Гэрлэлт цуцлах ба хөрөнгө хуваах шаардлагын тэмдэгтийн хураамжийг тусад нь тооцох нь
Гэрлэлт цуцлах нэхэмжлэл эд хөрөнгийн бус 70,200 төгрөг, хөрөнгө хуваах шаардлага нэхэмжлэлийн үнээр тусдаа тооцогддог. Хоёр шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд нийлүүлбэл хураамж хэрхэн бодох, шүүхийн практикийг тайлбарлав.
Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.
Гэрлэлт цуцлах ба хөрөнгө хуваах шаардлагын тэмдэгтийн хураамжийг тусад нь тооцох нь
Гэрлэлт цуцлах шаардлага нь эд хөрөнгийн бус, үнэлэх боломжгүй нэхэмжлэл тул түүний тэмдэгтийн хураамж 70,200 төгрөг байна. Хамтран өмчлөх хөрөнгөө хуваах шаардлага нь эд хөрөнгийн чанартай, үнэлж болох нэхэмжлэл тул нэхэмжлэлийн үнийн дүнгээс хамаарсан хувь хэмжээгээр тусдаа тооцогдоно. Хоёр шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд нийлүүлж бичсэн ч хураамжийг хоёр өөр журмаар, тус тусад нь бодож, нийлбэрийг нь урьдчилан төлнө.
Гэрлэлт цуцлах нэхэмжлэл гаргах иргэд ихэвчлэн нэг л хураамж төлөх ёстой гэж ойлгодог. Гэвч бодит байдалд гэрлэлт цуцлах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг, хөрөнгө хуваах гэсэн хэд хэдэн шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд нийлүүлж бичих нь элбэг бөгөөд хураамжийг шаардлага бүрээр тусад нь тооцох шаардлага үүсдэг. Энэ нийтлэлд зөвхөн энэ нарийн практик асуудлыг тайлбарлана.
Хууль зүйн үндэслэл
Тэмдэгтийн хураамж гэж юу вэ
Төрийн эрх бүхий байгууллагаас хуульд заасан үйлчилгээ үзүүлсний төлөө иргэн, хуулийн этгээдийн төлж байгаа мөнгөн хөрөнгийг улсын тэмдэгтийн хураамж гэнэ гэж Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 3-т заасан. Шүүхэд нэхэмжлэл гаргагч нь энэ хураамж төлөгч болно.
Шүүхэд хураах хураамжийн хоёр өөр хэмжээ
Хураамжийн хэмжээг тогтоосон Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 7-д шүүхэд гаргах нэхэмжлэлийг хоёр ангилж тооцдог:
- 7.1.1. эд хөрөнгийн чанартай үнэлж болох нэхэмжлэлд нэхэмжлэлийн үнийн дүнгээс хамаарч хураамж бодно;
- 7.1.2. эд хөрөнгийн бус, түүнчлэн үнэлэх боломжгүй нэхэмжлэлд 70,200 төгрөг хураана.
Гэрлэлт цуцлах шаардлага нь хөрөнгө хуваах шаардлагаас ялгаатай нь мөнгөн дүнгээр илэрхийлэх боломжгүй тул 7.1.2-т хамаарна. Харин хамтран өмчлөх эд хөрөнгөө хуваах шаардлага нь нэхэмжилж буй хөрөнгө, мөнгөний дүнгээр үнэлэгдэх тул 7.1.1-д хамаарна.
Эд хөрөнгийн чанартай нэхэмжлэлийн хураамжийн шатлал
7.1.1-д заасан шатлалыг хүснэгтээр харуулъя:
Нэхэмжлэлийн үнийг хэрхэн тодорхойлох
Хөрөнгө хуваах шаардлагын хураамжийг зөв бодохын тулд эхлээд нэхэмжлэлийн үнийг зөв тодорхойлох ёстой. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 63-т зааснаар:
- мөнгө төлүүлэхээр шаардсан нэхэмжлэлд нэхэмжилж байгаа мөнгөний дүнгээр;
- эд хөрөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэлд нэхэмжилж байгаа эд хөрөнгийн тухайн үеийн зах зээлийн үнийн дүнгээр;
- үл хөдлөх эд хөрөнгө гаргуулах нэхэмжлэлд Үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлсэн үнийн дүнгээр;
- бие даасан хэд хэдэн шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд бичсэн бол бүх шаардлагын үнийн нийлбэрээр тодорхойлно.
Гэрлэлт цуцлах шаардлага нь эдгээр үнийн дүнд хамаарахгүй, тусад нь 70,200 төгрөгөөр тооцогдоно гэдгийг анхаарах хэрэгтэй.
Хураамж төлөх журам
Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 42-т зааснаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргагч тэмдэгтийн хураамжийг бэлэн болон бэлэн бус хэлбэрээр төлж, энэ тухай баримтыг нэхэмжлэлийн хамт ирүүлнэ.
Практик алхамууд: хураамжаа хэрхэн зөв тооцох вэ
Дараах дарааллаар алхам алхмаар тооцоолбол алдаа гарахгүй.
