Төрөл садангийн лавлагаанд нэр зөрсөн бол хэрхэн засуулах вэ?
Төрөл садангийн лавлагаанд нэр, овог зөрсөн бол улсын бүртгэлээс эх баримт цуглуулж, захиргааны журмаар засуулах эсвэл шүүхээр тогтоолгох замыг алхам алхмаар тайлбарлав.
Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.
Төрөл садангийн лавлагаанд нэр зөрсөн бол хамгийн түрүүнд зөрүүтэй байгаа бүртгэл, баримт бичгийг цуглуулж, зөрүү нь зөвхөн бичиглэлийн алдаа мөн эсэхийг тодруулах хэрэгтэй. Хэрэв улсын бүртгэлийн мэдээлэл баримт бичигтэйгээ нийцэхгүй бол овог, эцэг эхийн нэр, өөрийн нэр өөрчилсний бүртгэлээр засуулна; харин төрөл садангийн холбоо өөрөө маргаантай бол шүүхээр эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдлыг тогтоолгоно.
Төрөл садангийн лавлагаа гэдэг нь тухайн хүний эцэг, эх, өвөг дээдэс, ах, эгч, дүү, ач, зээ зэрэг хэнтэй холбоотой болохыг улсын бүртгэлийн мэдээллийн сангаас баталгаажуулан олгосон баримт бичиг юм. Өв залгамжлах, тэтгэвэр, нөхөн олговор, иргэний харьяалал, зээл, гэрээ зэрэг олон харилцаанд энэ лавлагааг шаарддаг. Амьдралын явцад овог, нэр нь өөрчлөгдсөн, эсвэл хуучин баримт бичигт бичиглэлийн алдаа гарсан тохиолдолд лавлагаа баримт бичигтэйгээ нийцэхгүй байх нь бий. Доорх хэсэгт энэ асуудлыг хууль зүйн үндэслэлтэйгээр, практик алхам болгон тайлбарлав.
Хууль зүйн үндэслэл
Улсын бүртгэлийн байгууллагаас мэдээлэл өгөх, иргэний эрх
Иргэн өөрт хамаарах улсын бүртгэлийн мэдээлэлтэй цаасан болон цахим хэлбэрээр танилцах эрхтэй. Мөн улсын бүртгэлд бүртгүүлэхээр хүсэлт гаргаж байгаа этгээд нь бүртгүүлэхээр мэдүүлж байгаа эрхийн нотлох баримтыг бүрэн гүйцэд, үнэн зөв гаргаж өгөх үүрэгтэй (Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/, 14).
Лавлагаа, мэдээлэл авах тухай хүсэлтийг хуульд өөрөөр заагаагүй бол улсын бүртгэлийн байгууллага ажлын 5 өдрийн дотор шийдвэрлэж хариу өгнө. Улсын бүртгэлийн байгууллага өгсөн лавлагаа, мэдээлэлд байгууллагын тэмдэг дарж, архивын эх нотлох баримт бичгийн хуулбарт "хуулбар үнэн" гэсэн тэмдэг дарж баталгаажуулна (Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/, 12).
Мөн төрийн байгууллагууд улсын бүртгэлийн үйл ажиллагаанд туслалцаа үзүүлэх, шаардлагатай мэдээллээр хангах, хуульд заасны дагуу хамтран ажиллах үүрэгтэй (Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/, 13).
Овог, эцэг эхийн нэр, өөрийн нэр өөрчлөх үндэслэл
Иргэн овог, эцэг эх/-ийн нэр, өөрийн нэрээ өөрчлөх бол өргөдөл, төрсний гэрчилгээ, иргэний үнэмлэх зэрэг баримт бичгийг бүрдүүлж, оршин суугаа газрын улсын бүртгэлийн байгууллагад ханддаг (Иргэний улсын бүртгэлийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 12).
