Тогтоол №3467

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "А***" ХХК-ийн газар ашиглах эрхийг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайдын тушаалаар хүчингүй болгож, улмаар нийслэлийн Засаг дарга тухайн газартай давхцуулан "О***" ХХК-д газар эзэмших эрх олгосон. Энэ нь Богдхан уулын дархан цаазат газрын хилийн цэсийг залруулснаар "А***" ХХК-ийн ашиглаж байсан газар тусгай хамгаалалттай бүсээс гарч, нийслэлийн Засаг даргын эрх хэмжээнд шилжсэнтэй холбоотой.
• Нэхэмжлэгч: "А***" ХХК-ийн газар ашиглах эрхийг хууль зөрчөөгүй байхад хүчингүй болгосон нь хууль ёсны итгэлийг хамгаалах зарчмыг зөрчсөн, нийслэлийн Засаг дарга хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байхад гуравдагч этгээдэд газар олгосон нь хууль бус тул маргаан бүхий актуудыг хүчингүй болгуулах.
• Хариуцагч:
  • Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд: Нэхэмжлэгчийн газар тусгай хамгаалалттай бүсээс гарч, нийслэлийн Засаг даргын эрх хэмжээнд шилжсэн тул газар ашиглах эрхийг цуцалсан нь үндэслэлтэй.
  • Нийслэлийн Засаг дарга: Нэхэмжлэгчийн хүсэлт Газрын тухай хуульд нийцээгүй, өөрийн бүрэн эрхийн хүрээнд гуравдагч этгээдэд хуулийн дагуу газар эзэмших эрх олгосон.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2025-09-03, Дугаар: 128/ШШ2025/0596
• Шийдвэр: "А***" ХХК-ийн нийслэлийн Засаг даргад холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын тушаалыг нөхөн олговор олгох, эсхүл хохирлыг шийдвэрлэх хүртэл 3 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлсэн.
• Үндэслэл: Газрын тухай хуулийн 21.2.4, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 25.1, 27.1. Маргаан бүхий газар нь тусгай хамгаалалттай бүсээс гарч, нийслэлийн Засаг даргын эрх хэмжээнд шилжсэн. Нэхэмжлэгчийн эрх өөрөөс нь үл хамаарах шалтгаанаар хүчингүй болсон тул нөхөн олговрын асуудлыг шийдвэрлэх үүрэгтэй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2025-11-19, Дугаар: 221/МА2025/0730
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч эсвэл Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт нэмэлт, тодруулга оруулах шаардлагатай.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 107.6-д зааснаар 3 сарын хугацаанд шинэ акт гаргаагүй тохиолдолд уг акт хүчингүй болохыг дурдсан заалт нэмж, шийдлийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 107.6.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2026-01-09, Дугаар: 001/ШХТ2026/0018
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны итгэлийг хамгаалах зарчмыг зөрчсөн, гуравдагч этгээдэд газар олгосон нь хууль зөрчсөн, шүүхийн шийдвэр бодит нөхцөл байдалд хэрэгжих боломжгүй.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрх нь захиргааны байгууллагын буруутай үйл ажиллагааны улмаас хүчингүй болсон нь тогтоогдсон.
• Богдхан уулын дархан цаазат газрын хилийн заагийг нарийвчлан тогтоохдоо алдаатай байсныг залруулснаар нэхэмжлэгчийн газар тусгай хамгаалалттай бүсээс гарч, нийслэлийн Засаг даргын эрх хэмжээнд шилжсэн.
• Нэхэмжлэгч нь газар ашиглах эрхтэй болсноос хойш газрын төлбөр төлж, зардал гаргасан тул Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.8-д заасан "хууль ёсны итгэлийг хамгаалах" зарчим үйлчилнэ.
• Монгол Улсын Их Хурлын Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны 2023 оны 03 дугаар тогтоолын 4-т заасны дагуу Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд болон нийслэлийн Засаг дарга нар хамтран ажиллаж, нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрхийг хуульд заасан журмын дагуу эзэмших эрх болгон өөрчилж, гэрээ, гэрчилгээ олгох боломжтой.
• Нэхэмжлэгчээс шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байхад нийслэлийн Засаг дарга "О***" ХХК-д газар эзэмших эрх олгосон нь Газрын тухай хуулийн 40.5-д заасныг зөрчсөн.
• Гуравдагч этгээд "О***" ХХК нь газар эзэмших эрхийг авахдаа дуудлага худалдааны анхны үнийг төлсөн тул түүнд ч мөн "хууль ёсны итгэлийг хамгаалах" зарчим үйлчилнэ.
• Иймд, маргаан бүхий актуудыг 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж, энэ хугацаанд хариуцагч нар нэхэмжлэгчийн газар ашиглах эрхийг эзэмших эрх болгон өөрчлөх, гуравдагч этгээдийн хувьд давхцалгүй хэсгээр газар эзэмшүүлэх, эсхүл төлбөрийн асуудлыг шийдвэрлэх арга хэмжээ авах ёстой.***