Тогтоол №13262

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, тендер шалгаруулах ажиллагаанд бусдад давуу байдал олгож, зах зээлийн үнээс илүү үнээр авто машин худалдан авсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Эрх мэдлээ урвуулан ашигласан үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар зүйлчилж, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 3 жилээр хасч, 15 сая төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. Торгох ялыг 2 жилийн хугацаанд хэсэгчлэн төлөхийг зөвшөөрсөн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч хуулийг буруу хэрэглэсэн, үйлдлийг тохиолдлын шинжтэй, анх удаа үйлдсэн, хохирогч нэхэмжлэлгүй гэх үндэслэлээр ялыг хөнгөлөхийг хүссэн. Гэвч давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгчийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар зүйлчилсэн нь зөв болохыг тогтоож, өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хэргийн бодит байдалд нийцсэн, хууль зүйн үндэслэлтэй. Шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэрэг нь эрх мэдлээ урвуулан ашигласан болох нь нотлогдсон. Гэвч хохирогчийн төлөөлөгч анх хохирол нөхөн төлүүлэх талаар саналтай байсан ч шүүхэд нэхэмжлэлгүй гэсэн албан тоот ирүүлсэн байдал нь хохирол нөхөн төлүүлэх талаар дүгнэлт хийхэд нөлөөлсөн. Гэхдээ шүүхээс оногдуулсан ял нь гэм буруутай үйлдлийг нь тохирсон, хууль буруу хэрэглэгдээгүй нь тогтоогдсон тул давж заалдах гомдлыг хүлээн аваагүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч С.С нь Шарга сумын Засаг даргаар ажиллаж байхдаа тендер шалгаруулалтаар "хамгийн сайн" гэж үнэлэгдсэн "Шарга МТ" ШТС-тай гэрээ байгуулах эрх олгоогүй, харин Засгийн газрын тогтоолоор шууд худалдан авах босго үнэ нэмэгдсэний дараа өмнө нь тендерт шалгараагүй "Мон-Суль" ХХК-тай шатахуун нийлүүлэх гэрээг шууд байгуулж, тус компанид давуу байдал олгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь С.С-ыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан "Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах" гэмт хэрэг үйлдсэн гэж ялласан. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч С.С болон түүний өмгөөлөгчид нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, цагаатгахыг хүссэн. Тэдний үзэж буйгаар С.С нь хувийн ашиг сонирхолгүй, харин төсвийг хэмнэх, эрүүл мэндийн үйлчилгээний тасралтгүй байдлыг хангах зорилгоор үйлдэл хийсэн, мөн тендерийн хүчинтэй хугацаа дууссан байсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-11-22, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/144 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч С.С-ыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: С.С нь нийтийн албан тушаалтан байхдаа албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, тендерт шалгарсан компанитай гэрээ байгуулаагүй, харин шалгараагүй компанид давуу байдал олгосон нь Эрүүгийн хуулийн 22.1.1, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 29.1-д заасныг зөрчсөн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-12-30, **Дугаар**: 2216000640043 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч С.С болон түүний өмгөөлөгч Д.А, Б.О - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, хууль бус, С.С нь гэмт хэргийн шинжийг хэлбэрийн төдий агуулсан, төсвийг хэмнэх зорилготой байсан тул цагаатгахыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2022 оны 11 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 2022/ШЦТ/144 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх нь хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг хянаж үзсэн. - Шүүгдэгч С.С нь Шарга сумын Засаг даргаар ажиллаж байхдаа өөрийн захирамжаар байгуулагдсан үнэлгээний хорооны "Шарга МТ" ШТС-ыг шалгаруулж, гэрээ байгуулах зөвлөмжийг хэрэгжүүлэлгүй байсаар, Засгийн газрын босго үнэ шинэчлэн тогтоох тогтоолыг ашиглан "Мон-Суль" ХХК-тай шууд гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. - Энэ үйлдэл нь Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 29.1-д заасан "хамгийн сайн" үнэлэгдсэн тендер ирүүлсэн оролцогчид гэрээ байгуулах эрх олгох үүргийг зориуд биелүүлээгүй эс үйлдэл болно. - Авлигын эсрэг хуулийн 3.1.3-т заасан "албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглах" болон 3.1.4-т заасан "давуу байдал" бий болгох гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангасан. - С.С-ын "үнэлгээний хорооны шийдвэрийг мэдээгүй" гэх тайлбар нь гэрчүүдийн мэдүүлгээр үгүйсгэгдсэн. - Төсвийг хэмнэх зорилго нь хууль зөрчих, бусдын эрх ашгийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй. Төрийн албан тушаалтны үйл ажиллагаа нь зорилгоос үл хамааран хуульд заасан журмын дагуу явагдах ёстой. - Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах гэмт хэрэг нь хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй бөгөөд хохирол, хор уршиг арилсан эсэхээс үл хамааран гэмт хэргийн шинжийг бүрэн агуулдаг. - Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт нь хэргийн жинхэнэ байдалд нийцсэн, хууль зүйн үндэслэлтэй байна. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлууд хангалттай шалгагдсан, ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах ажиллагааг хууль бусаар зохион байгуулж, нийт 35,000,000 төгрөгийн автомашин худалдан авсан, мөн 5,000,000 төгрөгийг өөртөө давуу байдал бий болгоход зарцуулсан гэмт хэрэгт тухайн сумын засаг дарга байсан этгээд холбогджээ. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, хувийн ашиг сонирхлоо хангасан гэм буруутайд тооцож, 2 жилийн хугацаагаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасаж, 7,000,000 төгрөгөөр торгох, мөн 5,000,000 төгрөгийг улсын төсөвт төвлөрүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Өмгөөлөгч нь Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн, шүүх хэрэглэх ёстой хуулийг хэрэглээгүй хэмээн гомдол гаргасан. Шүүх хурлын үед прокурор анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх саналтай байгаагаа илэрхийлсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан үзээд, анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, ноцтой зөрчил гаргасан гэх үндэслэлгүй, хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий шийдвэр гаргасан гэж үзэв. Шүүгдэгчийн худалдан авсан автомашин болон авсан 5,000,000 төгрөгийн зориулалтыг тогтоохдоо хэрэгт цуглуулсан нотлох баримтуудыг хангалттай үнэлэн дүгнэсэн. Хөөн хэлэлцэх хугацаа болон хууль хэрэглээний асуудлуудыг Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл заалтууд болон нэмэлт, өөрчлөлтүүдийг үндэслэн авч үзэж, шүүгдэгчийн болон түүний өмгөөлөгчийн гаргасан гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Э.