Хамгийн чухал нь өөрчлөх үндэслэлийн жагсаалтад "иргэний улсын бүртгэлийн мэдээллийн цахим сан дахь иргэний овог, эцэг эх/-ийн нэр, өөрийн нэр нь иргэний баримт бичиг дэх овог, эцэг эх/-ийн нэр, өөрийн нэрээс зөрүүтэй" байх тохиолдол багтсан байдаг. Энэ нь яг таны асуудал болох нэрийн зөрүүг засах хууль зүйн үндэслэл болно. Мөн эцэг эхийн үе уламжлагдан ирсэн овгийг буруу тогтоож бүртгүүлсэн, эцгийн овгоор овоглож байсан иргэн эхийн овгоор овоглох (эсрэгээр) зэрэг үндэслэл бий.
Улсын бүртгэгч холбогдох баримт бичгийг хүлээн авснаас хойш ажлын 7 өдрийн дотор овог, эцэг эх/-ийн нэр, өөрийн нэр өөрчилсний бүртгэлийг хөтөлнө. Иргэн өөрийн нэрийг нэг удаа өөрчилж болох бөгөөд өмнөх овог, нэрээ сэргээлгэхээр өргөдөл гаргах эрхтэй гэдгийг анхаараарай.
Бүртгэлийн мэдээлэлд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах
Улсын бүртгэгч шүүхийн шийдвэр, эсхүл хяналтын улсын байцаагчийн дүгнэлтийг үндэслэн иргэний улсын бүртгэлийн мэдээлэлд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж болно. Хэрэв мэдээллийн санд холбогдох мэдээлэл бүртгэгдээгүй бол улсын бүртгэгч эх нотлох баримт бичгийг үндэслэн цахим мэдээллийн санд оруулна. Харин мэдээлэл, эх баримт бичиг байхгүй, хяналтын улсын байцаагчийн дүгнэлт гаргах боломжгүй бол иргэн эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдлыг тогтоолгох тухай нэхэмжлэлийг шүүхэд гаргаж шийдвэрлүүлнэ (Иргэний улсын бүртгэлийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 21).
Маргаан шийдвэрлэх
Улсын байцаагчийн шийдвэрийн талаар гарсан маргааныг дээд шатны улсын байцаагч шийдвэрлэх бөгөөд түүний шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гомдлоо шүүхэд гаргаж болно. Улсын бүртгэлтэй холбогдсон маргааныг шүүх шийдвэрлэнэ (Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/, 22).
Төрөл, садан гэж хэнийг ойлгох вэ
Асуудлыг зөв томьёолохын тулд нэр томьёог тодорхой ойлгох хэрэгтэй. "Төрлийн хүн" гэдэгт гэрлэгчийн эцэг, эх, өвөг эцэг, эмэг эх, ач хүү, ач охин, зээ хүү, зээ охин, тэдгээрийн хүүхдийг; "садангийн хүн" гэдэгт гэрлэгчийн төрсөн ах, эгч, дүү, авга, нагац, тэдгээрийн хүүхдийг ойлгоно (Гэр бүлийн тухай, 3). "Овог" гэдэг нь нэг өвөг дээдсээс гаралтай эцгийн талын холбоо бүхий бүлэг хүмүүсийн дунд үе уламжлан хэрэглэгддэг нэр юм.
Эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдлыг шүүхээр тогтоох
Иргэн, хуулийн этгээдийн эрх үүсэх, өөрчлөгдөх, дуусгавар болоход шууд хамаарах үйл явдлыг эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдал гэнэ. Үүнд садан, төрлийн холбоо, төрөлт, гэрлэлт, нас баралтыг бүртгүүлсэн байдал, эрх олгосон баримт бичигт дурдсан овог, эцгийн нэр, нэр, төрсөн он, сар, өдөр нь иргэний үнэмлэх, төрсний гэрчилгээнд бичигдсэнтэй тохирохгүй байвал түүний жинхэнэ эзэмшигч нь мөн эсэх зэрэг багтана (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 135).
Эдгээр үйл явдлыг батлах баримт бичгийг өөр журмаар олж авах боломжгүй, эсхүл үрэгдсэн баримт бичгийг сэргээх боломжгүй болсон тохиолдолд шүүх хянан шийдвэрлэнэ.
Практик алхамууд
Доорх диаграм нь нэрийн зөрүүтэй тулгарсан иргэний дараах үндсэн замыг харуулав.
