Тогтоол №3516·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Х.У нь "М" ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигч Ж.С, А.Т нараас үйлдвэрийн зориулалттай барилга, газрыг худалдан авсан боловч төлбөрийг бүрэн төлөлгүй, итгэл урвуулан ашиглаж, их хэмжээний хохирол учруулсан. Мөн Г.Н-д арматур төмөр нийлүүлнэ гэж хуурч, орон сууцыг нь өөртөө шилжүүлэн авч, мөнгө шилжүүлэн авсан боловч үлдэгдэл арматур төмрийг нийлүүлээгүй. "Г" ХХК нь мах экспортлох тусгай зөвшөөрөлгүй байж Ө.Д-гээр дамжуулан Ж.О-г хуурч 75.000.000 төгрөг авч залилсан гэх хэрэгт холбогджээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч Ж.С, А.Т, Г.Н нар болон тэдгээрийн өмгөөлөгч нар нь Х.У-ийн үйлдлийг залилах гэмт хэрэг болохыг хүлээн зөвшөөрч, учирсан хохирлоо бүрэн барагдуулах, эд хөрөнгөө буцаан авахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Х.У болон түүний өмгөөлөгч нар нь үйлдлийг залилах гэмт хэрэг биш, харин иргэний эрх зүйн харилцааны хүрээнд үүссэн бизнесийн эрсдэл гэж үзэн, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгахыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-06, **Дугаар**: 232
- **Шийдвэр**: Х.У-г Эрүүгийн хуулийн 17.3.2.2-т заасан залилах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 3 жил 6 сарын хорих ял оногдуулж, 1.393.603.612 төгрөгийн хохирлыг гаргуулж, хохирогчдод олгохоор шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Х.У нь гэрээгээр халхавчилж, хувьцаа эзэмшигч Ж.С, А.Т нарын төлбөрийг бүрэн төлөлгүй залилсан, мөн Г.Н-ийг залилсан гэж үзсэн. Хохирогч Ж.О-г залилсан гэх үйлдлийг гэмт хэргийн шинжгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-07-27, **Дугаар**: 762
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг өөрчлөх, хүчингүй болгох.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Х.У нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэлгүй, мөнгийг нь төлөх боломжтой байсан ч төлөлгүй залилсан гэж дүгнэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-05, **Дугаар**: 1905021271665
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Х.У, түүний өмгөөлөгч нар, хохирогч Ж.С, хохирогч нарын өмгөөлөгч нар
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй бус гарсан, хэргийн үйл баримтыг зөрүүтэй тодорхойлсон, хохирлыг буруу тооцсон, иргэний эрх зүйн харилцааг эрүүгийн гэмт хэрэгт тооцсон, хохирогчийн эрхийг хамгаалаагүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрүүдийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцааж, Х.У-ийн цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хувийн баталгаагаар солих.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрүүд нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх хуулийн шаардлагыг хангаагүй.
- Хоёр шатны шүүх хэргийн талаар нотолбол зохих байдал буюу Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нөхцөл байдлыг агуулсан харилцан зөрүүтэй нотлох баримтуудыг хэрхэн үнэлсэн талаарх хууль зүйн дүгнэлт нь үндэслэл бүхий болж чадаагүй.
- Шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болоогүй гэх зарим цагаатгах нотлох баримтыг шүүх хэрхэн үгүйсгэж няцаасан талаараа дүгнэлт хийгээгүй орхигдуулсан.
- Гэмт хэргийн сэдэлт, зорилго, гэм буруу эргэлзээгүйгээр нотолсон гэж үзэхэд хангалтгүйгээс гадна гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хэр хэмжээг бодитой тогтоогдсон гэж дүгнэхэд учир дутагдалтай.
- Анхан шатны шүүх гэмт хэргийн үйл баримтыг "гэрээгээр халхавчилж залилсан" гэж үзсэн бол давж заалдах шатны шүүх "гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэлгүй, мөнгийг нь төлөх боломжтой байсан ч төлөлгүй залилсан" гэсэн эрс зөрүүтэй дүгнэлтүүд нь хэргийн бодит байдалд нийцээгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.6.1.2 болон 34.13.1-д заасныг зөрчиж, анхан шатны шүүхийн тогтоосон хэргийн үйл баримтыг өөрчилсөн.
- Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад эрх нь хөндөгдөж болзошгүй, улмаар эд хөрөнгийн болон эдийн бус хохирлоо нөхөн төлүүлэх, сэргээхээр шаардлага тавих эрх бүхий хүнийг иргэний нэхэмжлэгч, хариуцагчаар тогтоон, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд татан оролцуулаагүй явдал нь хүний эрхийн ноцтой зөрчил болсон.
- Иймд анхан шатны шүүхээс өмчлөх эрх нь хөндөгдөж болзошгүй этгээдийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 8.5.3, 8.6.2-т заасан бүрэн эрхийн хүрээнд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд татан оролцуулах эсэх, иргэний нэхэмжлэлийг нь эрүүгийн хэрэгтэй хамтатган хянан шийдвэрлэх эсэхийг дахин хянан хэлэлцэж нягтлах шаардлагатай.