Тогтоол №15402

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг этгээдийг дээрэм болон хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан хэрэгт буруутгажээ. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл ангиар гэм буруутайд тооцож, нийтэд тустай ажил хийлгэх ял болон хорих ял оногдуулж, нийт эдлэх ялыг тогтоожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч ялын доод хэмжээгээр ял оногдуулах хүсэлтэй гомдол гаргасан. Прокурор анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээхийг дэмжсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан хэлэлцэж, нотлох баримтуудаар гэм бурууг тогтоосон нь үндэслэлтэй гэж үзжээ. Анхан шатны шүүх гэмт хэргийн шинж чанар, учирсан хохирол, шүүгдэгчийн хувийн байдлыг харгалзан хуульд заасан ял шийтгэлийн доод хэмжээгээр оногдуулсан нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байна. Гэсэн хэдий ч, шүүгдэгчдэд оногдуулах ялыг хөнгөрүүлсэн, шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэхдээ Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.9 дүгээр зүйлийг журамлаагүй нь хууль хэрэглээний хувьд алдаатай болсныг тогтоож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын зарим хэсэгт өөрчлөлт оруулжээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Г.Да нь 2017-05-15-ны шөнө иргэн Ц.Жа-ийн 270,000 төгрөгийн үнэтэй гар утас, 97,000 төгрөгийг хүч хэрэглэн дээрэмдэж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор. Шүүгдэгчийг бусдын эд хөрөнгийг дээрэмдэхдээ хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан тул Эрүүгийн хуулийн 11.6.1 болон 17.2.2-т зааснаар ял шийтгэх үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Г.Да. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлоо төлсөн тул эрх зүйн байдлыг дордуулахгүйгээр ялыг хөнгөрүүлж өгөхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-12-11, **Дугаар**: 825 - **Шийдвэр**: Г.Да-ыг дээрэмдэх болон хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцож, нийт 2 жил 3 сарын хорих ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 11.6.1-т зааснаар 240 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх, 17.2.2-т зааснаар 2 жил хорих ял оногдуулж, хуулийн 6.8.2.2-т зааснаар ялуудыг нэмж нэгтгэсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-27, **Дугаар**: 192 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Г.Да - **Гомдлолын шалтгаан**: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирол төлсөн тул ялыг хөнгөрүүлэх. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсэгт хууль хэрэглээний техникийн өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 1.9.1-ийг журамлан зүйлчлэлийг тодотгож, анхан шатны шүүхийн оногдуулсан ялыг хэвээр үлдээсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-17, **Дугаар**: 218 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Г.Да - **Гомдлолын шалтгаан**: Эрх зүйн байдлыг дордуулахгүйгээр ялын доод хэмжээгээр ял шийтгэх. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоол, магадлалд өөрчлөлт оруулж, Эрүүгийн хуулийн 11.6.1-д заасан хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, 17.2.2-т зааснаар 2 жил хорих ял оногдуулсан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 147 дугаар зүйлд дээрэмдэх явцдаа хохирогчийн биед хөнгөн хохирол учруулсан үйлдлийг тухайн нэг гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнд багтаан тооцдог байсан. - Шинэ Эрүүгийн хуулиар дээрх үйлдлийг хоёр тусдаа гэмт хэрэг (11.6.1 ба 17.2.2) болгон зүйлчилсэн нь шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан, хууль буцаан хэрэглэх журмыг зөрчсөн байна. - Иймд Эрүүгийн хуулийн 11.6.1-д заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах хэргийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй. - 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 17.2.2-т заасан хорих ялын доод хэмжээ (2 жил) нь 2002 оны хуулийн доод хэмжээнээс (3 жил) бага байгаа нь шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлж байх тул тухайн зүйл ангиар ял оногдуулсан нь үндэслэлтэй. - Анхан шатны шүүх нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг