Тогтоол №2763

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Э.А, Д.И нар нь гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалтаар газар өмчилдөг байсан. Хариуцагч нь сургуулийн барилга барих зорилгоор нэхэмжлэгч нарын өмчлөлийн газартай давхцсан 1 га газарт нийтийн сервитут байнгын хугацаагаар тогтоосон захирамж гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Э.А, Д.И нар нь хариуцагчийн гаргасан "Нийтийн сервитут тогтоох" тухай захирамжийн өөрсдөд нь холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулахыг хүссэн. Учир нь уг захирамж нь газар өмчлөх боломжгүй болгосон, сонсох ажиллагаа явуулаагүй, мэдэгдээгүй гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Захирамж нь сургуулийн барилга барих зайлшгүй шаардлагатай, хүн амын нийтлэг ашиг сонирхлыг хамгаалах зорилготой тул хууль ёсны гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2020-10-29, Дугаар: 115/ШШ2020/0019
• Шийдвэр: Засаг даргын захирамжийн нэхэмжлэгч нарт холбогдох хэсгийг түдгэлзүүлж, дахин шинэ акт гаргахыг Засаг даргад даалгасан.
• Үндэслэл: Сургуулийн барилга барих хэрэгцээ шаардлага байгаа, хүн амын нийтлэг ашиг сонирхлыг хангах зорилгыг буруутгах боломжгүй, хуулиар тогтоосон журмын хүрээнд иргэдэд өмчлүүлсэн газарт дахин зохион байгуулалт хийж, нэхэмжлэгч нарт хуулиар олгогдсон боломжийг эдлүүлэх шаардлагатай.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2021-01-27, Дугаар: 64
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь нэхэмжлэгч нарын газар өмчлөх эрхийг сэргээн тогтоох бус өмчлөх эрхийг дахин хөндөх, зөрчих дараагийн үйлдлийг захиргааны байгууллагад олгосон.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, захирамжийн холбогдох хэсгийг хүчингүй болгосон.
• Үндэслэл: Тухайн газарт нийтийн сервитут тогтоосон бус харин газар өмчлөх эрхийг бүрэн хязгаарласан, өмчлөлийн газрыг төрд шууд буцаан авсан агуулгатай байна.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2021-03-30, Дугаар: 08
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн тул магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээх.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн хяналтын гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Маргаан бүхий захирамжаар нэхэмжлэгч нарын өмчлөлийн газрыг сургуулийн барилга барих зориулалтаар нийтийн сервитут тогтоосон нь "газар өмчлөгч иргэний эрхийг хязгаарлах" гэдэг хуулийн зохицуулалтын хүрээнд орохгүй, харин газар өмчлөх эрхийг бүхэлд нь хориглож, эрх зүйн зохицуулалтыг буруу хэрэглэсэн байна.
• Хариуцагч захиргааны актаа гаргахдаа Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 33.1.4 дэх хэсгийг буруу хэрэгжүүлсэн.
• Захиргааны байгууллага нэхэмжлэгч нарын эрхийг хөндсөн шийдвэр гаргахдаа Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.6-д заасан сонсох ажиллагааг хийгээгүй, урьдчилан мэдэгдээгүй, тайлбар гаргах боломжоор хангаагүй нь шийдвэр гаргах ажиллагааны журмыг зөрчсөн.
• Анхан шатны шүүх маргаан бүхий захиргааны актыг түдгэлзүүлж, захиргааны байгууллагад дахин шинэ акт гаргахыг даалгасан нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-д заасан үндэслэлгүй. Учир нь нэмж тодруулах зүйлгүй, захиргааны байгууллага хууль зөрчсөн нь тогтоогдсон тул түдгэлзүүлэх үндэслэлгүй.
• Анхан шатны шүүхээс Хот суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хуулийг хэрэглэсэн нь буруу. Учир нь уг хууль нь маргааны үйл баримтад хамааралгүй, зөвхөн гэр хороололд оршин суугчдын эрүүл, аюулгүй, таатай амьдрах орчин нөхцөл болон газар ашиглалтыг сайжруулахад хамаарна.
• Хариуцагчийн "иргэдэд илүү нөхцөлтэй газрыг санал болгож, шилжүүлэн олгохоор шийдвэрлэсэн байгааг харгалзан үзээгүй" гэх гомдол үндэслэлгүй. Энэ нь захиргааны актыг гаргахаас өмнө хэрэгжүүлэх урьдчилсан нөхцөл бөгөөд захиргааны акт гаргасны дараа шүүхээс харгалзан үзэх үндэслэл биш.