Тогтоол №3482

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "М***" ХХК-ийн 2019-2022 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хийсэн татварын хяналт шалгалтаар 2024-02-09-ний өдрийн НА-*** дугаар нөхөн ногдуулалтын актаар нийт 6,234,246,369.95 төгрөгийн төлбөр ногдуулсан. Нэхэмжлэгч уг актыг эс зөвшөөрч Маргаан таслах зөвлөлд гомдол гаргасан боловч акт хэвээр үлдсэн. - **Нэхэмжлэгч**: "М***" ХХК нь нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Орлого олоогүй, алдагдалтай байхад алдагдлыг бууруулсан дүнгээс нөхөн татвар, торгууль ногдуулсан, НӨАТ-ын илүү төлөлтийг бууруулсан нь үндэслэлгүй. Хувьцаа шилжүүлсэн нь орлого олсон хэрэг биш тул ААНОАТ суутгах үүрэггүй, хууль бус гэж маргасан. - **Хариуцагч**: нийслэлийн Татварын газрын татварын улсын байцаагч нар нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрсөн. Баримтаар нотлогдохгүй зардал, алдагдлыг хассан, НӨАТ-ын илүү төлөлтийг үндэслэлгүй бууруулсан. Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч компанийн хувьцаа шилжүүлснээр шууд бус орлого олсон тул ААНОАТ-ыг суутган төлөх үүрэгтэй байсан, үүргээ биелүүлээгүй тул акт гаргасан нь хуульд нийцсэн гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2025-10-22, **Дугаар**: 128/ШШ2025/0738 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгосон. - **Үндэслэл**: ААНОАТ-ын тухай хуулийн 1.1, 4.1.6, 5.1, 8.2, 21.5, 21.7, Татварын ерөнхий хуулийн 82.1.1, 84.1.5, Татварын ерөнхий хуулийн (2008 оны) 74.1. Алдагдалтай хуулийн этгээдийн алдагдлыг бууруулсан дүнгээс торгууль ногдуулсан нь ААНОАТ-ын үндсэн зарчимд нийцээгүй; НӨАТ-ын илүү төлөлтийг бууруулсан нь нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан; Бэлэглэлийн гэрээгээр хувьцаа шилжүүлсэн нь орлого олсон нөхцөлийг хангаагүй тул суутгагчийн үүрэггүй; Акт хөөн хэлэлцэх хугацаандаа байна. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2025-12-26, **Дугаар**: 221/МА2026/0010 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хуулийг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: ААНОАТ-ын тухай хуулийн 13.1, 13.1.2, 16.1, 16.1.1, НӨАТ-ын тухай хуулийн 14.6, 14.6.2, Татварын ерөнхий хуулийн 84.1. Эхний хоёр зөрчилд хариуцлага ногдуулсан нь үндэслэлтэй; Хувьцаа шилжүүлснээр шууд бус орлого олсон гэж үзэх боломжгүй тул суутгагчийн үүрэг хүлээхгүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2026-02-05, **Дугаар**: 001/ШХТ2026/0049 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн шийдвэр, магадлал нь хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны магадлалын хууль хэрэглээний үндэслэлийг өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүхүүд хуулиар тусгайлан заасан татварын хөөн хэлэлцэх хугацааны талаарх зохицуулалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн байна. - Маргаан бүхий үйл баримтад ААНОАТ-ын тухай хуулийн (2006 оны) 21.7-д заасан татвар төлөх хугацааг тусгайлан зохицуулсан бөгөөд энэ нь бусад татварын тайлан гаргах хугацаанд хамаарахгүй тул Татварын ерөнхий хуулийн (2008 оны) 43.5-д заасан "татвар төлөх, тайлагнах хугацаа адил байна" гэсэн нийтлэг зохицуулалт үйлчилнэ. - ААНОАТ-ын тухай хуулийн (2006 оны) 21.7-д заасан татварыг хэлцэл хийгдсэнээс хойш ажлын 7 хоногийн дотор суутган авч төсөвт шилжүүлж, мөн хугацаанд тайлагнах ёстой. - Нэхэмжлэгч компанийн 50 хувийн хувьцаа бэлэглэлийн гэрээ 2019-10-16-нд байгуулагдаж, 2019-11-18-нд бүртгэгдсэн. Татвар төлөх болон тайлагнах эцсийн хугацаа нь 2019-11-27-ны өдөр байна. - 2019 оны Татварын ерөнхий хуулийн 15.1, 15.3.3-т заасан 4 жилийн хөөн хэлэлцэх хугацааг тооцоход 2023-11-27-нд дууссан. - Хариуцагч нар маргаан бүхий актын 3 дахь хэсгийг 2024-02-09-нд буюу хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсний дараа гаргасан нь хууль бус. - Иймд, маргаан бүхий актын 3 дахь хэсгийг хүчингүй болгосон шүүхүүдийн шийдэл зөв байх тул хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, магадлалд хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.