Алхам 1 — Шаардлагаа тус тусад нь ялгах
Нэхэмжлэлд бичсэн шаардлага бүрийг "эд хөрөнгийн чанартай үнэлж болох" эсвэл "эд хөрөнгийн бус, үнэлэх боломжгүй" гэж ангилна.
- Гэрлэлт цуцлуулах — эд хөрөнгийн бус, 70,200 ₮;
- Хүүхдийн асрамж, уулзах хуваарь тогтоолгох — эд хөрөнгийн бус;
- Хүүхдийн тэтгэлэг тогтоолгох — тогтмол хугацаанд төлөгдөх тэтгэлэг шаардсан нэхэмжлэлд тэдгээрийн нэг жилийн хугацаанд төлбөл зохих дүнгээр нэхэмжлэлийн үнийг тодорхойлно;
- Хамтран өмчлөх хөрөнгөө хуваах — эд хөрөнгийн чанартай, үнэлж болох.
Алхам 2 — Хөрөнгийн шаардлагын нэхэмжлэлийн үнийг тогтоох
Нэхэмжиж буй хөрөнгийн зах зээлийн үнэ, үл хөдлөх бол бүртгэлийн газарт бүртгэгдсэн үнэ, мөнгө гаргуулах бол мөнгөний дүнгээр нэхэмжлэлийн үнийг тодорхойлно.
Алхам 3 — Шатлалаар хураамж бодох
Дээрх хүснэгтийг ашиглан нэхэмжлэлийн үнэд тохирох мөрийг сонгож бодно.
Алхам 4 — Хоёр хураамжийг нэмж, урьдчилан төлөх
Гэрлэлт цуцлах 70,200 төгрөг дээр хөрөнгийн шаардлагын хураамжийг нэмж, нийт дүнг урьдчилан төлнө. Төлсөн баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 62-т заасны дагуу нэхэмжлэлийн хамт хавсаргана.
Алхам 5 — Хураамж төлөх боломжгүй бол чөлөөлөлт хүсэх
Төлбөрийн чадваргүй болох нь тайлбар, нотлох баримтаар тогтоогдвол шүүгчийн захирамжаар хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдөх, эсвэл хэмжээг багасгах, хугацааг хойшлуулах боломжтой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 58).
Анхааруулга: Хэрэв нэхэмжлэлийн үнийг шууд тогтооход бэрхшээлтэй бол шүүгч хураамжийн хэмжээг урьдчилан тогтоож, хэрэг шийдвэрлэгдсэний дараа нэхэмжлэлийн үнэд тохируулан нөхөн төлүүлэх буюу илүү төлөгдсөн бол зөрүүг буцаан олгоно.
Шүүхийн практик
Нэг нэхэмжлэлд гэрлэлт цуцлах, хөрөнгө хуваах шаардлагыг нийлүүлсэн хэргүүд
Улсын дээд шүүхийн практикт гэрлэлт цуцлах болон хөрөнгө хуваах шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд нийлүүлж шийдвэрлэсэн олон хэрэг байдаг. Жишээлбэл, Тогтоол #7975-д нэхэмжлэгч гэрлэлтээ цуцлуулж, дундын эд хөрөнгөөс өөрт ногдох хэсгийг гаргуулах шаардлагыг хамтад нь тавьсан бөгөөд шүүх гэрлэлт цуцалж, хөрөнгийг хуваарилан шийдвэрлэсэн. Энэ төрлийн хэрэгт хоёр шаардлага тусдаа эрх зүйн үндэслэлтэй, тусдаа тооцоологддог гэдгийг харуулж байна.
Тогтоол #8188-д гэрлэлт цуцлах, хүүхдийн тэтгэлэг, хамтран өмчлөх эд хөрөнгөөс мөнгө гаргуулах шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд шийдвэрлэж, хяналтын шатны шүүх нэхэмжлэгчид олгох мөнгөн дүнг өөрчилсөн тохиолдолд улсын тэмдэгтийн хураамжийг мөн өөрчилсөн байна. Энэ нь хураамж нь шаардлагын хэмжээтэй шууд холбоотой гэдгийг практикт баталж байна.
Хураамжийг буруу тооцсон тохиолдолд засах боломж
Тогтоол #10570-д орон сууцны үнийн дүн, зээлийн үлдэгдлийг дахин тооцож, нэг гишүүнд ногдох хэсгийг 14,817,977 төгрөгөөс 26,527,500 тогрөг болгон өөрчилсөн. Ийм өөрчлөлт нь нэхэмжлэлийн үнэ, улмаар хураамжийн хэмжээнд нөлөөлдөг тул хураамжийг зөв тооцох нь хэргийн эцсийн үр дүнд ч ач холбогдолтой.
Хураамжийг зохигчдын хооронд хуваарилах
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 60-т зааснаар улсын тэмдэгтийн хураамжийг зохигчид хуваарилан хариуцуулах асуудлыг 56 дугаар зүйлд заасны адилаар зохицуулна. Өөрөөр хэлбэл:
- нэхэмжлэл бүрэн хангагдсан бол хураамжийг хариуцагчаар нөхөн төлүүлнэ;
- зарим хэсэг нь хангагдсан бол тэр хэмжээгээр хуваарилна;
- хэрэгсэхгүй болсон бол нэхэмжлэгч өөрөө хариуцана.
