Тогтоол №11124

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Б, С.О, Т.У нар нь Баянцээл дэлгүүр, цайны газрын цонхоор нэвтэрч бэлэн мөнгө, эд зүйл хулгайлж, хохирогч Б.Энхмаад нийт 120,500 төгрөгийн хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Улсын Ерөнхий прокурорын газар - **Хариуцагч**: Д.Б, С.О, Т.У нар нь Эрүүгийн хуулийн 17.1.2.1-д заасан “Хууль бусаар орон байранд нэвтэрч хөрөнгө хулгайлсан” гэмт хэрэгт холбогдсон. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-02, **Дугаар**: 48 - **Шийдвэр**: Д.Б, С.О, Т.У нарыг гэм буруутайд тооцож, С.О, Т.У нарт 1 жил, Д.Б-д 7 сар хорих ял оногдуулж, ялыг сургалт хүмүүжлийн тусгай байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 3.7, 6.7.1.3, 8.5.1, 17.1.2.1 дүгээр зүйлүүд. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-06-08, **Дугаар**: 19 - **Гомдлол гаргагч**: Прокурор - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хэсэгчлэн өөрчлөх. - **Шийдвэр**: Т.У, С.О нарыг цагаатгаж, Д.Б-д оногдуулсан хорих ялыг 6 сар болгон өөрчилсөн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19.1.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-09-18, **Дугаар**: - - **Гомдлол гаргагч**: Д.Б-ын өмгөөлөгч М.Энхзаяа - **Гомдлолын шалтгаан**: Эрүүгийн хуулийн 8.6.1-д орсон нэмэлт өөрчлөлтийг хэрэглэн хорих ял биелүүлэхийг хойшлуулах. - **Шийдвэр**: Д.Б-д оногдуулсан хорих ял биелүүлэхийг 1 жилийн хугацаагаар хойшлуулж, хяналт тавихыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүхээс Д.Б-ын гэм бурууг нотлох баримтаар тогтоосон нь үндэслэлтэй. - Т.У, С.О нарыг бүлэглэн гэмт хэрэг үйлдсэн нь тогтоогдоогүй гэж үзэж цагаатгасан нь хэргийн жинхэнэ байдалтай нийцсэн. - Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэхдээ хуулийн шаардлагыг ноцтой зөрчөөгүй. - Д.Б-д оногдуулсан ялыг давж заалдах шатны шүүх хөнгөрүүлсэн нь гэм буруу, хувийн байдалд тохирсон. - Эрүүгийн хуулийн 8.6.1-т 2018 оны 6 дугаар сарын 27-ны өдөр орсон нэмэлт өөрчлөлтийг Д.Б-д ашигтайгаар буцаан хэрэглэх боломжтой. - Д.Б нь анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, насанд хүрээгүй, хохирлыг нөхөн төлсөн тул нийгмээс тусгаарлах зайлшгүй шаардлагагүй. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.8.1.4-т заасныг удирдлага болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Бүлэглэн дээрэм хийсэн хэрэгт буруутгагдсан гурван шүүгдэгчийн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолтой холбоотой маргаан. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч нарыг бүлэглэн дээрэм хийсэн гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл ангиар ял оногдуулахыг тэнсэж, хянан хүмүүжүүлэх арга хэмжээ авсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хяналтын прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрт гомдол гаргаж, өсвөр насны хүнд ял оногдуулах журмыг буруу хэрэглэсэн, шүүгдэгч нарт ижил хэмжээний хүмүүжлийн арга хэмжээ авсан нь шударга бус гэж үзсэн. Өмгөөлөгчид өөр байр суурьтай байсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулсан. Шүүгдэгч нарын гэмт хэрэгт гүйцэтгэсэн үүрэг, оролцооны ялгааг харгалзан нэг шүүгдэгчийн хянан хүмүүжүүлэх хугацааг бууруулсан. Анхан шатны шүүх нь шүүгдэгч нарын насыг харгалзан өсвөр насны хүнд ногдох ял оногдуулах журмыг буруу хэрэглээгүй, гэмт хэрэг давтан үйлдсэн нь ял хүндрүүлэх нөхцөл болоогүй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Э.А, О.Б, А.Э нар нь бүлэглэн насанд хүрээгүй Г.И, Ө.Б нарыг зодож, эд зүйлсийг нь дээрэмдсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь Э.А, О.Б, А.Э нарыг Эрүүгийн хуулийн 20.16.2.2-т заасан гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдсэн. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч О.Б болон түүний өмгөөлөгч нь мөрдөн байцаалтын шатанд хууль зөрчиж мэдүүлэг авсан, хэргийг нотлох баримтаар тогтоогдоогүй, О.Б дээрэмд оролцоогүй тул зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-12, **Дугаар**: 898 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч О.Б, А.Э нарыг Эрүүгийн хуулийн 20.16.2.2-т зааснаар тус бүр 2 жил 5 сар хорих ял, Э.А-д 1 жил 6 сар тэнсэж хянан хүмүүжүүлэхээр шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Нийтийн хэв журмыг бүлэглэн зөрчиж бусдад хүч хэрэглэж, бусдын халдашгүй, чөлөөтэй байх эрхийг зөрчсөн гэмт хэргийг бусдын эд хөрөнгийг дээрэмдэж үйлдсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2021-01-19, **Дугаар**: 88 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч О.