Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар ногдуулах "борлуулалт" гэх ойлголтын эрх зүйн тайлбар болон зээлийн эргэн төлөлтийн үйл ажиллагааг татвараас чөлөөлөх асуулаар маргаан үүсэв. Банк нь зээлдэгчийн өр төлбөрийг барагдуулах зорилгоор барьцаалсан үл хөдлөх эд хөрөнгийг өөрийн өмчлөлд шилжүүлэн авч, улмаар гуравдагч этгээдэд худалдан борлуулсан байна. Татварын байгууллага уг үйлдлийг аж ахуйн үйл ажиллагааны хүрээнд хийсэн борлуулалт гэж үзэн татвар ногдуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барицалсан хөрөнгийг борлуулж зээлийг барагдуулсан нь ашиг олох зорилготой борлуулалт биш, харин зээл олгох үйлчилгээний нэг хэсэг тул НӨАТ ногдуулахгүй байх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Борлуулалтын зорилго, агуулгаас үл хамааран борлуулсан бүх бараанд НӨАТ ногдуулахаар хуульд заасан тул татвар ногдуулсан нь зөв гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хянан шийдвэрлэсэн ба Дээд шүүх хариуцагчийн хяналтын гомдлыг хангахгүй орхиж, доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээв. Учир нь банкны барьцаа хөрөнгийг борлуулж зээлийг эргэн төлүүлэх ажиллагаа нь зээлийн үйл ажиллагааны бүрэлдэхүүн хэсэг тул НӨАТ ногдох "ажил, үйлчилгээ" гэж үзэх үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгчийн өр төлбөрийг барагдуулах зорилгоор барьцаалсан хөрөнгийг өөрийн өмчлөлд шилжүүлэн авч, гуравдагч этгээдэд худалдах нь зээл олгох үйлчилгээний нэг хэсэг тул НӨАТ ногдох ажил, үйлчилгээ гэж үзэх үндэслэлгүй (Банкны тухай хууль 7.1, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 20.1).
• Банк нь зээл төлүүлэх зорилгоор барьцаа хөрөнгийг түр эзэмших, худалдах үйл ажиллагааг эрхлэх нь ашиг олох зорилготой аж ахуйн үйл ажиллагаа биш тул НӨАТ ногдуулах "борлуулалт" гэж үзэхгүй (Банкны тухай хууль 7.1).
• Зээл олгох үйлчилгээ нь татвараас чөлөөлөгдөх тул зээлийг эргэн төлүүлэх зорилготой барьцаа хөрөнгийн борлуулалт нь зээлийн үйл ажиллагааны бүрэлдэхүүн хэсэг мөн (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 13.6.5).