Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Орхон аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс нь 2004 оны 3 дугаар сарын 12-ны өдөр М.Б, Ц.Ц нарын гэрлэлтийг бүртгэсэн боловч, уг бүртгэл хийгдэх үед М.Б нь Монгол Улсад байгаагүй, өөрийн биеэр өргөдөл гаргаагүй байна.
• Нэхэмжлэгч: М.Б-ын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Д.О нь “Улсын бүртгэлийн 69 дүгээрт бүртгэгдсэн М.Б, Ц.Ц нарын гэрлэлтийн бүртгэлийг хүчингүйд тооцуулах” шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Орхон аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс.
• Гуравдагч этгээд: Ц.Ц нь “М.Б-ыг дуудан ирүүлж, гэрлэлтийг хууль ёсны дагуу дахин бүртгэж өгөхийг даалгах” бие даасан шаардлага гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-09-16, Дугаар: 23
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг болон гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний бүртгэлийн тухай хуулийн (1999 он) 13.1, 13.3, Иргэний бүртгэлийн тухай хуулийн (2018 он) 7.8-д заасан.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-11-21, Дугаар: 608
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Д.О.
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлүүлэх.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1, 2 дахь заалтыг нэгтгэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, гэрлэлтийн бүртгэлийг хүчингүй болгож, гуравдагч этгээдийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний бүртгэлийн тухай хуулийн (1999 он) 13.2, 13.3, Иргэний улсын бүртгэлийн тухай хуулийн (шинэчилсэн найруулга) 7.1, 7.1.1, Гэр бүлийн тухай хуулийн 3.1.1, 4.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2020-02-12, Дугаар: 00062
• Гомдлол гаргагч: Гуравдагч этгээд Ц.Ц.
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль бус үндэслэлээр цуцалсан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гуравдагч этгээд Ц.Ц-ийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Гэрлэлт бүртгэх үед М.Б нь Монгол Улсад байгаагүй, өөрийн биеэр өргөдөл гаргаагүй нь Гэр бүлийн тухай хуулийн 3.1.1, Иргэний бүртгэлийн тухай (1999) хуулийн 13.2, 13.3-т заасан гэрлэлт бүртгэх суурь шаардлагуудыг зөрчсөн.
• Хариуцагч Улсын бүртгэлийн хэлтэс нь Иргэний бүртгэлийн тухай (1999) хуулийн 8.3-т заасан бүртгэл үйлдэхэд шаардлагатай баримт бичгийн бүрдэл, үнэн зөвийг шалгах, бүртгэлийг хууль тогтоомжид нийцүүлэн үнэн зөв хөтлөх үүргээ биелүүлээгүй.
• Гэрлэхийг хүсэгчдийн аль нэг талыг байлцуулахгүйгээр нэг хүний гаргасан өргөдөл хүсэлтээр гэрлэлт бүртгэхийг хуулиар зөвшөөрөөгүй.
• Нэг талын хүсэлтээр хийгдсэн гэрлэлтийн бүртгэл нь нөгөө хүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөхгүй гэж үзэх боломжгүй.
• “Гэрлэлт” нь эрэгтэй, эмэгтэй хоёр сайн дурын, чөлөөтэй, тэгш эрхийн үндсэн дээр үүсэх хуулийн зохицуулалттай тул гуравдагч этгээд Ц.Ц-ийн “М.Б-ыг дуудан ирүүлж, гэрлэлтийг хууль ёсны дагуу дахин бүртгэж өгөхийг даалгах” шаардлагыг шүүх хангаж шийдвэрлэх боломжгүй.
• Захиргааны хэргийн шүүх нь улсын бүртгэл хуульд нийцсэн эсэх маргааныг шийдвэрлэхдээ улсын бүртгэлийн байгууллага хуулиар хүлээсэн эрх, үүргээ зохих ёсоор хэрэгжүүлсэн эсэхийг шалгадаг.
• М.Б, Ц.Ц нарын хамтран амьдарсан, хүүхэдтэй болсон зэрэг үйл баримтуудыг үгүйсгээгүй ба өмчийн болон хүүхдээ асран хамгаалах, тэжээн тэтгэх үүргийн талаар иргэний шүүхэд маргах эрхийг хязгаарлаагүй болно.