Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ согтуугаар жолоодохын эрүүгийн хариуцлага

Тээврийн хэрэгсэл согтуугаар жолоодох нь зөвхөн таны амь нас, эрүүл мэндэд бус, бусдын амь насанд аюул учруулдаг ноцтой үйлдэл юм. Монгол Улсын хууль тогтоомжоор согтуугаар жолоо барьсан этгээдэд хүлээлгэх хариуцлагыг чангатгаж, тодорхой нөхцөлд шууд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээр зохицуулсан байдаг. Ялангуяа өмнө нь согтуугаар жолоо барьж эрхээ хасуулсан этгээд дахин согтуугаар жолоо баривал энэ нь "Зөрчил" бус "Гэмт хэрэг"-т тооцогдоно.

Хууль зүйн үндэслэл

Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт замын хөдөлгөөнд оролцогч бүр Замын Хөдөлгөөний Аюулгүй Байдлын Тухай 25.2 болон Согтууруулах Ундааны Эргэлтэд Хяналт Тавих, Архидан Согтуурахтай Тэмцэх Тухай 28.1.1-д заасны дагуу согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохыг хатуу хориглодог.

Хэрэв жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуугаар жолоо баривал дараах хуулийн заалтаар ял шийтгүүлнэ:

1. Эрүүгийн Хууль 27.10.5: Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон бол эрүүгийн хариуцлага хүлээнэ.
2. Шийтгэл:
   • Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 1-3 жилээр хасах.
   • 2,700-аас 14,000 нэгжтэй (2.7 - 14 сая төгрөг) тэнцэх төгрөгөөр торгох.
   • Эсхүл 240-өөс 720 цаг хүртэл нийтэд тустай ажил хийлгэх.
   • Эсхүл 6 сараас 3 жил хүртэл зорчих эрхийг хязгаарлах.
   • Эсхүл 6 сараас 3 жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.

Гэмт хэргийн процесс

Согтуугаар жолоо барьж, эрхээ хасуулсан үедээ дахин зөрчил гаргахад явагдах процессыг дараах бүдүүвчээс харна уу.

Практик алхамууд

Хэрэв та эсхүл таны ойр дотны хүн энэ төрлийн асуудалд холбогдсон бол дараах зүйлсийг анхаарна уу:

• Шалгалтаас зайлсхийхгүй байх: Согтуурал шалгах багаж (драйгер)-аар үлээхээс зайлсхийх нь өөрөө бие даасан гэмт хэргийн шинж болдог. ЭХ-ийн §27.10.5-д зааснаар шалгуулахаас зайлсхийх нь согтуугаар жолоодсонтой адил ял авна.
• Хууль зүйн туслалцаа авах: Эрүүгийн хэрэг үүссэн тохиолдолд өмгөөлөгч авч, өөрийн эрх ашгаа хамгаалах, хэргийн нөхцөл байдлыг зөв тогтоолгох эрхтэй.
• Тээврийн хэрэгсэл түр саатуулах: Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад тээврийн хэрэгслийг түр саатуулах хашаанд байршуулдаг.

Шүүхийн практик

Шүүхийн практикт согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох нь зөвхөн эрүүгийн ял аваад зогсохгүй, ажил эрхлэлт болон бусад иргэний эрхэд сөргөөр нөлөөлдөг.

Жишээлбэл, Тогтоол #851-д цагдаагийн албан хаагч согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон зөрчил гаргасан тул албанаас халагдсан байна. Шүүхээс үүнийг "нэг зөрчилд давхар шийтгэл ногдуулсан" гэж үзэхгүй бөгөөд төрийн албан хаагчийн ёс зүй, хууль дээдлэх үүргээ зөрчсөн гэж дүгнэжээ. Энэ нь согтуугаар жолоо барих нь иргэний хувьд ч, албан тушаалтны хувьд ч маш хүнд үр дагавартайг харуулж байна.

Мөн Тогтоол #987-д зааснаар согтууруулах ундаа хэрэглэсэн зөрчил нь албан тушаал бууруулах, цол хураах үндэслэл болдог нь тогтоогдсон.

Дүгнэлт

Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ дахин согтуугаар жолоо барих нь Монгол Улсын хуулиар шууд гэмт хэрэг юм. Энэ тохиолдолд та зөвхөн торгуулаад өнгөрөхгүй, 3 жил хүртэл хугацаагаар хоригдох эсвэл зорчих эрхээ хязгаарлуулах эрсдэлтэй. Иймд хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлж, согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ хэзээ ч жолооны ард суухгүй байхыг зөвлөж байна.