Тогтоол №711·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: М.Ц, Н.Х, З.Т, М.Энар нар нь Баянхонгор аймгийн Баянлиг сумын “Овоон шанд” гэх улсын тусгай хамгаалалттай газар нутагт хууль бусаар ашигт малтмал хайх, ашиглах, олборлох үйл ажиллагаа явуулж, байгаль орчинд үлэмж хэмжээний хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Байгаль орчин, уур амьсгалын сан, Их Богдын байгалийн цогцолбор газрын хамгаалалтын захиргаа.
- **Хариуцагч**: М.Ц, Н.Х, З.Т, М.Энар нар.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-05-24, **Дугаар**: 74
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцож, 3 сар 1 хоног баривчлах ял шийтгэн, хохирол болон эд хөрөнгийг төрийн өмчлөлд шилжүүлсэн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 214.2, 49.2, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 88.1.1, 88.1.4, 134.1, 134.10, Иргэний хуулийн 497.1, 510.1, Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 49.4.5, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 291.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-07-03, **Дугаар**: 37
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч нар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, газрын хэвлийд нэвтэрч олборлолт хийгээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, шүүгдэгч нарыг цагаатгасан.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.15.2, 34.19.1.1, 36.11.1, 21.5.1.1, 21.5.2, 21.2.1, 36.3.2.2, 36.4.2.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-08-28, **Дугаар**: 210/МА2017/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Баянхонгор аймгийн прокурорын газар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлаж, хэргийн бодит байдалд нийцээгүй дүгнэлт хийсэн.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн зүйл, хэсэг, заалтыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- "Хууль бусаар ашигт малтмал хайх, ашиглах, олборлох" гэдэгт тусгай зөвшөөрөлгүйгээр ашигт малтмалыг өөрийн эзэмшилд авахад чиглэсэн аливаа идэвхтэй үйлдлийг ойлгоно. Газрын гадаргуу эсвэл хэвлийгээс олборлосон эсэх нь зүйлчлэлд нөлөөлөхгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх "газрын хэвлий рүү нэвтрэн малтлага хийгээгүй" гэж үзсэн нь хуулийн жинхэнэ утгаас зөрүүтэй.
- Шүүгдэгч нар тусгай хамгаалалттай газар нутагт хууль бусаар ашигт малтмал олборлож, байгаль орчинд үлэмж хохирол учруулсан нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон.
- 2017 оны 7 дугаар сарын 1-нээс эхлэн мөрдөгдсөн шинэ Эрүүгийн хуулийн 1.9 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэх тул шүүгдэгч нарт оногдуулсан баривчлах ялыг торгох ялаар сольсон.
- М.Ц, М.Энарт 15.000 нэгж буюу 15.000.000 төгрөгөөр торгох, Н.Х, З.Т нарт 6.000 нэгж буюу 6.000.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, цагдан хоригдсон 40 хоногийг торгох ялаас хасч тооцсон.
- Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын эд хөрөнгө хураах, улсын орлого болгох, хохирол гаргуулах зэрэг бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
ХуульTech