Алхам 1. Зөрүүг тодорхой болгох
Эхлээд аль баримт бичигт ямар зөрүү байгааг бичгээр тодорхойлно. Жишээлбэл, төрсний гэрчилгээнд эцгийн нэр нэг хэлбэрээр, иргэний үнэмлэхэд өөр хэлбэрээр, харин улсын бүртгэлийн лавлагаанд гурав дахь хэлбэрээр бичигдсэн байж болно. Зөрүү нь зөвхөн үсгийн алдаа, овгийн бичиглэл, эсхүл төрөл садангийн холбоо өөрөө маргаантай эсэхийг ялгах нь чухал.
Алхам 2. Эх нотлох баримт цуглуулах
Дараах баримт бичгийг бүрдүүлэхийг зөвлөж байна:
- Төрсний гэрчилгээ — анхны бүртгэлийн үндэс болно.
- Иргэний үнэмлэх — одоогийн бүртгэлтэй харьцуулах.
- Улсын бүртгэлийн байгууллагын лавлагаа — түүхчилсэн лавлагаа, архивын хуулбар.
- Гэрлэлтийн гэрчилгээ, хүүхдийн төрсний гэрчилгээ — холбогдож байгаа бол.
- Архивын байгууллагын тодорхойлолт — ажил, сургууль, цэргийн батлах зэрэг баримт.
- Өргөдөл — зөрүүг хэрхэн засуулах хүсэлтээ тодорхой бичсэн.
Улсын бүртгэлийн байгууллагын архивын хувийн хэрэг, эх баримтаас нотлох баримтад шинжилгээ хийх эрх бүхий этгээд зөвхөн архивт ирж үзлэг, шинжилгээ хийнэ гэдгийг санаарай (Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/, 13).
Алхам 3. Бүртгэлийн засвар эсэхийг тодруулах
Хэрэв зөрүү нь зөвхөн бичиглэлийн алдаа, овгийн буруу тогтоолт зэрэг бөгөөд төрөл садангийн холбоо өөрөө маргаангүй бол улсын бүртгэлийн байгууллагад овог, эцэг эхийн нэр, өөрийн нэр өөрчилсний бүртгэл хийлгэх өргөдөл гаргана (Иргэний улсын бүртгэлийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 12). Хүсэлтэд зөрүүтэй байгаа бүртгэлийн эх баримтыг тодорхой зааж, засах үндэслэлээ бичнэ.
Алхам 4. Лавлагаа гаргуулах
Шүүхэд хандахаас өмнө түүхчилсэн лавлагаа, архивын мэдээллийг улсын бүртгэлийн байгууллагаас бүрэн гаргуулах нь чухал. Лавлагаа, мэдээлэл авах хүсэлтийг ажлын 5 өдрийн дотор шийдвэрлэх ёстой (Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/, 12). Хэрэв хяналтын улсын байцаагчийн дүгнэлт гаргах боломжгүй бол иргэн шүүхэд нэхэмжлэл гаргана (Иргэний улсын бүртгэлийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 21).
Алхам 5. Шүүхэд хүсэлт гаргах
Эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдлыг тогтоолгох тухай хүсэлтээ иргэн өөрийн оршин суугаа газрын, эсхүл тухайн үйл явдал болсон газрын шүүхэд гаргана. Хүсэлтэд уг үйл явдлыг тогтоолгох гэж байгаа зорилгыг зааж, үйл явдлыг тогтооход ач холбогдол бүхий баримт бичгийг олж авах, эсхүл үрэгдсэн баримт бичгийг сэргээх боломжгүй болсныг нотлох баримтыг хавсаргана (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 136). Энэ шаардлагыг биелүүлээгүй тохиолдолд шүүх хүсэлтийг хүлээн авахаас татгалзана.
Алхам 6. Гомдол гаргах
Улсын байцаагчийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гомдлоо дээд шатны улсын байцаагчид, түүний шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шүүхэд гаргаж болно (Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/, 22). Хууль хяналтын байгууллага улсын бүртгэлтэй холбоотой асуудлаар гаргасан шийдвэрээ улсын бүртгэлийн байгууллагад ажлын 3 өдрийн дотор ирүүлнэ.
