Тогтоол №3211

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Баянзүрх дүүргийн шүүхийн 2013 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдрийн 34 дүгээр тогтоолоор Ц.Д-ийг хохирогчоор тогтоож, 3,446,159,752 төгрөгийг "Анод банк" ХК дахь банкны эрх хүлээн авагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. Монголбанкны Ерөнхийлөгчийн 2015 оны 04 дүгээр сарын 06-ны өдрийн А/66 дугаар тушаалаар татан буугдсан "Анод банк" ХК дахь банкны эрх хүлээн авагчийн тайланг баталж, банкны эрх хүлээн авах ажиллагааг дуусгавар болсонд тооцсон.
• Нэхэмжлэгч: Монголбанкны Ерөнхийлөгчийн А/66 дугаар тушаалыг илт хууль бус захиргааны акт болохыг тогтоолгож, 3,446,159,752 төгрөгийн хохирлыг Монголбанкнаас гаргуулах. Нэхэмжлэгчид төлбөр төлөгдөөгүй байхад эрх хүлээн авагчийг татан буулгасан нь хууль ёсны эрхийг зөрчсөн.
• Хариуцагч: Банкны эрх хүлээн авагчийн үйл ажиллагаа хуульд заасан дарааллын дагуу явагдсан. Борлуулах актив хөрөнгө байхгүй болсон тул эрх хүлээн авагчийг татан буулгасан нь хууль бус биш.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-11-06, Дугаар: 25
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Монголбанкны Ерөнхийлөгчид банкны эрх хүлээн авах ажиллагааг дуусгавар болгох эрхийг хуулиар олгосон тул маргаан бүхий тушаалыг Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6-д заасан илт хууль бус захиргааны актад тооцохгүй. Уг тушаал нь "Анод банк" ХК дахь банкны эрх хүлээн авагчийн зөвлөлийн ажлын тайланд үндэслэсэн бөгөөд нэхэмжлэгчийн төлбөрийг барагдуулах боломжгүй талаар дурдсан.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-11-06, Дугаар: 25
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг хөндсөн захиргааны актын хууль ёсны эсэхийг шийдвэрлээгүй, харин шүүхийн харьяаллын бус асуудлыг хэлэлцсэн. Монголбанк харилцагчийн эрхийг хамгаалах үүргээ хэрэгжүүлээгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-03-27, Дугаар: 210/МА2024/00008
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 123.2.1-д заасан үндэслэлээр хууль бус байна.
• Шийдвэр: Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2023 оны 11 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 25 дугаар шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд буцаасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Банкны тухай хуулийн 74.1, 74.2-т зааснаар Монголбанк нь банкны эрх хүлээн авагчийн тайланг хянаж батлах, банкны активыг төлүүлэх, өр төлбөрийг барагдуулах, нэхэмжлэлийн дарааллыг тогтоох зэрэг чиг үүрэгтэй.
• Монголбанк дээрх чиг үүргээ хэрхэн хэрэгжүүлсэн нь тодорхойгүй, шаардлагатай нотлох баримт хэрэгт авагдаагүй тул маргааныг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй.
• Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.6-д заасан "захиргааны акт гаргах эрх зүйн үндэслэл байгаагүй" гэдэг нь тухайн эрхээ хэрэгжүүлэхдээ илэрхий алдаа гаргасан эсэх нь гол ач холбогдолтой.
• Шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсон өр төлбөрийг хэрхэн үнэлсэн нь тодорхойгүй байх тул холбогдох нотлох баримтыг цуглуулах шаардлагатай.
• Банкны тухай хуулийн 68.3-т заасан банкны эрх хүлээн авагчийн чиг үүргийг хэрхэн хэрэгжүүлсэн, Монголбанк үүнийг хэрхэн хянасан, маргаан бүхий актыг гаргах үндэслэл зэрэгт холбогдох нотлох баримтыг цуглуулах нь зайлшгүй.
• "Анод банк" ХК дахь банкны эрх хүлээн авагчийн зөвлөлийн ажлын тайланд нэхэмжлэгч Ц.Д-ийн төлбөрийг барагдуулах боломжгүй болсон тухай дурдсан боловч, үүнтэй холбоотойгоор хадгаламж эзэмшигчийн бүртгэл, төлбөр төлөх дараалалд хэрхэн оруулсан, Банкны тухай хуулийн 73 дугаар зүйлд заасан дарааллыг хэрхэн тогтоосон тухай баримтууд дутагдалтай байна.
• Банк татан буулгах үйл ажиллагаатай холбоотой мөрдөгдөж байсан дүрэм журмыг судалж, түүнд нийцсэн эсэхийг тогтоох шаардлагатай.
• Нэхэмжлэгчийн хадгаламжийн дэвтэртэй холбоотой хариуцагчийн тайлбар болон хөөн хэлэлцэх хугацаатай холбоотой нотлох баримтыг цуглуулах нь хэргийг эцэслэн шийдвэрлэхэд хамааралтай.
• Хариуцагчийн "авлага байгаа, 149 тэрбум төгрөгийг улсаас гаргасан, улсын мөнгийг буцааж авна" гэсэн тайлбар нь "банкны хөрөнгө дуусгавар болсон, төлбөр барагдуулах боломжгүй болсон" гэх нөхцөл байдлыг эргэлзээтэй болгож байгаа тул үүнд холбогдох баримтыг цуглуулж, эрх зүйн дүгнэлт хийх нь зүйтэй.