Тогтоол №2832·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: А.Х, С.Б, Н.Н, Г.Б нар нь улсын тусгай хамгаалалттай газар нутагт зөвшөөрөлгүйгээр 4 зэрлэг гахай агнасан ба А.Х нь ан агнах үедээ болгоомжгүйгээр буудлага үйлдсэний улмаас Б.Сүх-Очирын амь насыг хохироосон.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчид нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр оногдуулсан ял хөнгөдсөн гэж үзэн давж заалдах гомдол гаргасан.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч А.Х, С.Б, Н.Н, Г.Б нарын өмгөөлөгчид анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээхийг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-14, **Дугаар**: 85
- **Шийдвэр**: А.Х-г Эрүүгийн хуулийн 10.6.1-ээр болгоомжгүйгээр хүний амь нас хохироосон, мөн А.Х, С.Б, Н.Н, Г.Б нарыг Эрүүгийн хуулийн 24.5.1-ээр улсын тусгай хамгаалалттай газар нутагт зөвшөөрөлгүйгээр ан агнасан гэм буруутайд тооцож, А.Х-г 6,000,000 төгрөгөөр торгож, 10.6.1-ээр оногдуулах ялыг 5 жилийн хугацаагаар тэнсэж, галт зэвсэг өмчлөх, эзэмшихийг хориглох албадлагын арга хэмжээ авсан. С.Б-г 7,000,000 төгрөгөөр торгож, Г.Б-г 2 жил, Н.Н-г 1 жилийн хугацаагаар тэнсэж, галт зэвсэг өмчлөх, эзэмшихийг хориглох албадлагын арга хэмжээ авсан.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 3.7.2, 6.7.1.2, 7.3.3.2, 7.1.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-10-06, **Дугаар**: 45
- **Гомдлол гаргагч**: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх шүүгдэгчдэд гэмт хэргийн гэм хор, хор уршгийн байдалд тохироогүй, хөнгөн ял оногдуулсан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 1.3-т заасан шударга ёсны зарчимд нийцээгүй, Эрүүгийн хуулийн 6.1.2-ыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-01-08, **Дугаар**: 1935 00493 0044
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч А.Х-ын өмгөөлөгч Э.Ганбат, Шүүгдэгч С.Б-ын өмгөөлөгч М.Цэрэндэжид
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1.4, 39.5-г зөрчсөн, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 45 дугаар магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн 85 дугаар тогтоолд нэмэлт өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх А.Х, Г.Б, С.Б, Н.Н нарыг бүлэглэн тусгай хамгаалалттай газар нутагт зөвшөөрөлгүй ан агнасан, А.Х-г болгоомжгүйгээр хүний амь нас хохироосон гэм буруутайд тооцсон нь үндэслэлтэй.
- Шүүгдэгч нар Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 49.1-д заасан экологи, эдийн засгийн үнэлгээний 5,160,000 төгрөгийг нөхөн төлсөн. А.Х нь хохирогчийн ар гэрийнхэнд нийт 515,000,000 төгрөгийн туслалцаа үзүүлсэн нь баримтаар нотлогдсон.
- Шүүгдэгч нарын өмнө нь гэмт хэрэгт холбогдож байгаагүй байдал, тогтсон ажил, орлоготой зэрэг хувийн байдлыг харгалзан анхан шатны шүүхээс торгох ял оногдуулсан, хорих ялыг оногдуулахгүйгээр тэнссэн нь Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Давж заалдах шатны шүүх эрүүгийн хариуцлага оногдуулах нийтлэг үндэслэл, журмыг буруу тайлбарлаж, гэмт хэргийн улмаас хүний амь нас хохирсон тохиолдол бүрт ял хөнгөрүүлэх, тэнсэх зохицуулалтыг огт хэрэглэх ёсгүй гэж үзсэн нь хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Хууль тогтоогчоос тодорхой нөхцөл хангагдсан тохиолдолд хэрэглэх эрх олгосон зохицуулалтыг анхан шатны шүүх эрх хэмжээнийхээ хүрээнд тайлбарлан хэрэглэснийг буруутгах үндэслэл тогтоогдоогүй.
- Шүүгдэгч нарын төлсөн 5,160,000 төгрөгийг Байгаль орчин, уур амьсгалын санд шилжүүлэхээр анхан шатны шүүхийн тогтоолд нэмэлт заалт оруулах нь зүйтэй.