Эрдэнэцэцэг нь Ховд аймгийн Стандарт хэмжил зүйн хэлтсийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр ажиллаж байхдаа албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, байгууллагын засварын ажилд төсөвлөгдсөн хөрөнгөөс "Ачлал" ХХК руу нийт 7,919,920 төгрөгийг шилжүүлэн өөртөө давуу байдал бий болгож, байгууллагад хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь Э.Эрдэнэцэцэгийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж ялласан. - **Хариуцагч**: Э.Эрдэнэцэцэг болон түүний өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль зөрчсөн, хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, гэм бурууг нотлоогүй тул хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-03-15, **Дугаар**: 2021/ШЦТ/682 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Э.Эрдэнэцэцэгийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д зааснаар гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Э.Эрдэнэцэцэг нь албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, өөртөө давуу байдал бий болгож, байгууллагад хохирол учруулсан нь хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч, гэрч нарын мэдүүлэг, аудитын тайлан, гэрээ, төсөв, банкны дансны хуулга зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-05-20, **Дугаар**: 210/МА2021/00293 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Э.Эрдэнэцэцэг болон түүний өмгөөлөгч Д.Эрдэнэчимэг - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн тогтоолын дүгнэлт хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, гэм бурууг нотлоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2021-03-15-ны өдрийн 2021/ШЦТ/682 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1.1, 39.1.3-т зааснаар гомдлоор хязгаарлахгүйгээр хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг хянасан. - Шүүгдэгч Э.Эрдэнэцэцэг нь Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 35.1, 19-20 дугаар зүйлд заасан нөхцөл, үндэслэлийг зөрчиж, "ЗАТУС" ХХК-тай шууд гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. - Э.Эрдэнэцэцэг нь албан үүрэг, бүрэн эрхээ албаны эрх ашгийн эсрэг, хувийн ашиг сонирхлын төлөө урвуулан ашиглаж, хийх ёсгүй үйлдлийг хийж, байгууллагын төсвөөс "Ачлал" ХХК-ны данс руу нийт 7,919,920 төгрөг шилжүүлэн өөртөө давуу байдал бий болгосон үйлдэл нь гэрчүүдийн мэдүүлэг, бичгийн нотлох баримтуудаар нотлогдсон. - Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэргийн шинжийг зөв тодорхойлж, шүүгдэгчийн гэм бурууг тогтоосон нь хэргийн бодит байдалтай нийцсэн. - Мөрдөн шалгах болон шүүх хуралдааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглээгүй. - Шүүгдэгчид оногдуулсан ял нь гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, хохирол, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1.1, 6.1.2-т заасан журмын дагуу зөв оногдуулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Х.Д- нь Ногооннуур сумын ИТХ-ын нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байхдаа албан үүрэг, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, ИТХ-ын тогтоолын хавсралтуудад өөрчлөлт оруулж, хуурамчаар баримт бичиг үйлдэж, улмаар сумын хөрөнгийг захиран зарцуулах боломжгүй нөхцөл байдалд хүргэсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор, Х.Д-г Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж ялласан. - **Хариуцагч**: Х.Д-, гэм буруугүй гэж үзэн, хэргийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-10-03, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/146 - **Шийдвэр**: Х.Д-г Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, 5,800,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: Х.Д- нь нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгосон нь цугларсан нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-11-14, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Х.Д- - **Гомдлолын шалтгаан**: Нотолбол зохих байдлыг бүрэн нотлоогүй, хуурамчаар үйлдсэн гэх тогтоолд шинжээчийн дүгнэлт гаргуулаагүй, нотлох баримт шалгуулах эрхийг зөрчсөн, гэм буруутай эсэхийг ялгаж салгаагүй, хэргийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, шүүгдэгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг бүхэлд нь хянахад анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангасан байна. - Шүүгдэгч Х.Д- нь нийтийн албан тушаалтан болох ИТХ-ын нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байхдаа хүүдээ эмчилгээний зардал гаргуулах, өөртөө давуу байдал бий болгох зорилгоор ИТХ-ын тогтоолын хавсралтад өөрчлөлт оруулж, улмаар хөрөнгийг захиран зарцуулах боломжгүй болгосон нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар хангалттай тогтоогдсон. - Хэргийн бодит байдлыг тогтоох, гэм бурууг нотлох баримтуудыг хуулийн дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан. - Мөрдөн байцаалт болон шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хасаж хязгаарласан ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - Х.Д-ийн үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 23.2-т заасан "баримт бичгийг хуурамчаар үйлдэх" гэмт хэргийн шинжийг агуулаагүй, харин албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах гэмт хэргийн шинжийг хангаж байна. - Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн холбогдох заалтыг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн бөгөөд оногдуулсан ял нь гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хор уршиг, гэм буруугийн хэлбэр, үйлдсэн арга, нөхцөл байдалд тохирсон, шударга ёсны зарчмыг хангасан байна.