Тогтоол №62117

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Санхүүгийн албаны дарга Ү.Алимаа нь албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, иргэдэд зээл олгосон хэргээр буруутгагдсан. АНХАН ШАТ: Гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасч, 7 сая төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч болон өмгөөлөгчид албан тушаал, эрх мэдлээ урвуулан ашиглаагүй, зээл олгох шийдвэр гаргаагүй, гэм буруутай нь тогтоогдоогүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нь сум хөгжүүлэх сангаас зээл олгох ажиллагаанд хяналт тавих үүрэгтэй, хувийн ашиг сонирхлын үүднээс бусдад давуу байдал бий болгож, албан тушаалын нөлөөгөөр зээл олгох шийдвэр гаргуулсан үйлдлийг эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Б.******* нь аймгийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр ажиллаж байхдаа албан үүрэг, бүрэн эрхээ урвуулан ашиглаж, байгууллагын засварын ажилд төсөвлөгдсөн 20,189,000 төгрөгийн хөрөнгөөс нийт 7,419,620 төгрөгийг "т " ХХК руу шилжүүлэн өөртөө давуу байдал бий болгож, байгууллагад хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогдсон. - **Нэхэмжлэгч**: Тухайн байгууллага нь Б.*******ээс нэхэмжлэх хохиролгүй, хэргийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Б.******* нь ямар нэгэн хууль зөрчсөн үйлдэл гаргаагүй, нэлээд хэмжээний мөнгийг гэрээгээр компанид шилжүүлж, үлдсэн мөнгөөр бараа материал авсан тул хохирол учруулаагүй гэж мэдүүлсэн. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч К.ын мэдүүлэг: Б.******* нь засварын ажилд зориулсан 20,000,000 төгрөгөөр тендер сонгон шалгаруулалт зарлах ёстой байсан боловч "т " ХХК-руу 7,419,620 төгрөгийг шилжүүлж, хууль бус үйлдэл хийсэн. - Гэрч Б.ийн мэдүүлэг: "т " ХХК-ны данс руу шилжсэн мөнгийг тухайн үед дарга Б.*******т бэлнээр гаргаж өгсөн. - Гэрч О.гийн мэдүүлэг: "т " ХХК руу нийт 7,416,000 төгрөгийг барилгын засварт зориулан шилжүүлсэн. - Гэрч ийн мэдүүлэг: Няраваар ажиллах хугацаандаа 7,419,620 төгрөгийн бараа материал орлогод бүртгэж аваагүй. - Гэрч ийн мэдүүлэг: Б.******* гэх хүнтэй " " ХХК-ны гэрээнд гарын үсэг зурсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-03-15, **Дугаар**: 178/2020/00XXX/Э/ Шүүгдэгч Б.*******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1-д заасан "Нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж өөртөө давуу байдал бий болгосон" гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон. Нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. Торгох ялыг нэг жилийн хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Авлигын эсрэг хуулийн 3.1.4-т заасан "албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглах", "давуу байдал" гэсэн тодорхойлолтууд хэрэгт хамаарна. - Шүүгдэгч Б.******* нь аймгийн даргаар ажиллахдаа ажлын байрны тодорхойлолтын 3.3-т заасан үүргээ зөрчсөн. - Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 8, 34.2, 34.3 дугаар зүйлүүдийг зөрчиж, шууд гэрээ байгуулах нөхцөл, шаардлагыг хангаагүй нь тогтоогдсон. - Шүүгдэгч нь 2019 оны төсөвт тусгагдсан эд хогшил, урсгал засварын зардалд зориулагдсан 20,189,000 төгрөгөөс 7,419,620 төгрөгийг "т " ХХК-ны данс руу шилжүүлэн өөртөө давуу байдал бий болгосон нь хэргийн үйл баримтаар тогтоогдсон. - Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлд заасан гэмт хэрэг нь хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй тул хохирол арилсан эсэхээс үл хамааран эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй. - Шүүгдэгчийн хувийн байдал, өмнө нь ял шийтгүүлж байгаагүй зэргийг харгалзан торгох ял оногдуулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Байгууллагын дарга албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, мөнгө завшсан, хамаарал бүхий этгээдэд давуу байдал бий болгосон гэмт хэрэгт холбогдсон. