Тогтоол №17320

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Гаалийн хяналтын улсын байцаагчаар ажиллаж байсан Шүүгдэгч нь албан үүргээ урвуулан ашиглаж, хахууль авсан болон үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн. Мөн бусад шүүгдэгч нар нь түүнд хахууль өгсөн. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь шүүгдэгч ****ад оногдуулсан ял хөнгөдсөн, Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн тул магадлалыг хүчингүй болгуулахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч **** болон түүний өмгөөлөгч нь хахууль авах, үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэмт хэргийг үйлдээгүй тул цагаатгуулахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-10-06, **Дугаар**: 89 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч ****ыг хахууль авсан, үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн, ****, ****, **** нарыг хахууль өгсөн гэм буруутайд тооцож, ****ад 2 жил 6 сарын хорих ял, бусдад 3,000,000 төгрөгөөр торгох ял тус тус оногдуулсан. - **Үндэслэл**: ЭХБТШХ-ийн 1.5.1, 34.19.1.1, Эрүүгийн хуулийн 2.2.3, 22.4.4, 22.10.1, 22.5.1, 6.8.1, 5.6.4, 6.10.1, 5.3.4, 5.3.5, 7.5.1, 7.5.5. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2022-12-12, **Дугаар**: 52 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч ****ын өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь үндэслэлгүй, хууль бус. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, ****ад оногдуулсан хорих ялыг 13,000,000 төгрөгийн торгох ялаар сольж, үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн хэмжээг 178,000,000 төгрөг болгон өөрчилсөн. - **Үндэслэл**: Шүүгдэгчийн эрүүл мэндийн байдлыг харгалзан ялыг хөнгөрүүлсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2023-01-25, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Улсын Ерөнхий прокурорын хяналтын прокурор, шүүгдэгч ****ын өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Прокурор нь давж заалдах шатны шүүхээс ****ад оногдуулсан ял хөнгөдсөн гэж үзсэн. Өмгөөлөгч нь ****ыг цагаатгуулахыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын холбогдох заалтуудыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, ****ын өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн ****, ****, **** нарын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 22.5.1-д зааснаар зүйлчилсэн нь үндэслэлтэй. - ****ын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 22.4.4 болон 22.10.1-ээр зүйлчилсэн нь зөв. - Мөрдөн шалгах нууц ажиллагааны магадалгаа нь хууль зөрчөөгүй. - Шүүгдэгч ****ын хүү болон дүүгийн нэр дээрх хөрөнгийн эх үүсвэр нотлогдоогүй тул үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэх нь зөв. - Давж заалдах шатны шүүх ****ад оногдуулсан хорих ялыг торгох ял болгон хөнгөрүүлсэн нь Эрүүгийн хуулийн 6.5.3-д заасан "онцгой нөхцөл байдал"-д хамаарахгүй бөгөөд ялын бодлогод нийцэхгүй байна. - ****ын гэрт нэгжлэгээр хураагдсан 15,500,000 төгрөгийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэмт хэргийн хөрөнгө хураах албадлагын арга хэмжээнд тооцуулахаар шилжүүлэхээр шийдвэрлэсэн. - Анхан шатны шүүхээс ****ад оногдуулсан ял нь гэмт хэргийн нийгмийн хор аюул, шүүгдэгчийн хувийн байдалд тохирсон байсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, давуу байдал бий болгосон хэрэгт холбогдсон шүүгдэгчдэд холбогдох эрүүгийн хэргийг давж заалдах шатны шүүхэд хэлэлцэв. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс шүүгдэгч Б.Э, Б.М, Л.Б, Б.Ч нарыг албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, бусдад давуу байдал бий болгосон гэмт хэрэгт буруутгаж, торгох болон нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасах ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч Л.Бын өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, түүнийг гэмт хэргийн субъект биш, хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянаж үзээд, Л.Б, Б.