Тогтоол №10356

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, орон нутгийн төсвийн хөрөнгөөр худалдан авах автомашины тендерт оролцогч иргэнд давуу байдал үүсгэж, зах зээлийн ханшнаас өндөр үнээр машин худалдан авсан хэргээр шүүгдэгч холбогдсон. АНХАН ШАТ: Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, 5.400.000 төгрөгөөр торгож, ялыг 3 жил хүртэл хугацаагаар хэсэгчлэн төлүүлэхээр шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч ялыг тэнсгэх хүсэлт гаргасан боловч прокурор анхан шатны шийтгэх тогтоол хэвээр үлдэхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийн бодит байдал, нотлох баримтуудыг үндэслэн Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйлийг зөв тайлбарлан хэрэглэж, гэм бурууг тогтоож, ял оногдуулсан нь үндэслэлтэй. Шүүгдэгчийн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирол барагдуулсан зэрэг байдлыг харгалзан хамгийн бага ял оногдуулсан тул давж заалдах гомдлыг хангах боломжгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч С.С нь Шарга сумын Засаг даргаар ажиллаж байхдаа тендер шалгаруулалтаар "хамгийн сайн" гэж үнэлэгдсэн "Шарга МТ" ШТС-тай гэрээ байгуулах эрх олгоогүй, харин Засгийн газрын тогтоолоор шууд худалдан авах босго үнэ нэмэгдсэний дараа өмнө нь тендерт шалгараагүй "Мон-Суль" ХХК-тай шатахуун нийлүүлэх гэрээг шууд байгуулж, тус компанид давуу байдал олгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь С.С-ыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан "Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах" гэмт хэрэг үйлдсэн гэж ялласан. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч С.С болон түүний өмгөөлөгчид нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, цагаатгахыг хүссэн. Тэдний үзэж буйгаар С.С нь хувийн ашиг сонирхолгүй, харин төсвийг хэмнэх, эрүүл мэндийн үйлчилгээний тасралтгүй байдлыг хангах зорилгоор үйлдэл хийсэн, мөн тендерийн хүчинтэй хугацаа дууссан байсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-11-22, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/144 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч С.С-ыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: С.С нь нийтийн албан тушаалтан байхдаа албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, тендерт шалгарсан компанитай гэрээ байгуулаагүй, харин шалгараагүй компанид давуу байдал олгосон нь Эрүүгийн хуулийн 22.1.1, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 29.1-д заасныг зөрчсөн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-12-30, **Дугаар**: 2216000640043 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч С.С болон түүний өмгөөлөгч Д.А, Б.О - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, хууль бус, С.С нь гэмт хэргийн шинжийг хэлбэрийн төдий агуулсан, төсвийг хэмнэх зорилготой байсан тул цагаатгахыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2022 оны 11 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 2022/ШЦТ/144 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх нь хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг хянаж үзсэн. - Шүүгдэгч С.С нь Шарга сумын Засаг даргаар ажиллаж байхдаа өөрийн захирамжаар байгуулагдсан үнэлгээний хорооны "Шарга МТ" ШТС-ыг шалгаруулж, гэрээ байгуулах зөвлөмжийг хэрэгжүүлэлгүй байсаар, Засгийн газрын босго үнэ шинэчлэн тогтоох тогтоолыг ашиглан "Мон-Суль" ХХК-тай шууд гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. - Энэ үйлдэл нь Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 29.1-д заасан "хамгийн сайн" үнэлэгдсэн тендер ирүүлсэн оролцогчид гэрээ байгуулах эрх олгох үүргийг зориуд биелүүлээгүй эс үйлдэл болно. - Авлигын эсрэг хуулийн 3.1.3-т заасан "албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглах" болон 3.1.4-т заасан "давуу байдал" бий болгох гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангасан. - С.