Тогтоол №2667·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Н.С- нь 2019 оны 3 дугаар сарын 28-ны өдөр Ш.М-аас 20,000,000 төгрөгийг, мөн 2019 оны 8 дугаар сарын 15-ны өдөр Ц.Т-аас 3,400,000 төгрөгийг хуурч, мэхлэн залилсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч Ш.М- болон түүний өмгөөлөгч Р.Атарцэцэг нар нь давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг эс зөвшөөрч, Н.С-д оногдуулсан ял нь Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан шаардлагыг хангаагүй байхад тэнсэж шийдвэрлэсэн нь хуулийг буруу хэрэглэсэн тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээхийг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Н.С- болон түүний өмгөөлөгч Л.Оюунсувд нар нь Ш.М-тэй зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн тул иргэний журмаар шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзэж, хохирлыг төлж барагдуулахаа илэрхийлсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-04-30, **Дугаар**: 171
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Н.С-г залилах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 1 жил 6 сарын хугацаагаар хорих ял шийтгэсэн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 17.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-06-25, **Дугаар**: 58
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Н.С-
- **Гомдлолын шалтгаан**: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлыг төлж барагдуулахаа илэрхийлсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын хорих ялыг Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлд заасныг журамлан 1 жил 6 сарын хугацаагаар тэнсэж өөрчилсөн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийн 1, 3, 4, 5 дахь хэсэг, 7.3 дугаар зүйлийн 2.5 дахь хэсэг.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-09-07, **Дугаар**: 58
- **Гомдлол гаргагч**: Хохирогч Ш.М- болон түүний өмгөөлөгч Р.Атарцэцэг
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийг буруу хэрэглэж, хохирлыг бүрэн төлөөгүй байхад ялыг тэнссэн нь үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх Н.С-н гэм бурууг хянан хэлэлцэж, Эрүүгийн хуулийн 17.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжид хамаарч байгааг зөв тайлбарлан зүйлчилж, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн.
- Анхан шатны шүүх эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн хэм хэмжээг зөв баримтлан, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, гэм буруугийн хэлбэр, хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, учирсан хохирол, хор уршгийн хэмжээ, шүүгдэгчийн хувийн байдал, хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж 1 жил 6 сар хорих ял оногдуулсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
- Давж заалдах шатны шүүх Н.С-г үйлдсэн хэргээ үнэн, зөв хүлээн мэдүүлж гэм буруугаа ойлгож, гэмшиж байгаа, хохирогч нарт учруулсан хохирлыг хурдан хугацаанд төлж барагдуулахаа илэрхийлсэн, мөн шүүгдэгч өөрөө бусдад залилуулсан гэх нөхцөл байдлыг дурдан түүнд оногдуулсан хорих ялыг тэнсэж шийдвэрлэсэн нь эрүүгийн хариуцлага тухайн хүний үйлдсэн гэмт хэрэг, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байх шударга ёсны зарчимд нийцээгүй.
- Давж заалдах шатны шүүхээс Н.С-г гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн гэж дүгнэхдээ ямар баримтад үндэслэснээ магадлалд огт тусгаагүй, өөрөөр хэлбэл, ирээдүйд хохирлыг төлөх ямар боломжит, үндэслэл бүхий нөхцөл байдалд тулгуурлаж хохирлоо нөхөн төлөх бололцоотой гэж үзсэн талаарх дүгнэлт хийгээгүй.
- Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.7 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасан шаардлага, журамд нийцээгүй тул хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий болж чадаагүй.
- Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийг шүүхүүд хэрэглэх тохиолдолд уг зохицуулалтыг сонгон хэрэглэх хууль зүйн үндэслэл, шалгуур, нөхцөлийг хэрхэн хангаж байгаа талаар тодорхой, бодитой дүгнэлт хийх нь тухайн шийдвэр хууль ёсны байх болон Эрүүгийн хуулийн зорилгыг хангахад чухал ач холбогдолтой.
- Иймд шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулсан магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй.