Тогтоол №11162

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ховд аймгийн Алтай сумын Засаг даргын Тамгын газрын дарга А.Алтангэрэл, сумын Засаг даргын орлогч Б.Баатарсүрэн нар нь эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, байгаль орчны асуудал эрхэлсэн сайдаас эрх олгогдоогүй "Алтай хишиг говь" нөхөрлөлд газрын хэвлийн нөхөн сэргээлтийн ажил гүйцэтгэх давуу байдлыг бий болгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор, А.Алтангэрэл, Б.Баатарсүрэн нарыг Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэж, шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах. - **Хариуцагч**: А.Алтангэрэл, Б.Баатарсүрэн нар, өөрсдийгөө гэмт хэрэг үйлдээгүй, давуу байдал бий болгоогүй гэж үзэж, прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-01-03, **Дугаар**: 03 - **Шийдвэр**: Б.Баатарсүрэнд холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, А.Алтангэрэлийг эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцон нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасч, 1 жил 6 сарын хугацаагаар тэнсэж шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Б.Баатарсүрэнд холбогдох хэргийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19.1.1-д зааснаар хэрэгсэхгүй болгосон, А.Алтангэрэлийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1, 7.1.1-д зааснаар ял шийтгэсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-02-28, **Дугаар**: 03 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, хуулийн зүйл, хэсэг, заалтыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ноцтой зөрчил гаргасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгэхээр прокурорт буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй болж чадаагүй байна. - Б.Амаржаргал, Б.Баярбат нар нь "Майхан хар" гэх газарт нөхөн сэргээлт хийх нэрээр тусгай зөвшөөрөлгүйгээр ашигт малтмалын эрэл хайгуул, олборлолт явуулсан үйлдэлд гэмт хэргийн шинж байгаа эсэхийг зайлшгүй шалгах шаардлагатай байхад анхан шатны шүүх үүнийг орхигдуулсан. - Мөрдөгч, прокурор Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7.1-д заасан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бүрэн бодитойгоор шалгаж, хэргийн бодит байдлыг тогтоох үүргээ биелүүлээгүй. - Шүүх хуралдаанаар нөхөн гүйцэтгэх боломжгүй мөрдөн шалгах ажиллагааг хийлгэхээр хэргийг прокурорт буцаах нь үндэслэлтэй. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.9.1.3-т заасныг удирдлага болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хууль тогтоомжоор албан тушаалтай нь холбогдуулан олгосон эрх хэмжээ, чиг үүрэгт үл хамаарах асуудлаар байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн ажил гүйцэтгэх эрхгүй этгээдэд давуу байдал олгосон хэрэг. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, 1 жилийн хугацаагаар тэнсэх ял оногдуулж, байгаль орчинд учирсан хохирлыг гэм буруутай этгээдээр хариуцуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хуулийн шаардлагад нийцээгүй, нотлох баримтыг хангалтгүй дүгнэсэн гэж үзэн эсэргүүцэл гаргасан. Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны, үндэслэлтэй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэр хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн гэж дүгнэн, шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцааж, прокурорын эсэргүүцлийг хүлээн авсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Н.М нь Эрдэнэ сумын засаг даргаар ажиллаж байхдаа газрыг хууль бусаар олгосон, байгаль орчны хуулийг зөрчсөн, ашигт малтмалын хуулийг зөрчин чулуу олборлох зөвшөөрөл олгож, албан тушаалаа урвуулан ашигласан хэрэгт холбогджээ. АНХАН ШАТ: Н.М-г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар албан тушаалаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 3 жил хасаж, 7 сая төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсэн. Иргэний хариуцагч компаниудаас хохирлыг гаргуулж байгаль орчин, уур амьсгалын санд төвлөрүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгч нар анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь үндэслэлгүй, алдаатай шийдвэрээ залруулсан, бусдад давуу байдал бий болгоогүй гэж гомдол гаргасан. Гэвч шүүх гэм бурууг нотлох баримтыг бүрэн шалгаж тогтоогоогүй, мөрдөн шалгах ажиллагаа хангалтгүй хийгдсэн гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг прокурорт буцаахаар шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийтийн албан тушаалтан албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, тусгай зөвшөөрөлгүй компанитай гэрээ байгуулж, байгаль орчинд хохирол учруулсан, ашиг олсон гэх хэрэг. АНХАН ШАТ: Хэргийг бүрэн шалгаж тогтоогоогүй, нотлох баримт дутуу байна гэж үзэн, нэмж мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгүүлэхээр прокурорт буцаасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн захирамжийг дэмжиж, хэргийн бодит байдлыг тогтооход шаардлагатай нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгэх зайлшгүй шаардлагатай байна гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, олсон ашиг орлогын хэмжээ, байгаль экологид учирсан бодит хохирлыг тогтоох ажил дутуу хийгдсэн. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу нотолбол зохих байдлуудыг бүрэн тогтоогоогүй. Хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй гэмт хэрэг боловч хохирол, хор уршгийг тогтоох нь чухал. Шүүх хуралдаанаар нөхөн гүйцэтгэх боломжгүй нөхцөл байдал тогтоогдсон. Шинэ хууль тогтоомж гарсантай холбогдуулан анхны захирамжийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, бусдыг залилсан хэрэгт холбогдсон этгээдийн давж заалдах гомдлыг хянан хэлэлцэв. АНХАН ШАТ: Албан тушаалын байдлаа ашиглан, итгэл урвуулж, бусдыг залилсан гэм буруутайд тооцож, 2 жилийн хорих ялаар шийтгэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, нотлох баримт хангалтгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэж үзэн, хэргийг прокурорт буцааж, нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгэхийг хүсэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэм бурууг тогтоохдоо нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай тогтоогоогүй, хохирлын хэмжээг тодруулаагүй, нотлох баримтуудыг үнэлэхдээ зөрүүтэй байдлыг арилгаагүй зэрэг зөрчлүүд байсан тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгүүлэхээр прокурорт буцаав.