С-ын "үнэлгээний хорооны шийдвэрийг мэдээгүй" гэх тайлбар нь гэрчүүдийн мэдүүлгээр үгүйсгэгдсэн. - Төсвийг хэмнэх зорилго нь хууль зөрчих, бусдын эрх ашгийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй. Төрийн албан тушаалтны үйл ажиллагаа нь зорилгоос үл хамааран хуульд заасан журмын дагуу явагдах ёстой. - Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах гэмт хэрэг нь хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй бөгөөд хохирол, хор уршиг арилсан эсэхээс үл хамааран гэмт хэргийн шинжийг бүрэн агуулдаг. - Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт нь хэргийн жинхэнэ байдалд нийцсэн, хууль зүйн үндэслэлтэй байна. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлууд хангалттай шалгагдсан, ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Э.Эрдэнэцэцэг нь Ховд аймгийн Стандарт хэмжил зүйн хэлтсийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр ажиллаж байхдаа албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, байгууллагын засварын ажилд төсөвлөгдсөн хөрөнгөөс "Ачлал" ХХК руу нийт 7,919,920 төгрөгийг шилжүүлэн өөртөө давуу байдал бий болгож, байгууллагад хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь Э.Эрдэнэцэцэгийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж ялласан. - **Хариуцагч**: Э.Эрдэнэцэцэг болон түүний өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль зөрчсөн, хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, гэм бурууг нотлоогүй тул хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-15, **Дугаар**: 2021/ШЦТ/682 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Э.Эрдэнэцэцэгийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д зааснаар гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Э.Эрдэнэцэцэг нь албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, өөртөө давуу байдал бий болгож, байгууллагад хохирол учруулсан нь хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч, гэрч нарын мэдүүлэг, аудитын тайлан, гэрээ, төсөв, банкны дансны хуулга зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-05-20, **Дугаар**: 210/МА2021/00293 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Э.Эрдэнэцэцэг болон түүний өмгөөлөгч Д.Эрдэнэчимэг - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн тогтоолын дүгнэлт хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, гэм бурууг нотлоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2021-03-15-ны өдрийн 2021/ШЦТ/682 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1.1, 39.1.3-т зааснаар гомдлоор хязгаарлахгүйгээр хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг хянасан. - Шүүгдэгч Э.Эрдэнэцэцэг нь Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 35.1, 19-20 дугаар зүйлд заасан нөхцөл, үндэслэлийг зөрчиж, "ЗАТУС" ХХК-тай шууд гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. - Э.Эрдэнэцэцэг нь албан үүрэг, бүрэн эрхээ албаны эрх ашгийн эсрэг, хувийн ашиг сонирхлын төлөө урвуулан ашиглаж, хийх ёсгүй үйлдлийг хийж, байгууллагын төсвөөс "Ачлал" ХХК-ны данс руу нийт 7,919,920 төгрөг шилжүүлэн өөртөө давуу байдал бий болгосон үйлдэл нь гэрчүүдийн мэдүүлэг, бичгийн нотлох баримтуудаар нотлогдсон. - Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэргийн шинжийг зөв тодорхойлж, шүүгдэгчийн гэм бурууг тогтоосон нь хэргийн бодит байдалтай нийцсэн. - Мөрдөн шалгах болон шүүх хуралдааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглээгүй. - Шүүгдэгчид оногдуулсан ял нь гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, хохирол, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1.1, 6.1.2-т заасан журмын дагуу зөв оногдуулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, тендер зарлалгүйгээр бараа, үйлчилгээг шууд худалдан авч, бусдад давуу байдал олгосон гэх