хорих ялд шилжүүлэн тооцохдоо хуульд заасан 8 цагийг 1 хоногоор тооцох журмыг буруу хэрэглэж 90 хоног нэмсэн нь алдаатай болжээ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хамтран дээрэм хийж, хүч хэрэглэн эд хөрөнгө авсан, хохирогчийн эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан гэмт хэрэгт сэжиглэгдсэн этгээдтэй холбоотой хэрэг. АНХАН ШАТ: Хуулийн тусгай ангийн 17.2 дугаар зүйлийг зүйлчлэн, 1 жилийн хорих ялаар шийтгэсэн. Хүний эрүүл мэндэд хохирол учруулсан үйлдлийг дээрмийн гэмт хэргийн хүндрүүлэх нөхцөл байдал гэж үзээгүй, уг үйлдлийг гэмт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокурор: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, дээрмийн үйлдлийн үед хохирогчийн эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан үйлдлийг гэмт хэргийн шинжгүй болгосон нь үндэслэлгүй. Өмгөөлөгч: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль зүйн үндэслэлтэй. Гэмт хэргийн хүндрүүлэх нөхцөл байдал нь гэмт хэргийн шинж тул давхар зүйлчлэн яллах нь үндэслэлгүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэг удаагийн үйлдлээр хэд хэдэн гэмт хэргийн шинжийг хангасан бол хэд хэдэн гэмт хэрэг үйлдсэнд тооцно. Хуульд заасан хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан үйлдлийг дээрмийн гэмт хэргийн үйлдэлд хамааруулж, гэмт хэргийн шинжгүй гэж хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу. Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн тул шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаав.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шүүгдэгч нь хохирогчийг биед нь хөнгөн хохирол учруулсан болон дээрэмдсэн гэмт хэрэг үйлдсэн хэргээр анхан шатны шүүхээс ял авч, давж заалдах гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан, бусдын эд хөрөнгийг илээр хууль бусаар, хүч хэрэглэж довтлон дээрэмдсэн гэм буруутайд тооцож, нийт 2 жил 2 сарын хугацаагаар хорих ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч хэргийн зүйлчлэлийг буруу тогтоосон, нотлох баримт хангалтгүй гэж гомдол гаргасан. Хохирогч болон прокурор нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, нотлох баримтууд хангалттай, зөрчилгүй болохыг тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нь хохирогчийг биед нь хөнгөн хохирол учруулсан, мөн хууль бусаар эд зүйл дээрэмдсэн гэмт хэргийг үйлдсэн нь хохирогч, гэрч нарын мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт зэрэг хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар хангалттай тогтоогдсон. Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн, ял оногдуулахдаа гэмт хэргийн шинж чанар, учирсан хохирол, шүүгдэгчийн хувийн байдлыг харгалзсан нь үндэслэлтэй байна. Шүүгдэгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шүүгдэгчийг дээрэмдэх гэмт хэрэгт буруутгаж, анхан шатны шүүхээр шийтгүүлснийг эс зөвшөөрч давж заалдах гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг дээрэмдэх гэмт хэрэгт буруутгаж, 1 жилийн хорих ял оногдуулж, өмнөх ялтай нэгтгэн нийт 1 жил 11 хоногийн хорих ялаар шийтгэж, 150,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч хохирлоо барагдуулсан, гэмшсэн тул хорих ялаас өөр төрлийн ял оногдуулахыг хүссэн. Прокурор нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. Давж заалдах шатны шүүх нь шүүгдэгчийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар зүйлчлэн, гэм бурууг тогтоож, ял шийтгэхдээ хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, зарим хэсгийг нь тодруулах шаардлагатай гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын зарим хэсгийг өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нь хохирогчийн эд хөрөнгийг хууль бусаар авч дээрэмдсэн нь нотлох баримтаар тогтоогдсон. Анхан шатны шүүх нь гэм бурууг зөв тогтоож, гэмт хэргийн шинж чанар, учруулсан хохирол, хувийн байдлыг харгалзан үзэж ял шийтгэсэн боловч өмнөх ялтай нэгтгэн тооцохдоо ойлгомжгүй, журмыг буруу тайлбарласан. Давж заалдах шатны шүүх нь Эрүүгийн хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн гэж үзэн шийтгэх тогтоолын зарим заалтыг өөрчлон, нэгтгэн тооцох зааврыг тодруулсан.