Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Газрын эзэмших, өмчлөх эрхийг хууль бусаар олгосон эсэх, мөн нэхэмжлэгчийн хууль ёсны эрх ашиг зөрчигдсөн эсэхийг шүүх хянах захиргааны маргаан. Тухайн газарт нэхэмжлэгч болон түүний гэр бүлийн гишүүд амьдарч байсан ч газар эзэмших албан ёсны хүсэлт гаргаагүй бөгөөд тухайн хаягт өөр иргэн бүртгэгдэж, төрийн захиргааны байгууллага түүнд газар эзэмших, өмчлөх эрхийг шийдвэрлэн олгосон. Нэхэмжлэгч уг шийдвэрийг хүчингүй болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тухайн газарт урт хугацаанд амьдарч, хашаа барьсан боловч гуравдагч этгээд нь зөвшөөрөлгүйгээр газар эзэмших, өмчлөх эрхийг авсан тул анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, эрхээ хамгаалуулахыг хүссэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгч нар тухайн газрыг эзэмших албан ёсны хүсэлт гаргаагүй, харин гуравдагч этгээд нь хуулийн дагуу хүсэлт гаргаж, шалгалт хийлгэсэн тул түүнд газар эзэмших, өмчлөх эрхийг шийдвэрлэн олгосон нь хууль ёсны үйлдэл гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь нэхэмжлэгч нар тухайн газрыг эзэмших эрх хууль ёсоор үүсээгүй, хүсэлт гаргаагүй тул тухайн газарт суурьшсантай холбоотой ашиг сонирхлыг нь хууль ёсны гэж үзэх боломжгүй, харин гуравдагч этгээдэд олгосон шийдвэр нь Газрын тухай хуулийн шаардлагыг хангасан гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тухайн газарт амьдарсан байдал нь газар эзэмших, өмчлөх эрхийг автоматаар үүсгэдэггүй бөгөөд тухайн эрхийг авахын тулд төрийн захиргааны байгууллагад албан ёсны хүсэлт гаргах шаардлагатай.
• Нэхэмжлэгч нар тухайн газрыг эзэмших эрх хууль ёсоор үүсээгүй тул тухайн газарт суурьшсантай холбоотой ашиг сонирхлыг нь хууль ёсны гэж үзэх боломжгүй.
• Газар эзэмшүүлэх шийдвэр гаргахдаа тухайн газрыг өмнө нь хууль ёсоор эзэмшиж байсан эсэхийг шалгах үүрэгтэй бөгөөд нэхэмжлэгчид тухайн газрыг хууль ёсоор эзэмшиж байгаагүй бол хариуцагчийг шаардлагыг зөрчсөн гэж буруутгах боломжгүй. (Газрын тухай хууль 31.3)