хэргээр нэг этгээд холбогджээ. АНХАН ШАТ: Тухайн этгээдийг нийтийн албан тушаалтан албан эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд ажиллах эрхийг 2 жил хасч, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, нотлох баримтгүй, хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй дүгнэлт хийсэн, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн хэмээн гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгожээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх тухайн этгээдийн албан тушаал нь нийтийн албан тушаалтанд хамаарна, худалдан авах ажиллагааны хууль тогтоомжийг зөрчиж, тендер зарлалгүйгээр бараа, үйлчилгээг шууд худалдан авч, бусдад давуу байдал бий болгосон нь албан тушаалын гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангаж байна гэж дүгнэсэн. Уг гэмт хэрэг нь хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй тул хохирол учирсан эсэхээс үл хамааран хариуцлага оногдуулна гэж үзсэн. Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй гэж дүгнэлээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: С.Д нь "Эрдэнэт үйлдвэр" ТӨҮГ-ын Технологийн сургуулийн захирлаар ажиллаж байхдаа албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, тендер сонгон шалгаруулалтгүйгээр гурван компаниас нийт 103 сая гаруй төгрөгийн бараа, тоног төхөөрөмж худалдан авч, бусдад давуу байдал олгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Орхон аймгийн Прокурорын газар С.Д-ыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-т заасан гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлджээ. - **Хариуцагч**: С.Д нь "Эрдэнэт үйлдвэр" ТӨҮГ-ын Технологийн сургуулийн захирал. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - С.Д нь 2017 оны 9-р сард "Эрдэнэт үйлдвэр"-ийн ерөнхий захирлын А/583 дугаар тушаалаар 105,096,000 төгрөгийн худалдан авалтын төсвийг шийдвэрлүүлсэн. - С.Д нь санхүү эрхэлсэн захирал Ж.Э-д нөлөөлж, худалдан авалтын хэлтсийн менежерүүдэд үүрэг өгч, худалдан авалтыг 10 сая төгрөгт багтаан хэсэгчлэх аргаар зохион байгуулахыг шийдвэрлүүлсэн. - С.Д нь худалдан авалтыг өөрөө удирдан зохион байгуулж, "Эй Си И Икс" ХХК-аас 20,249,600 төгрөгийн бараа, "ТННХ" ХХК-аас 25,597,000 төгрөгийн сүлжээний тоног төхөөрөмж, "Амжилтын нар" ХХК-аас 57,213,672 төгрөгийн тавилга эд хогшил худалдан авсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-01-20, **Дугаар**: 210/МА2025/00008 - Шүүгдэгч С.Д-г Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-т заасан нийтийн албан тушаалтан албан эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон. - С.Д-г нийтийн албанд ажиллах эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасч, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - Торгох ялыг 2 жил 3 сарын хугацаанд сар бүр 200,000 төгрөгөөр хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - С.Д нь Төрийн болон орон нутгийн өмчөөр ажил гүйцэтгэх, бараа бүтээгдэхүүн худалдан авах үйл ажиллагааг зохицуулах тухай хууль тогтоомж, аж ахуйн нэгжид дагаж мөрдөх дүрэм, журмыг санаатайгаар зөрчсөн. - Худалдан авах ажиллагааг нээлттэй, шударга байх үндсэн зарчим болон худалдан авалтыг зохицуулсан заалтуудыг зөрчсөн үйлдэл тогтоогдсон. - С.Д нь эрх мэдлээ хэтрүүлэн, хийх ёсгүй үйлдлийг хийж, дээрх гурван аж ахуйн нэгжид давуу байдал бий болгосон нь тогтоогдсон. - Хэдийгээр өөртөө ашиг олох санаа сэдэл тогтоогдоогүй ч хууль зөрчсөн санаатай үйлдлээр эрх мэдлээ хэтрүүлэн бусдад давуу байдал бий болгосон. - С.Д нь гэмт хэрэг үйлдэх үедээ Авлигын эсрэг хуулийн 4.1.3-т заасан төрийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээдийн удирдах албан тушаалтанд хамаарч байсан. - Гэмт хэргийн улмаас бодит хохирол учирсан нь тогтоогдоогүй боловч төрийн үйл ажиллагааны хэвийн байдал алдагдаж, нийтийн эрх ашигт хор хохиролтой нөхцөл байдал үүссэн.