Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "Э т" ХК-ийн зарласан сонгон шалгаруулалтад "Б м" ХХК шалгарч, 2022 оны 09 дүгээр сарын 14-ний өдөр "Хамтран ажиллах гэрээ" байгуулсан. Гэвч "Э т" ХК нь 2023 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн албан бичгээр гэрээг цуцалсан.
• Нэхэмжлэгч: "Б м" ХХК нь хариуцагчийн гэрээг цуцалсан албан бичгийг хүчингүй болгуулж, гэрээний хавсралт №1-т заасан 34 га газрыг шилжүүлэхгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгож, газрыг шилжүүлэхийг даалгахыг хүссэн. Учир нь хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, гэрээг цуцлахдаа хуульд заасан сонсох ажиллагаа явуулаагүй гэж үзсэн.
• Хариуцагч: "Э т" ХК нь газар эзэмшүүлэх үүргээ биелүүлсэн, харин нэхэмжлэгч гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй тул гэрээг цуцлах мэдэгдэл хүргүүлсэн. Мөн маргаан бүхий албан бичиг болон гэрээ нь захиргааны акт, захиргааны гэрээний шинжийг агуулаагүй тул захиргааны хэргийн шүүх харьяалахгүй гэж тайлбарласан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-04-17, Дугаар: 128/ШШ2024/0347
• Шийдвэр: Маргаан бүхий "Э т" ХК-ийн 2023 оны 01/1809 дугаартай албан бичгийг хариуцагчаас дахин шинэ акт гаргах хүртэл 6 сарын хугацаатай түдгэлзүүлсэн.
• Үндэслэл: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 50.1, 50.2, 50.3, 50.4, 50.5, 50.6, Захиргааны ерөнхий хуулийн 24.1, 24.2, 24.4. Талуудын хоорондын гэрээ нь Газрын тухай хууль, эсхүл Ашигт малтмалын тухай хуулиар зохицуулагдах эсэхийг нягтлах, мөн гэрээний ямар нөхцөлийг зөрчсөнийг тодорхой тогтоох шаардлагатай.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-07-02, Дугаар: 221/МА2024/0432
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль бус, учир нь албан бичиг нь захиргааны акт биш, гэрээ нь захиргааны гэрээ биш тул захиргааны хэргийн шүүх харьяалахгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1, 109.2. Маргаан бүхий албан бичиг нь захирамжилсан шинжгүй, эрх зүйн шууд үр дагавар үүсгээгүй тул Захиргааны ерөнхий хуулийн 37.1-д заасан захиргааны акт биш. "Хамтран ажиллах гэрээ" нь хариуцагчийн ашигт ажиллагааг нэмэгдүүлэх зорилготой хувийн эрх зүйн буюу иргэний гэрээ юм.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-10-01, Дугаар: 001/ШХТ2024/0314
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан бөгөөд хуулийг зөрүүтэй тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Захиргааны ерөнхий хуулийн 52.1-д заасан захиргааны гэрээ нь захиргааны байгууллагаас нийтийн эрх зүйн хүрээнд, нийтийн сонирхол хөндсөн асуудлаар байгуулсан гэрээ байх ёстой.
• Талуудын хооронд байгуулсан "Хамтран ажиллах гэрээ"-ний зорилго, зүйл, агуулга нь "Э т" ХК-ийн ашигт ажиллагааг нэмэгдүүлэх зорилгоор нүүрс баяжуулах үйлдвэр барих тухай байх тул Иргэний хуулийн дагуу байгуулсан хувийн эрх зүйн гэрээ юм.
• Энэхүү гэрээ нь Захиргааны ерөнхий хуулийн Тавдугаар бүлэгт заасан захиргааны гэрээний шинжийг агуулаагүй бөгөөд захиргааны хэргийн шүүхийн харьяалан шийдвэрлэх маргаан биш.
• Гэрээ нь Газрын тухай хууль, эсхүл Ашигт малтмалын тухай хуулиар зохицуулагдах харилцааг агуулаагүй, харин газар эзэмшигч өөрийн эзэмшил газрын хэсгийг бусдад шилжүүлэхтэй холбоотой харилцааг зохицуулсан байна.
• "Дэд бүтэц" гэх ойлголтод захиргааны байгууллагын хуулиар хүлээсэн чиг үүрэг буюу нийтэд хамаарах зам гүүр, харилцаа холбоо, эрчим хүч, нийтийн тээвэр зэрэг барилга, байгууламж хамаарах бөгөөд хуулийн этгээдийн аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагаанд зориулсан баяжуулах үйлдвэр, холбогдох дэд бүтцийг үүнд хамааруулах боломжгүй.
• Нэгэнт гэрээ нь захиргааны гэрээ биш тул гэрээний эрх зүйн харилцааг дуусгавар болгох тухай хариуцагчийн мэдэгдлийг Захиргааны ерөнхий хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1-д заасан захиргааны актын шинж талаас дүгнэсэн нь буруу боловч, энэ нь давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын шийдлийг өөрчлөх үндэслэл болохгүй.
• Иймд давж заалдах шатны шүүх маргааныг захиргааны хэргийн шүүхийн харьяаллын бус гэж дүгнэн, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв байна.