Тогтоол №2823

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Б.Ю-д 1977 онд олгогдсон газрын эзэмших эрхийг 2003 онд Баянзүрх дүүргийн 12 дугаар хорооны Засаг дарга Ю.А-д шилжүүлсэн нь хууль бус бөгөөд, уг үйлдлийг үндэслэн Нийслэлийн Засаг даргын гаргасан газрын өмчлөлийн захирамжууд нь нэхэмжлэгч нарын эрхийг зөрчсөн эсэх маргаан үүссэн.
• Нэхэмжлэгч: Ю.К, Ю.Э, Ю.В нар нь Баянзүрх дүүргийн 12 дугаар хорооны Засаг даргын 2003 оны 05 дугаар сарын 05-ны өдрийн үйлдлийг, Нийслэлийн Засаг даргын 2004 оны 522, 2014 оны А/518 дугаар захирамжуудын Ю.А-д холбогдох хэсгийг тус тус илт хууль бус болохыг тогтоолгохыг хүссэн.
• Хариуцагч: Нийслэлийн Засаг дарга болон Баянзүрх дүүргийн 12 дугаар хорооны Засаг дарга нар нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, гаргасан захирамжууд нь хууль зүйн үндэслэлтэй, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2021-11-22, Дугаар: 0780
• Шийдвэр: Баянзүрх дүүргийн 12 дугаар хорооны Засаг даргын үйлдлийг илт хууль бус болохыг тогтоож, Нийслэлийн Засаг даргын захирамжуудын Ю.А-д холбогдох хэсгийг илт хууль бус болохыг тогтоолгох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Хорооны Засаг даргад газар өмчлөх, эзэмших эрх олгож, шилжүүлэх хуульд заасан үндэслэл тогтоогдоогүй, 2002 оны Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9.1.7-д заасан үндэслэлээр илт хууль бус. Харин Нийслэлийн Засаг даргын захирамжууд нь Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуульд заасан холбогдох өргөдөл, бичиг баримтыг үндэслэн гарсан тул илт хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2022-01-26, Дугаар: 86
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх Нийслэлийн Засаг даргын захирамжуудыг илт хууль бус биш гэж үзсэн нь буруу.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзан, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Нэхэмжлэгч нарын ямар эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдсөн нь тогтоогдохгүй, газар эзэмших, өмчлөх эрх хуульд зааснаар үүсээгүй, маргаан бүхий захирамжууд нь нэхэмжлэгч нарын эрх, ашиг сонирхлыг хөндөөгүй. Баянзүрх дүүргийн 12 дугаар хорооны Засаг даргын үйлдэл нь газар эзэмшүүлэх эрх зүйн шууд үр дагавар бий болгосон, захирамжилсан шинжийг агуулаагүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-03-22, Дугаар: 133
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хэргийн үйл баримт, нэхэмжлэлийн шаардлагыг буруу ойлгож, хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, нэхэмжлэгч нарын эрхийг зөрчсөн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, хорооны Засаг даргын үйлдлийг илт хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзан хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, Нийслэлийн Засаг даргын захирамжуудын Ю.А-д холбогдох хэсгийг нийслэлийн Засаг даргаас дахин шинэ акт гаргах хүртэл 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нийслэлийн Засаг даргад газар өмчлүүлэх шийдвэр гаргах бүрэн эрхтэй бөгөөд дүүргийн Засаг дарга хүсэлтийг уламжлах, хорооны Засаг дарга хуулийн биелэлтийг хангуулах чиг үүрэгтэй.
• Газрын тухай хуулийн дагуу газар эзэмших эрх үүсээгүй тохиолдолд Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 19.1.4-т заасан зохицуулалт хэрэглэгдэнэ.
• Хорооны Засаг даргын "гэр бүлийн ам бүлийн байдлын тухай тодорхойлолт" нь газар өмчлүүлэх шийдвэр гаргах үндэслэл болдог.
• Баянзүрх дүүргийн 12 дугаар хорооны Засаг даргын Газар эдлэх эрхийн үнэмлэх дээр "Ю овогтой А-д шилжүүлэв" гэх бичилт хийж, үнэн бодит байдалд нийцээгүй тодорхойлолт өгсөн нь хууль бус.
• Уг хууль бус тодорхойлолтыг үндэслэн Нийслэлийн Засаг даргын захирамжуудаар газрыг Ю.А-д өмчлүүлсэн нь тухайн үед уг хашаанд амьдарч байсан гэр бүлийн гишүүд болох нэхэмжлэгч нарын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндсөн.
• Хорооны Засаг даргын тодорхойлолт, цохолт нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 37.1-д заасан "захиргааны акт"-ын шинжийг агуулахгүй ч, Нийслэлийн Засаг даргын захирамж гарах үндсэн баримт болсон.
• Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгч нарын шүүхэд маргах эрхийг үгүйсгэсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулиар хамгаалагдсан эрхийн агуулгад нийцэхгүй.
• Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-д зааснаар хэргийн нөхцөл байдлыг тодруулах шаардлагатай тул захиргааны актыг 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж, хариуцагч нарт дахин шинэ акт гаргах боломж олгосон.