📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын Засаг даргын 2019 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрийн А/289 дүгээр захирамжаар Б.А-ыг Б.Г, Р.А нарт үрчлүүлэхийг зөвшөөрсөн боловч захирамж гарсан өдөр Б.Г нас барсан тул Улсын бүртгэлийн хэлтэс үрчлэлтийн бүртгэл хийхээс татгалзсан.
- Нэхэмжлэгч: Р.А нь Засаг даргын захирамжийг хэрэгжүүлж, үрчлэлтийн бүртгэл хийлгэхийг даалгахыг хүссэн. Тэрээр Б.А-ыг талийгаач нөхөр Б.Г-ын нэр дээр бүртгүүлж, тэжээгчээ алдсаны тэтгэмж авах эрхийг үүсгэхийг зорьсон.
- Хариуцагч: Дорнод аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс нь Б.Г нас барсны улмаас үрчлэлтийн бүртгэл хийх боломжгүй гэж татгалзсан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2020-04-29, Дугаар: 10
- Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 14.1-д зааснаар Б.Г-ын иргэний эрх зүйн чадвар дуусгавар болсон тул үрчлэлтийг бүртгэх боломжгүй.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2020-07-02, Дугаар: 418
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, Р.А-нд үрчлэлтийн бүртгэл хийлгэхийг хариуцагчид даалгасан. Б.Г-д холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Нас барсан этгээдэд хүүхдийг үрчлүүлсэн бүртгэлийг хийлгэх нь хуульд заасан хүүхдийн эрхийг ноцтой зөрчсөн үйлдэл тул Б.Г-д үрчлэлтийн бүртгэл хийх үндэслэлгүй. Харин Засаг даргын захирамж хэвээр байгаа тул Р.А-д бүртгэхэд хуульд харшлах нөхцөл байхгүй.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2020-10-21, Дугаар: 210/МА2020/00096
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагад хамааралгүй асуудлаар шийдвэр гаргасан, Засаг даргын захирамж хүчин төгөлдөр байгаа тул үрчлэлтийг бүртгэх ёстой.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Сум, дүүргийн Засаг даргын үрчлэлтийг зөвшөөрсөн захирамж нь хүчин төгөлдөр байхад Улсын бүртгэлийн байгууллага нь Иргэний улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 11.6-д заасны дагуу бүртгэх үүрэгтэй.
- Улсын бүртгэгч нь үрчлэлт хууль ёсны эсэхийг шалган шийдвэрлэх, татгалзах эрхгүй бөгөөд эрх бүхий этгээдийн шийдвэрийг албажуулж, гэрчилгээжүүлэх үүрэгтэй.
- Нас барсан эцгийн нэрээр хүүхдийг бүртгэж болдогтой адилаар, Засаг даргын захирамж гарсан үед үрчлэн авагч нас барсан ч бүртгэх боломжтой.
- Б.А-ыг Б.Г-ын нэр дээр үрчлүүлсэн бүртгэлийг хийснээр тэжээгчээ алдсаны тэтгэмж авах боломжтой болох нь хүүхдийн эрхийг хамгаалах хуулийн зохицуулалтад нийцнэ.
- Хэрлэн сумын Засаг даргын А/289 дүгээр захирамж нь хууль бус захиргааны акт биш бөгөөд хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа тул түүнийг хэрэгжүүлж, Б.Г, Р.А нарт үрчлэлтийн бүртгэл хийлгэх нь зүйтэй.