Мөн нэхэмжлэлээсээ татгалзсан, шаардлагаа багасгасан, зохигч эвлэрсэн тохиолдолд хураамжийг буцаан олгохгүй гэдгийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 59-т анхааруулсан байдаг.
Хураамж буцаан олгох тохиолдол
Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 44-т зааснаар тогтоосон хэмжээнээс илүү хураасан, чөлөөлөхөөр заасан үйлчилгээнээс хураасан, үйлчилгээ үзүүлэхээс татгалзсан, данс андуурсан тохиолдолд хураамжийг буцаан олгоно.
Түгээмэл асуултууд
Гэрлэлт цуцлах, хөрөнгө хуваах хоёр шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд нийлүүлбэл тэмдэгтийн хураамжийг хэрхэн тооцох вэ?
Хоёр шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд нийлүүлсэн ч тэмдэгтийн хураамжийг тусад нь тооцно. Гэрлэлт цуцлах шаардлага нь эд хөрөнгийн бус, үнэлэх боломжгүй шаардлага тул 70,200 төгрөг; хөрөнгө хуваах шаардлага нь эд хөрөнгийн чанартай, үнэлж болох шаардлага тул нэхэмжлэлийн үнийн дүнгээс хамаарсан хувь хэмжээгээр бодогдоно. Хоёрын нийлбэрийг нэхэмжлэл гаргахдаа урьдчилан төлнө.
Гэрлэлт цуцлах нэхэмжлэлийн тэмдэгтийн хураамж хэд вэ?
Гэрлэлт цуцлах шаардлага нь эд хөрөнгийн бус, үнэлэх боломжгүй нэхэмжлэлд хамаарах тул 70,200 төгрөгийн тэмдэгтийн хураамж төлнө. Энэ нь хөрөнгийн шаардлагаас үл хамааран тусдаа тооцогдоно.
Хөрөнгө хуваах шаардлагын тэмдэгтийн хураамжийг ямар дүнгээс бодох вэ?
Нэхэмжлэлийн үнийн дүнгээс бодно. Хөрөнгө хуваах шаардлагад нэхэмжилж буй хөрөнгийн тухайн үеийн зах зээлийн үнийн дүн, мөнгө гаргуулах бол нэхэмжилж буй мөнгөний дүнгээр нэхэмжлэлийн үнийг тодорхойлно. Хэд хэдэн бие даасан шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд бичсэн бол бүх шаардлагын үнийн нийлбэрээр тооцно.
Нэхэмжлэлийн үнэ 650,000 төгрөг байхад хөрөнгийн шаардлагын хураамж хэд болох вэ?
650,000 төгрөг хүртэлх нэхэмжлэлийн үнэд 4,550 төгрөг дээр 130,000 төгрөгөөс давсан дүнгийн 3 хувийг нэмж тооцно. Өөрөөр хэлбэл 4,550 төгрөг нэмэхэд (650,000 - 130,000) х 3 хувь буюу 15,600 төгрөг нэмэгдэж, нийт 20,150 төгрөг болно.
Шүүх нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэхэд тэмдэгтийн хураамжийг хэн хариуцах вэ?
Нэхэмжлэл бүрэн хангагдсан бол тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаар нөхөн төлүүлнэ. Шаардлагын зарим хэсэг хангагдсан бол тэр хэмжээгээр хариуцагч буюу нэхэмжлэгчид хуваарилан хариуцуулна.
Дүгнэлт
Гэрлэлт цуцлах, хөрөнгө хуваах шаардлагыг нэг нэхэмжлэлд нийлүүлж бичих нь практикт түгээмэл боловч тэмдэгтийн хураамжийг нэг дүнгээр бус, шаардлага бүрээр тусад нь тооцох ёстойг санах хэрэгтэй.
Практик зөвлөмжийг товчлон дурдвал:
- Гэрлэлт цуцлах шаардлагад эд хөрөнгийн бус нэхэмжлэл болгон 70,200 төгрөг тооц.
- Хөрөнгө хуваах шаардлагад нэхэмжлэлийн үнийг зөв тодорхойлж, шатлалын дагуу хураамж бод.
- Хоёр дүнг нэмж, урьдчилан төлөөд төлсөн баримтыг нэхэмжлэлийн хамт хавсарга.
- Төлбөрийн чадваргүй бол чөлөөлөх, багасгах, хойшлуулах хүсэлтийг шүүгчид гаргах боломжтой.
- Нэхэмжлэл бүрэн хангагдвал хураамжийг хариуцагчаар нөхөн төлүүлнэ.
Хураамжаа зөв тооцох нь нэхэмжлэлээ шүүхэд хүлээн авах үйл явцыг хурдасгаж, шаардлагагүй буцаалт, нэмэлт төлбөрөөс сэргийлнэ.