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 1 жил 2 сар хорих ял, 3 жил нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасаж, 3,120,000 төгрөгийг хохиролд барагдуулахаар шийдвэрлэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Байгууллагын дарга албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, модны үнэ, арчилгааны зардал, ойн зурвасын ажил, хувцасны зардалд зориулсан мөнгийг хуурамч баримт бүрдүүлэн өөртөө болон эхнэртээ шилжүүлэн авч, улсын төсөвт нийт 4,555,200 төгрөгийн хохирол учруулсан нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. Мөн нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хууль, Төсвийн тухай хууль, Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийг зөрчсөн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: С.Д нь "Эрдэнэт үйлдвэр" ТӨҮГ-ын Технологийн сургуулийн захирлаар ажиллаж байхдаа албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, тендер сонгон шалгаруулалтгүйгээр гурван компаниас нийт 103 сая гаруй төгрөгийн бараа, тоног төхөөрөмж худалдан авч, бусдад давуу байдал олгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Орхон аймгийн Прокурорын газар С.Д-ыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-т заасан гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлджээ. - **Хариуцагч**: С.Д нь "Эрдэнэт үйлдвэр" ТӨҮГ-ын Технологийн сургуулийн захирал. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - С.Д нь 2017 оны 9-р сард "Эрдэнэт үйлдвэр"-ийн ерөнхий захирлын А/583 дугаар тушаалаар 105,096,000 төгрөгийн худалдан авалтын төсвийг шийдвэрлүүлсэн. - С.Д нь санхүү эрхэлсэн захирал Ж.Э-д нөлөөлж, худалдан авалтын хэлтсийн менежерүүдэд үүрэг өгч, худалдан авалтыг 10 сая төгрөгт багтаан хэсэгчлэх аргаар зохион байгуулахыг шийдвэрлүүлсэн. - С.Д нь худалдан авалтыг өөрөө удирдан зохион байгуулж, "Эй Си И Икс" ХХК-аас 20,249,600 төгрөгийн бараа, "ТННХ" ХХК-аас 25,597,000 төгрөгийн сүлжээний тоног төхөөрөмж, "Амжилтын нар" ХХК-аас 57,213,672 төгрөгийн тавилга эд хогшил худалдан авсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-01-20, **Дугаар**: 210/МА2025/00008 - Шүүгдэгч С.Д-г Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-т заасан нийтийн албан тушаалтан албан эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон. - С.Д-г нийтийн албанд ажиллах эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасч, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - Торгох ялыг 2 жил 3 сарын хугацаанд сар бүр 200,000 төгрөгөөр хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - С.Д нь Төрийн болон орон нутгийн өмчөөр ажил гүйцэтгэх, бараа бүтээгдэхүүн худалдан авах үйл ажиллагааг зохицуулах тухай хууль тогтоомж, аж ахуйн нэгжид дагаж мөрдөх дүрэм, журмыг санаатайгаар зөрчсөн. - Худалдан авах ажиллагааг нээлттэй, шударга байх үндсэн зарчим болон худалдан авалтыг зохицуулсан заалтуудыг зөрчсөн үйлдэл тогтоогдсон. - С.Д нь эрх мэдлээ хэтрүүлэн, хийх ёсгүй үйлдлийг хийж, дээрх гурван аж ахуйн нэгжид давуу байдал бий болгосон нь тогтоогдсон. - Хэдийгээр өөртөө ашиг олох санаа сэдэл тогтоогдоогүй ч хууль зөрчсөн санаатай үйлдлээр эрх мэдлээ хэтрүүлэн бусдад давуу байдал бий болгосон. - С.Д нь гэмт хэрэг үйлдэх үедээ Авлигын эсрэг хуулийн 4.1.3-т заасан төрийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээдийн удирдах албан тушаалтанд хамаарч байсан. - Гэмт хэргийн улмаас бодит хохирол учирсан нь тогтоогдоогүй боловч төрийн үйл ажиллагааны хэвийн байдал алдагдаж, нийтийн эрх ашигт хор хохиролтой нөхцөл байдал үүссэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаал эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, улсад хохирол учруулсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, төсвийн хөрөнгийг завшсан гэм буруутайд тооцсон. ҮНДЭСЛЭЛ: Тээврийн зардлыг үндэслэлгүй өндөр тогтоосон, хамаарал бүхий этгээддээ давуу байдал олгосон. Бараа материалын үнийг хэт өндрөөр тогтоож, байгууллагад хохирол учруулсан. Санхүүгийн анхан шатны баримтыг хуурамчаар үйлдэж, улсад хохирол учруулсан. Эрх мэдлээ урвуулан ашигласан нь Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан. Тээврийн болон бараа материалын зардлыг үндэслэлгүйгээр хэт өндөр тогтоож, хамаарал бүхий этгээддээ давуу байдал олгосноос нийт 1.763.400 төгрөгийн хохирол учирсан. Хуурамчаар баримт бүрдүүлсэн. Шүүгдэгчийг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, 5.400.000 төгрөгөөр торгож, 2 жилийн хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.