Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын Засаг даргын 2019 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрийн А/289 дүгээр захирамжаар Б.А-ыг Б.Г, Р.А нарт үрчлүүлэхийг зөвшөөрсөн боловч захирамж гарсан өдөр Б.Г нас барсан тул Улсын бүртгэлийн хэлтэс үрчлэлтийн бүртгэл хийхээс татгалзсан.
• Нэхэмжлэгч: Р.А нь Засаг даргын захирамжийг хэрэгжүүлж, үрчлэлтийн бүртгэл хийлгэхийг даалгахыг хүссэн. Тэрээр Б.А-ыг талийгаач нөхөр Б.Г-ын нэр дээр бүртгүүлж, тэжээгчээ алдсаны тэтгэмж авах эрхийг үүсгэхийг зорьсон.
• Хариуцагч: Дорнод аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс нь Б.Г нас барсны улмаас үрчлэлтийн бүртгэл хийх боломжгүй гэж татгалзсан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2020-04-29, Дугаар: 10
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 14.1-д зааснаар Б.Г-ын иргэний эрх зүйн чадвар дуусгавар болсон тул үрчлэлтийг бүртгэх боломжгүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2020-07-02, Дугаар: 418
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр буруу.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, Р.А-нд үрчлэлтийн бүртгэл хийлгэхийг хариуцагчид даалгасан. Б.Г-д холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Нас барсан этгээдэд хүүхдийг үрчлүүлсэн бүртгэлийг хийлгэх нь хуульд заасан хүүхдийн эрхийг ноцтой зөрчсөн үйлдэл тул Б.Г-д үрчлэлтийн бүртгэл хийх үндэслэлгүй. Харин Засаг даргын захирамж хэвээр байгаа тул Р.А-д бүртгэхэд хуульд харшлах нөхцөл байхгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2020-10-21, Дугаар: 210/МА2020/00096
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагад хамааралгүй асуудлаар шийдвэр гаргасан, Засаг даргын захирамж хүчин төгөлдөр байгаа тул үрчлэлтийг бүртгэх ёстой.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Сум, дүүргийн Засаг даргын үрчлэлтийг зөвшөөрсөн захирамж нь хүчин төгөлдөр байхад Улсын бүртгэлийн байгууллага нь Иргэний улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 11.6-д заасны дагуу бүртгэх үүрэгтэй.
• Улсын бүртгэгч нь үрчлэлт хууль ёсны эсэхийг шалган шийдвэрлэх, татгалзах эрхгүй бөгөөд эрх бүхий этгээдийн шийдвэрийг албажуулж, гэрчилгээжүүлэх үүрэгтэй.
• Нас барсан эцгийн нэрээр хүүхдийг бүртгэж болдогтой адилаар, Засаг даргын захирамж гарсан үед үрчлэн авагч нас барсан ч бүртгэх боломжтой.
• Б.А-ыг Б.Г-ын нэр дээр үрчлүүлсэн бүртгэлийг хийснээр тэжээгчээ алдсаны тэтгэмж авах боломжтой болох нь хүүхдийн эрхийг хамгаалах хуулийн зохицуулалтад нийцнэ.
• Хэрлэн сумын Засаг даргын А/289 дүгээр захирамж нь хууль бус захиргааны акт биш бөгөөд хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа тул түүнийг хэрэгжүүлж, Б.Г, Р.А нарт үрчлэлтийн бүртгэл хийлгэх нь зүйтэй.