Шүүхийн практик
Төрөл садангийн холбоог тогтоох, бүртгэлийн мэдээлэлд өөрчлөлт оруулахтай холбоотой шүүхийн практик дараах чиглэлд хөгжсөн байна.
Бүртгэлийн зөрүүг шүүхээс тогтоохдоо нотлох баримтыг бүрэн цуглуулах
Садан төрлийн холбоог тогтоолгох хэрэгт шүүх иргэний улсын бүртгэлийн байгууллагын түүхчилсэн лавлагааг тодруулахгүйгээр хэргийг шийдвэрлэх боломжгүй гэж үздэг. Тухайлбал, өөр өөр үед олгогдсон аттестат, үнэмлэх, батлах зэрэгт овог нь өөр өөрөөр бичигдсэн, улсын бүртгэлийн лавлагаатай нийцэхгүй байгаа тохиолдолд шүүх хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй гэж дүгнэсэн (Тогтоол #6792).
Энэ нь нэрийн зөрүүтэй асуудалд практик ач холбогдолтой. Шүүхэд хандахаас өмнө бүх түүхэн баримт бичгийг овгийн бичиглэлийн хувьд тулган шалгуулах нь чухал.
Тогтоох зорилго, шаардлагыг тодорхой болгох
Хүсэлт гаргагч төрөл садангийн холбоогоо тогтоолгохдоо яг юу тогтоолгох зорилготойгоо тодорхой болгох шаардлагатай. Өөрийгөө үрчлэгдсэн зээ хүү болох эсвэл өөрийн хүүг өөр хүнд үрчлэгдсэн болох гэх зэргээр хэд хэдэн зүйл холилдсон тохиолдолд шүүх шаардлагыг тодруулах үүрэгтэй. Нэхэмжлэлийн шаардлага, зорилгыг тодруулалгүй шийдвэрлэсэн нь нэхэмжлэлийг бүрэн шийдвэрлэсэн гэж үзэхэд учир дутагдалтай байдаг (Тогтоол #6792).
Нотлох баримт дангаараа хангалтгүй
Архивын тодорхойлолт, лавлагаа дангаараа төрөл садангийн холбоог тогтооход хангалттай биш. Улс төрийн хилс хэрэгт холбогдсон хүний үрчилсэн хүүхэд мөн болохыг тогтоолгох хэрэгт шүүх зөвхөн архивын лавлагаанд үндэслэн тогтоох үндэслэлгүй гэж үзсэн (Тогтоол #5532). Иймээс нэрийн зөрүүг засуулахдаа зөвхөн нэг баримтад тулгуурлахгүйгээр харилцан уялдаатай хэд хэдэн баримт цуглуулах нь зүйтэй.
Гэрчийн мэдүүлгийн үнэлэмж
Онцгой ажиллагааны журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэхдээ шүүх бодит байдлыг тогтоохын тулд гэрчийг асуух боломжтой. 1938 оны үйл явдлыг биечлэн мэдэх боломжгүй, дам сонссон гэрчийн мэдүүлэг хангалттай нотолгоо болохгүй гэж шүүх дүгнэсэн (Тогтоол #9953). Тиймээс гэрчийн мэдүүлэг баримт бичгийн нотолгоотой хослох ёстой.
Шинээр илэрсэн нөхцөлөөр нэрийг засуулах
Хэлмэгдэгчийн нэр улсын баримт бичигт буруу бичигдсэнээс болж цагаатгагдсан нэрийг зөвтгөн өөрчлөх асуудлыг шүүх хянан шийдвэрлэсэн байдаг. Энэ тохиолдолд шүүх баривчилсан тогтоол, хорих тогтоол, ялын төлөвлөгөө, комиссын тогтоол зэрэг баримтуудаар нэг хүн болохыг нотолж, нэрийг зөвтгөн өөрчилсөн (Тогтоол #2821). Энэ нь олон жилийн өмнөх бичиглэлийн алдааг засах замыг харуулж байна.
Түгээмэл асуултууд
Төрөл садангийн лавлагаанд нэр зөрсөн бол эхлээд хаана хандах вэ?
