Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч “Ш***” ХХК-ийн Дашбалбар сумын нутагт орших уурхайн талбайд хариуцагч Дорнод аймгийн Газрын харилцаа, барилга, хот байгуулалтын газрын газрын даамал газрын төлбөрийг буруу тооцсон эсэх маргаан үүссэн.
• Нэхэмжлэгч: "Ш***" ХХК нь Дашбалбар сумын газрын даамлын нэгж талбарын 21*****, 21***** дугаар бүхий талбайд *** сумаас бусад сумдад тогтоосон хувь (1%)-иар газрын төлбөр ногдуулсан үйлдлийг ЗЕХ-ийн 47.1.5-д зааснаар илт хууль бус болохыг тогтоож, хууль бусаар илүү төлүүлсэн 2022 оны 156,447,149 төгрөг, 2023 оны 21,807,376 төгрөг буюу нийт 178,254,525 төгрөгийг дараа оны газрын төлбөрт суутган тооцохыг хариуцагчид даалгахыг хүссэн. Нэхэмжлэгч нь Газрын төлбөрийн тухай хуулийн 7.4-т заасны дагуу өөрийн газрын төлбөрийг ойр орших Чойбалсан хот буюу *** сумын ***-р бүсэд хамааруулан, тус бүсийн итгэлцүүр 0.15 хувиар тооцох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Газрын төлбөрийг аймгийн ИТХ-ын тогтоолоор *** сумаас бусад сумдад 1 хувь байхаар тогтоосон, нэхэмжлэгчийн газар нь *** суманд хамаарахгүй тул тогтоосон аргачлалын дагуу зөв тооцсон, газрын даамал хууль зөрчөөгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-04-29, Дугаар: 116/ШШ2024/0006
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Газрын төлбөрийн тухай хуулийн 5.1, 6.3, 7.4, ЗЕХ-ийн 47.1.5-д заасан үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-06-26, Дугаар: 221/МА2024/0411
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль буруу хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангаагүй.
• Үндэслэл: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг зөв гэж үзсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-10-08, Дугаар: 001/ШХТ2024/0332
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Газрын төлбөрийн тухай хуулийн 7.4-ийг хэрхэн ойлгож хэрэгжүүлэх нь хууль хэрэглээг тогтооход зарчмын хувьд нийтлэг ач холбогдолтой тул хяналтын шатны шүүхээр хэлэлцүүлэхийг хүссэн. Шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, эрх зүйн зарчмуудыг буруу хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр болон давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Газрын төлбөрийн тухай хуулийн 7.4-т зааснаар уурхайн эдэлбэрийн ашиглалт явуулж байгаа хэсэгт газрын төлбөрийг ойр орших улс, аймгийн зэрэглэлтэй хотын бүсэд хамааруулан хоёр дахин өсгөж тооцно.
• Хэрэгт авагдсан Газар ашиглах эрхийн гэрчилгээнээс өөр баримтууд бүрэн бус байна.
• Шүүх тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч компанийн талбайг бүхэлд нь, эсхүл тодорхой нэг хэсэгт уурхайн эдэлбэрийн ашиглалт, олборлолтын зориулалтаар аль сумын Засаг даргатай гэрээ байгуулсан, уг гэрээнд газрын төлбөрийг хэрхэн тооцохоор тусгасан зэрэг маргааны зүйлд холбогдох баримтуудыг бүрэн цуглуулж, дүгнэлт хийх шаардлагатай.
• Газрын төлбөрийн тухай хуулийн 7.4-ийг тайлбарлан хэрэглэхэд, нэхэмжлэгчийн ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлөөр олгогдсон талбайн аль хэсэгт уурхайн эдэлбэрийн ашиглалт, олборлолт явуулж байгаа нь хамаарах зэрэг үйл баримтыг тогтоосны үндсэн дээр хэргийг шийдвэрлэхээр байна.
• Анхан шатны шүүх ЗХШХШТХ-ийн 32.1-д заасан нотлох баримт цуглуулах үүргээ гүйцэтгээгүй, маргааны үйл баримтад холбогдох нотлох баримтыг бүрэн цуглуулж хэргийг шийдвэрлээгүй.
• Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн алдааг зөвтгөөгүй тул шийдвэр, магадлал нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий болж чадаагүй.
• Хяналтын шатны шүүх хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй гэж дүгнэсэн.**