолын төлбөр хураах зөвшөөрөлгүй байсан нь гэмт хэрэг гарах шалтгаан нөхцөл болохоос бус Б.М-ын гэм бурууг үгүйсгэх, эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй. - Хохирогчийн эмнэлэгт хэвтсэн баримтууд нь хуульд заасан журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн баримт тул түүнийг хуулбар гэх шалтгаанаар үнэлэхгүй орхисон нь үндэслэлгүй. - Анхан шатны шүүхээс оногдуулсан торгох ял нь шүүгдэгч нарын гэм буруу, хувийн байдалд тохирсон байна.