Эхлээд оршин суугаа газрын улсын бүртгэлийн байгууллагад хандаж, зөрүүтэй байгаа бүртгэлийн эх нотлох баримт, архивын лавлагааг гаргуулна. Дараа нь зөрүү нь бүртгэлийн техникийн алдаа мөн эсэх, эсвэл төрөл садангийн холбоо маргаантай эсэхийг тодруулж, захиргааны засвар эсвэл шүүхийн тогтоолгох замыг сонгоно.
Нэрийн зөрүүг улсын бүртгэлийн байгууллага шууд засаж болох уу?
Хэрэв зөрүү нь зөвхөн овог, эцэг эхийн нэр, өөрийн нэрийн бичиглэлийн алдаа бөгөөд иргэний улсын бүртгэлийн мэдээлэл баримт бичигтэйгээ нийцэхгүй байгаа бол иргэний хүсэлтээр овог, эцэг эхийн нэр, өөрийн нэр өөрчилсний бүртгэлээр засуулах боломжтой. Харин төрөл садангийн холбоо өөрөө маргаантай бол шүүхээр тогтоолгох шаардлагатай.
Овог, эцэг эхийн нэр, өөрийн нэрийг хэдэн удаа өөрчилж болох вэ?
Иргэн өөрийн нэрийг нэг удаа өөрчилж болно. Мөн өмнөх овог, эцэг эхийн нэр, өөрийн нэрээ сэргээлгэхээр өргөдөл гаргах эрхтэй.
Төрөл садангийн холбоог шүүхээр тогтоолгох хүсэлтэд юу хавсаргах вэ?
Хүсэлтдээ үйл явдлыг тогтоолгож байгаа зорилгыг зааж, уг үйл явдлыг тогтооход ач холбогдол бүхий баримт бичгийг олж авах боломжгүй, эсвэл үрэгдсэн баримт бичгийг сэргээх боломжгүй болсныг нотлох баримтыг хавсаргана.
Улсын бүртгэлийн байгууллага лавлагааг хэдэн ажлын өдөрт олгох вэ?
Хуульд өөрөөр заагаагүй бол улсын бүртгэлийн байгууллага лавлагаа, мэдээлэл авах тухай хүсэлт, мэдүүлгийг хүлээн авснаас хойш ажлын 5 өдрийн дотор шийдвэрлэж хариу өгнө.
Дүгнэлт
Төрөл садангийн лавлагаанд нэр зөрсөн асуудлыг шийдэхдээ дараах зарчмыг баримтлах нь зүйтэй.
- Зөрүүний шалтгааныг тодорхойл. Бичиглэлийн алдаа мөн эсэх, эсхүл төрөл садангийн холбоо өөрөө маргаантай эсэхийг ялгах нь замыг тодорхойлно.
- Бүх эх баримтыг цуглуул. Төрсний гэрчилгээ, иргэний үнэмлэх, архивын лавлагаа, түүхчилсэн лавлагааг овгийн бичиглэлийн хувьд тулган шалга.
- Иргэний улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 12 дугаар зүйлд заасан үндэслэлд тулгуурла. Бүртгэлийн мэдээлэл баримт бичигтэйгээ зөрүүтэй байх нь овог, нэр өөрчлөх хүсэлт гаргах хууль зүйн үндэслэл болно.
- Хяналтын улсын байцаагчийн дүгнэлт гаргах боломжгүй бол шүүхэд ханда. Эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдлыг тогтоолгох хүсэлтдээ зорилго, нотлох баримтыг бүрэн хавсарга.
- Шүүхийн шийдвэрийг дараа нь бүртгэлд тусга. Улсын бүртгэгч шүүхийн шийдвэрийг үндэслэн мэдээлэлд нэмэлт, өөрчлөлт оруулна.
Нэр зөрсөн асуудал нь зөвхөн бичиглэлийн асуудал биш, иргэний өв залгамжлах, тэтгэвэр, нөхөн олговор, харьяалал зэрэг эрхтэй шууд холбогддог тул эрт шийдвэрлэх нь чухал. Эхний алхмыг зөв тавьж, эх баримтаа бүрэн цуглуулбал ихэнх тохиолдолд захиргааны журмаар шийдвэрлэгдэх боломжтой; холбоо маргаантай тохиолдолд шүүхийн зам нээлттэй.