Б, түүний өмгөөлөгч, шүүгдэгч А.Э-ийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгох, хэргийг дахин хэлэлцүүлэх. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй байна. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-26, **Дугаар**: 2009013700809 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч О.Б, түүний өмгөөлөгч В.Оюунсүрэн - **Гомдлолын шалтгаан**: Мөрдөн байцаалтын шатанд хууль зөрчиж мэдүүлэг авсан, нотлох баримт хангалтгүй, О.Б дээрэмдэх үйлдэлд оролцоогүй тул зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэх. - **Шийдвэр**: О.Б-д холбогдох хэргийн зүйлчлэлийг Эрүүгийн хуулийн 20.16.1 болгон хөнгөрүүлэн өөрчилж, 1 жил 5 сар хорих ял оногдуулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн эсэх, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн эсэхийг хянасан. - Шүүгдэгч Э.А, А.Э нарын үйлдэл Эрүүгийн хуулийн 20.16.2.2-т заасан гэмт хэргийн шинжийг бүрэн агуулсан нь нотлогдсон. - О.Б нь "Олон нийтийн амгалан тайван байдал алдагдуулах" гэмт хэрэгт хатгагч, гүйцэтгэгчээр хамтран оролцсон нь тогтоогдсон. - О.Б нь хохирогч нарын эд зүйлийг хүч хэрэглэн авсан үйлдэлд оролцоогүй, дээрэмдэх гэмт хэргийг урьдчилан төлөвлөөгүй боловч нийгмийн хэв журмыг бүлэглэн зөрчиж олон нийтийн амгалан тайван байдлыг алдагдуулах гэмт хэргийг үйлдэх явцдаа гэнэт үүссэн шунахай сэдэлтээр Э.А, А.Э нар дээрэмдсэн болох нь тогтоогдсон. - Эрүүгийн хуулийн 3.6-д заасныг үндэслэн Э.А, А.Э нар дээрэмдэх гэмт хэргийг зөрж гүйцэтгэсэн гэж үзсэн. - О.Б-ийн хэргийн зүйлчлэлийг Эрүүгийн хуулийн 20.16.1 болгон хөнгөрүүлэн өөрчилж, түүнд 1 жил 5 сарын хорих ял оногдуулах нь гэмт хэрэг үйлдэгдсэн нөхцөл байдал, гэм буруугийн хэр хэмжээ, хувийн байдалд тохирно гэж дүгнэсэн. - Мөрдөгч хууль зөрчиж нотлох баримт бүрдүүлсэн гэх гомдлыг анхан шатны шүүх үнэлээгүй, бусад нотлох баримтаар хэргийг тогтоосон тул хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хэд хэдэн өсвөр насны болон насанд хүрсэн этгээдүүд хоорондоо бүлэглэн, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар хууль бусаар орон байранд нэвтрэн эд зүйл хулгайлсан хэрэгт холбогдсон. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчдийг орон байранд нэвтэрч хулгай хийсэн гэм буруутайд тооцож, үйлдсэн хэргийн хэмжээ, хуулийн зүйл заалтыг үндэслэн хорих ял шийтгэсэн. Мөн ялыг хөнгөрүүлэн, зарим тохиолдолдог сургалт хүмүүжлийн байгууллагад эдлүүлэхээр тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгчдийн өмгөөлөгчид мөрдөн шалгах ажиллагааг хууль бусаар явуулсан, ял оногдуулахдаа үндэслэлгүй, нотлох баримт хангалтгүй, орон байранд нэвтэрсэн эсэхийг тогтоогоогүй гэж гомдол гаргасан. Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй гарсан, хэргийн бодит байдалтай нийцсэн гэж үзсэн. Гэрч, хохирогчийн мэдүүлэг, эд мөрийн баримт, хэргийн газрын үзлэг зэрэг нотлох баримтууд нь гэм бурууг нотолж байсан. Хүүхдийн эрхийг хамгаалсан хуулийн заалтуудыг зөрчөөгүй, ялыг хөнгөрүүлэн оногдуулсан нь хуульд нийцсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хэд хэдэн этгээдийг бүлэглэн орон байранд хууль бусаар нэвтэрч, эд хөрөнгө хулгайлсан, мөн эд хөрөнгийг устгаж гэмтээсэн хэрэгт холбогдуулан анхан шатны шүүхэд шилжүүлсэн. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч нарыг хулгайлах, эд хөрөнгө устгах гэмт хэрэгт буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн тусгай болон ерөнхий ангийн холбогдох зүйл, хэсгүүдэд зааснаар ял шийтгэсэн. Нийт оногдуулсан ялуудыг нэмж нэгтгэн биечлэн эдлүүлэхээр тогтоож, зарим шүүгдэгчийн ялыг хойшлуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч Б.Бын өмгөөлөгч нь түүнийг насанд хүрээгүй байх үед гэмт хэрэгт холбогдсон, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирол барагдуулсан зэргийг харгалзан үзэж, хүмүүжлийн чанартай арга хэмжээ хэрэглэхийг хүссэн. Мөн шүүхийн шийтгэх тогтоолд шүүгдэгчийн овог нэрийг буруу бичсэнийг залруулж, бусад заалтуудыг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нарын гэм бурууг тогтоосон нотлох баримтууд хангалттай бөгөөд шүүх хуулийг зөв хэрэглэсэн. Өсвөр насны шүүгдэгч нарт ял оногдуулж, биелүүлэхийг хойшлуулсан нь үндэслэлтэй. Шүүгдэгч Б.Бын хувьд оногдуулсан ял нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид зааснаас багагүй, хууль зүйн үндэслэлтэй байсан тул гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, овог нэрийг залруулсан.