Тогтоол №3538·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: С.Б нь нийтийн албан тушаалтан байхдаа аж ахуйн нэгжүүдийн нүүрсийг БНХАУ руу экспортод гаргахад нийт 1.855.237.160 төгрөгийн хахууль авч, гэмт хэргийн улмаас олсон мөнгөөр үл хөдлөх болон хөдлөх хөрөнгө худалдан авч мөнгө угаасан, мөн 5.473.712.840 төгрөгийн эх үүсвэрийг тайлбарлаж чадаагүй үндэслэлээр холбогджээ. Бусад шүүгдэгчид хахууль өгөх, дамжуулах, мөнгө угаах гэмт хэрэгт тус тус холбогдсон.
- **Нэхэмжлэгч**: (Иргэний нэхэмжлэгч Ц.Д) Шүүгдэгч Б.Э-аас 106.000.000 төгрөгийг, С.Б-өөс 205.000.000 төгрөгийг, Р.Д-ээс 65.000.000 төгрөгийг тус тус гаргуулж олгохыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: (Шүүгдэгч С.Б, С.Б, тэдгээрийн өмгөөлөгчид) С.Б нь гэмт хэрэгтээ чин сэтгэлээсээ гэмшсэн, хэргээ шударгаар хүлээсэн, хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж, оногдуулсан хорих ялыг бууруулах, "үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих" гэмт хэргийг хэрэгсэхгүй болгохыг, хууль ёсны эх үүсвэртэй хөрөнгийг улсын орлого болгосныг буцаан олгох, давхардуулсан төлбөрийг залруулахыг хүссэн. С.Б нь "мөнгө угаах" гэмт хэргийг үйлдэхэд оролцоогүй, өөрийн хууль ёсны орлогоор хөрөнгөжсөн тул уг зүйлчлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-07-07, **Дугаар**: 589
- **Шийдвэр**: С.Б-ийг хахууль авах, мөнгө угаах, үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 7 жилээр хасаж, 12 жилийн хорих ял оногдуулсан. С.Б-ыг хахууль авах гэмт хэрэгт хамжигчаар оролцсон, мөнгө угаасан гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 5 жилээр хасаж, 3 жилийн хорих ял оногдуулсан. Бусад шүүгдэгчид хахууль өгсөн гэмт хэрэгт торгох ял оногдуулсан.
- **Үндэслэл**: Шүүгдэгч нарыг Эрүүгийн хуулийн 22.4.2, 22.10.1, 18.6.2.2, 22.5.1, 18.6.1 дүгээр зүйл, хэсэгт заасан гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцсон. Хураагдсан мөнгө болон гэмт хэргийн улмаас олсон хөрөнгийг улсын төсөвт шилжүүлэх, иргэний нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хангасан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-10-10, **Дугаар**: 985
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч С.Б, түүний өмгөөлөгчид С.Мөнхтулга, шүүгдэгч С.Б, түүний өмгөөлөгчид С.Болорчулуун, Ч.Даваасүрэн нар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Ял шийтгэлийг хөнгөрүүлэх, зарим үйлдэл, холбогдлыг хэрэгсэхгүй болгох.
- **Шийдвэр**: С.Б-ийн "Toyota Land Cruiser 200" маркийн автомашиныг худалдан авсан үйлдлийг хэрэгсэхгүй болгож, түүнд холбогдох Эрүүгийн хуулийн 18.6.2.2-т заасан зүйлчлэлийг 18.6.1 болгон өөрчилж, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 7 жилээр хасаж, биечлэн эдлэх хорих ялыг 10 жил болгон тогтоож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: С.Б-ийн Land Cruiser автомашин нь гэмт хэрэг үйлдэхээс өмнө худалдаж авсан болохыг тогтоосон. Эрүүгийн хуулийн 34.19.1.1, 34.14.2 дахь хэсгийг баримтлан шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулсан.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-12-13, **Дугаар**: 2301000010020
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч С.Б, түүний өмгөөлөгч Б.Мөнхбат, Г.Анхбаяр, Д.Амаржаргал, С.Мөнхтулга; шүүгдэгч С.Б, түүний өмгөөлөгч С.Болорчулуун, Ч.Даваасүрэн нар.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Эрүүгийн хууль болон Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн, ялыг хэт өндөр оногдуулсан, хууль ёсны хөрөнгийг хураасан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2023 оны 07 дугаар сарын 07-ны өдрийн 589 дүгээр шийтгэх тогтоол, Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2023 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдрийн 985 дугаар магадлалын С.Б-д холбогдох Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.10 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн хэргийг **хэрэгсэхгүй болгож**, С.Б-д оногдуулсан нийтийн албанд томилогдох эрхийг 7 жилийн хугацаагаар хасаж, 10 жилийн хорих ялыг **9 жил** болгож, **бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.**
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүгдэгч С.Б нь нийтийн албан тушаалтан хахууль авах гэмт хэргийн улмаас олсон мөнгөний эх үүсвэрийг өөрөө илчилж, тайлбарласан тул түүнийг "үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих" гэмт хэрэгт давхар хариуцлага хүлээлгэх нь Эрүүгийн хуулийн 1.3 дугаар зүйлд заасан шударга ёсны зарчим, "нэг гэмт хэрэгт нэг ял" гэсэн зарчимд нийцэхгүй байна.
- С.Б-ийн ХАСХОМ болон түүний орлогын эх үүсвэрийг нотолсон баримтууд, гэрчүүдийн мэдүүлэг зэрэг нь түүний *** 4 давхрын үл хөдлөх хөрөнгийг хууль ёсны орлогоор худалдан авсан болохыг хангалттай нотолж байгаа тул энэ хөрөнгийг "мөнгө угаах" гэмт хэрэгт хамаатуулан улсын орлого болгосон нь үндэслэлгүй.
- С.Б-д холбогдох "мөнгө угаах" гэмт хэргийн зүйлчлэлд "мэдсээр байж" гэх шинжийг харгалзан үзэх ёстой бөгөөд суурь гэмт хэрэг үйлдсэн этгээд өөрөө давхар мөнгө угаах гэмт хэргийн субъект болохгүй талаарх олон улсын конвенц, хууль зүйн тайлбарыг зөв хэрэглэх шаардлагатай. Иймд С.Б-ийн хувьд "мөнгө угаах" гэмт хэрэгт давхар зүйлчилсэн нь үндэслэлгүй байна.
- С.Б-д оногдуулсан хорих ялын хэмжээг тогтоохдоо түүний гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлсэн, урьд нь ял шийтгэлгүй байсан, бусдад төлөх төлбөргүй зэрэг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзээгүй нь Эрүүгийн хуулийн 6.7 дугаар зүйлийн зохицуулалтыг зөрчсөн.
- Шүүгдэгч С.Б-ын хувьд гэрт нь хийсэн нэгжлэгээр илэрсэн 11,800 ам.долларын эх үүсвэрийг түүний зээлсэн мөнгө болохыг нотолсон гэрчүүдийн мэдүүлэг, зээлийн гэрээ, мөнгө хүлээлцсэн баримт, валют солиулсан баримт зэрэг нь хэрэгт авагдсан байхад үүнийг хангалттай нотлох баримт гэж үзэлгүй улсын орлого болгосон нь Үндсэн хуулиар баталгаажсан хувийн өмчлөх эрхийг зөрчсөн.
- С.Б-д Ц.Д-т 100.000.000 төгрөгийг давхардуулж төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй, учир нь уг мөнгө нь улсын орлогод хураагдсан мөнгөнд багтаж байгаа болохыг түүний мэдүүлгээр тогтоогдсон.