Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын (НӨАТ) хасалт болон гүйлгээний бодит байдлыг тогтоох маргаан. Татвар төлөгч компани нэгэн аж ахуйн нэгжээс дизель станц худалдан авсан бөгөөд тухайн худалдан авалтын НӨАТ-ын падааныг тайлан балансаасаа хасаж, татвараа бууруулсан байна. Гэтэл татварын байгууллага тухайн НӨАТ-ын падаан дээр хий бичилт хийсэн, хууль бус борлуулалттай холбоотой гэж үзэн, нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан акт гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Худалдан авалт бодит байсан, санхүүгийн анхан шатны баримтууд бүрдүүлж тайлагнасан тул татварын байгууллагын тогтоосон акт үндэслэлгүй гэж маргасан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Худалдан авалтын гэрээ, төлбөрийн баримт болон бусад санхүүгийн анхан шатны баримт байхгүй тул гүйлгээг бодит бус гэж үзэн акт гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бөгөөд хяналтын шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг нэмж өөрчлөн тогтоов. Татварын байгууллагын тогтоосон акт үндэслэлтэй байна, учир нь худалдан авалтын НӨАТ-ын падаан нь хий бичилттэй болохыг цагдаагийн байгууллага тогтоосон бөгөөд нэхэмжлэгч тал уг гүйлгээг бусад анхан шатны баримтаар эргэлзээгүй нотолж чадаагүй тул НӨАТ-ын падаан болон нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримт байхгүй бол уг албан татварыг хасаж тооцохгүй (НӨАТ-ын тухай хууль 14.3). Торгууль болон алдангийг өршөөх нь зохистой, учир нь өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн заалттай байсан (Өршөөл үзүүлэх тухай хууль 4.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Худалдан авагч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид НӨАТ төлсөн нь нэхэмжлэх, падаан болон нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтад тусгагдаагүй бол уг албан татварыг хасаж тооцохгүй (НӨАТ-ын тухай хууль 14.3).
• Татварын байгууллагын тогтоосон акт нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй байсан тул захиргааны актыг хүчингүй болгох хууль зүйн боломжгүй (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.6).
• Хууль тогтоомж зөрчсөн боловч өршөөл үзүүлэх нөхцөл бүрдсэн тохиолдолд шийтгэл хүлээсэн этгээдийг өршөөж болно (Өршөөл үзүүлэх тухай хууль 4.3).