Тогтоол №3453

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "Ж" ХХК нь гадаад улсын 6 оронд интернэт урсгалын төлбөр, сервер байршуулсны төлбөр, засвар үйлчилгээний төлбөр, сувгийн түрээсийн төлбөр, апплейкшн ашигласны төлбөр, гишүүнчлэлийн төлбөр зэрэгт 105,748,621,396 төгрөг шилжүүлсэн бөгөөд Татварын ерөнхий газрын татварын улсын байцаагч нараас 2018-2021 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хяналт шалгалт хийж, 77,349,961,133 төгрөгийн нөхөн ногдуулалтын акт тогтоосон. Маргаан бүхий актын суутгагчийн үүрэгт холбогдох хэсгийг хянан шийдвэрлэсэн.
• Нэхэмжлэгч: "Ж" ХХК нь гадаад улсад шилжүүлсэн төлбөрөөс татвар суутгахгүй байх, Олон улсын цахилгаан холбооны журмыг хэрэглэх ёстой, өмнөх шалгалтуудаар зөрчил гэж үзээгүй байсан тул хууль ёсны итгэл хамгаалагдах ёстой гэж маргасан.
• Хариуцагч: Татварын улсын байцаагч нар нь Дубайн журмыг Монгол Улс соёрхон батлаагүй тул хэрэглэхгүй, давхар татварын гэрээний хувьд тухайн улсын оршин суугчийн сертификат өгөөгүй тул үндэслэлгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2025-05-21, Дугаар: 128/ШШ2025/0391
• Шийдвэр: Татварын улсын байцаагчийн актыг 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлсэн.
• Үндэслэл: Монгол Улс Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллагын дүрэм, конвенцийг соёрхон баталсан бөгөөд Дубайн журмыг мөрдөх үүрэг хүлээсэн тул уг журмыг хэрэглэх боломжтой. Гэвч "онцгой нөхцөл байдалд авах арга хэмжээ" байгаа эсэхийг татварын хяналт шалгалтын явцад нотлох баримт цуглуулж, тогтоосны үндсэн дээр дахин шийдвэр гаргах шаардлагатай.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2025-10-07, Дугаар: 221/МА2025/0645
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
• Шийдвэр: Шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, нөхөн төлбөр, алдангийг хэвээр үлдээж, торгуулийг хүчингүй болгосон.
• Үндэслэл: Дубайн журмыг Монгол Улсын Их Хурал соёрхон батлаагүй, албан ёсоор нийтлээгүй тул дотоодын хууль тогтоомжийн нэгэн адил үйлчлэх хууль зүйн үндэслэлгүй. Татвар суутган төлөх үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд шилжүүлсэн орлогод татвар ногдуулж, алдангийн хамт нөхөн төлүүлэх эрхтэй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2025-11-25, Дугаар: 528
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд олон улсын эрх зүйн хэм хэмжээг хэрэглэх эсэх талаар зөрүүтэй дүгнэлт хийсэн, хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, эрх зүйн шинэ ойлголт тогтоох шаардлагатай.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нөхөн ногдуулалтын актын холбогдох хэсгийг 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж, дахин шинээр акт үйлдэхийг хариуцагч нарт даалгасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Монгол Улс нь 1994, 2003, 2015 онуудад Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллагын дүрэм, конвенц, нэмэлт өөрчлөлтийг соёрхон баталсан бөгөөд эдгээр нь Олон улсын цахилгаан холбооны журмыг дагаж мөрдөх үүргийг хүлээлгэдэг.
• Татварын ерөнхий хуулийн 2.2, Олон улсын гэрээний тухай хуулийн 8.1.5-д зааснаар Улсын Их Хурлаас соёрхон баталсан олон улсын гэрээг татварын маргаанд хэрэглэх зохицуулалттай.
• 2012 оны Дубайн журмыг Монгол Улс соёрхон батлаагүй тул шууд хэрэглэхгүй. Харин 1988 оны Мельбурны Олон улсын цахилгаан холбооны журам нь Монгол Улсын соёрхон баталсан конвенцуудаар дамжин хэрэглэгдэх үндэслэлтэй.
• 1988 оны Мельбурны журмын 6.1.3-т "санхүүгийн татвар ногдуулах тохиолдолд, онцгой нөхцөлөөс бусад тохиолдолд, тус татварыг зөвхөн тухайн улсын хэрэглэгчдэд үзүүлсэн олон улсын үйлчилгээнд ногдуулна" гэж заасан.
• Мөн журмын Хавсралт №1-ийн 1.6-д "бусад эрх бүхий үйл ажиллагаа эрхлэгчид энэ санхүүгийн татварыг төлөх үүрэг хүлээхгүй" гэж заасан нь татварын давхардлыг зохицуулсан байна.
• Татварын улсын байцаагч нар маргаан бүхий нөхөн ногдуулалтын актыг үйлдэхдээ хэрэглэвэл зохих Олон улсын гэрээг хэрэглээгүй, холбогдох захиргааны байгууллагуудаас мэргэжлийн туслалцаа аваагүй тул шүүхээс хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй.
• Татварын алба нь 1988 оны Мельбурны журмыг Гадаад хэргийн яам, Хууль зүй, дотоод хэргийн яамнаас мэргэжлийн туслалцаа авч, баталгаат орчуулга хийлгэн, нэхэмжлэгчийн шилжүүлсэн төлбөр бүрт хамаарах эрх зүйн дүгнэлтийг хийж, суутгагчийн үүрэгтэй эсэх, давхар татварын асуудлыг нэг мөр шийдвэрлэх шаардлагатай.
• Анхан шатны шүүх Олон улсын цахилгаан холбооны журмууд нь Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллагын үндсэн баримт бичгийн нэг хэсэг болохыг зөв дүгнэсэн боловч 2012 оны Дубайн журмыг хэрэглэх боломжтой гэж дүгнэсэн нь буруу.
• Давж заалдах шатны шүүх нь Монгол Улс 1988 оны Мельбурны журмыг дагаж мөрдөх үүрэг хүлээсэн байгааг дүгнэхгүйгээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу.
• Энэхүү хэрэг нь шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгаж, харилцаа холбооны үйлчилгээний татварын харилцаанд Олон улсын гэрээний холбогдох зохицуулалт хэрэглэгдэх агуулгаар хууль хэрэглээний нэгдмэл байдал тогтооход ач холбогдолтой.