Ч нар нь "нийтийн албан тушаалтан" гэсэн Эрүүгийн хуулийн тусгай субъектэд хамаарахгүй, мөн хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар тэдний гэм буруутай үйлдлүүд нотлогдоогүй тул тэднийг цагаатгаж, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулсан. Харин Б.Э, Б.М нарын гэм буруутай үйлдлийг хэвээр үлдээж, ял оногдуулсан нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсныг баталлаа.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Эрх бүхий албан тушаалтан албаны чиг үүргээ урвуулан ашиглаж, албан тушаалд томилохдоо хахууль авсан, хахууль өгсөн гэмт хэрэгт холбогдсон иргэдийн хэргийг хянан хэлэлцсэн. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан хахууль авсан, хахууль өгсөн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, алба хаах эрхийг хасч, торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч нарын өмгөөлөгчид хэрэг бүртгэлт, мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулахдаа хууль зөрчсөн, нотлох баримтыг хууль бусаар цуглуулсан, шүүх хуралдааны үед хууль зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Улсын яллагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэхэд, анхан шатны шүүх гэм бурууг тогтоохдоо хуульд заасан журмыг зөрчөөгүй, гэмт хэрэг үйлдсэнийг нотлох баримтууд хангалттай байсан. Өмгөөлөгчдийн гомдолд дурдсан хууль зөрчсөн үйлдлүүд тогтоогдоогүй, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хуульд нийцсэн гэж үзэн, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: УБТЗ-ын орлогч дарга С.Б нарт нүүрс экспортлохтой холбоотойгоор хахууль өгөх, авах, мөнгө угаах, хөрөнгөжих гэмт хэрэг. - **Нэхэмжлэгч**: Улсын яллагч М.Энхбаатар, иргэний нэхэмжлэгч Ц.Д – шүүгдэгчдийг гэм буруутай тооцож шийтгэх. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгчид С.Б, С.Б, Р.Д, Р.Э, Д.А, Б.Э, Ж.Б нар – гэм буруугүй, хууль бус эх үүсвэрийг үгүйсгэн хамгаална. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-07-07, **Дугаар**: 2023/ШЦТ/589 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгчдийг гэм буруутай тооцож С.Б-д нийтийн албанд томилогдох эрхийг 5 жилээр хасах, хорих 2 жил 6 сар, бусдад хорих ял оноож хөрөнгө хураана. - **Үндэслэл**: ЭХ 1.9.1, 2.2.3, 3.1.1,3, 3.7.1 журамлан ТХ 22.4.2, 22.5.1, 18.6-д заасан гэмт хэргийг нотлох баримтаар баталгаажуулан шийтгэл оноосон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-10-10, **Дугаар**: 2023/ДШМ/985 - **Гомдол гаргагч**: Шүүгдэгч С.Б, өмгөөлөгч С.Мөнхтулга - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хууль бус, нотлох баримт дутуу гэж үзэн хүчингүй болгохыг шаардсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийтгэх тогтоолыг бүхэлд нь магадалж хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатныг нотлох баримт, гэрч мэдүүлэг, санхүүгийн шинжилгээг үндэслэн зөв гэж үзэв. - Шүүгдэгчдийн тайлбар, зээл, түрээс гэх эх үүсвэрийг үндэслэлгүй, хууль бус хахууль мөнгөөр баталгаажуулав. - ЭХ 1.9.1, 3.1.1, 3.7.1, ТХ 22.4.2, 22.5.1 зөв хэрэглэсэн, хууль зөрчөөгүй. - Хөрөнгө, мөнгө хураахыг нотлох үнэлгээ, нэгжлэгээр зөв шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, хахууль авсан болон өгсөн хэрэг. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан хахууль авсан, бусдад давуу байдал бий болгох зорилгоор хахууль өгсөн гэм буруутайд тооцож, яллах дүгнэлт үйлдэн шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд дурдсан ялын хэмжээнд хууль хэрэглээний алдаа гарсан гэх прокурорын эсэргүүцлийг хүлээн авч, тогтоолд өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцсон анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хэргийн бодит байдал, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн. Анхан шатны шүүхээс хахууль авсан албан тушаалтанд оногдуулсан ял нь гэмт хэргийн шинж чанар, нийгмийн аюулын байдал, учирсан хохиролд тохирсон. Хахууль өгсөн этгээдүүдэд оногдуулсан ялын хэмжээг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хэмжээнд нийцүүлэх шаардлагатай байсан. Торгох ялын хэмжээг Эрүүгийн хуулийн заалтад нийцүүлэн өөрчилж, ял хөнгөрөхгүй байх нөхцөлийг ханган шийдвэрлэсэн.