Тогтоол №946

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хороо нь Б.Саруулыг сонгуулийн хууль зөрчсөн гэх үндэслэлээр нэр дэвшигчдийн жагсаалтаас хасч, сонгуулийн дүнгээс түүнд холбогдох хэсгийг хүчингүй болгосон.
• Нэхэмжлэгч: Б.Саруул, Сонгуулийн хорооны тогтоолыг хууль бус болохыг тогтоолгож, өөрийгөө сонгогдсон төлөөлөгчөөр бүртгүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хороо, нэхэмжлэлийг эсэргүүцэж, өөрсдийн шийдвэрийг хуулийн дагуу гаргасан гэж үзсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2016-11-28, Дугаар: 973
• Шийдвэр: Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хорооны 2016 оны 10 дугаар сарын 24-ний өдрийн 55 дугаар тогтоолын Б.Саруулд холбогдох хэсгийг хууль бус болохыг тогтоож хүчингүй болгосон. Б.Саруулыг Иргэдийн төлөөлөгчийн хурлын төлөөлөгчөөр сонгогдсон нэр дэвшигчдийн нэрийн жагсаалт болон бүрэн эрхийг хүлээн зөвшөөрөх тухай шийдвэрийн төсөлд оруулж шийдвэр гаргахыг Сонгуулийн хороонд даалгасан.
• Үндэслэл: Сонгуулийн тухай хуулийн 3.7.1, 111.6, 117.1, 164.4-т зааснаар нэхэмжлэгчийг хууль зөрчсөнийг цагдаа, шүүхээс тогтоогоогүй байхад Сонгуулийн хороо нэрийн жагсаалтаас хасах тогтоол гаргасан нь хууль бус.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2017-01-19, Дугаар: 210/МА2017/00045
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх Сонгуулийн тухай хуулийн холбогдох заалтыг буруу тайлбарлаж, Сонгуулийн хорооны эрх хэмжээг буруу үнэлсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Сонгуулийн тухай хуулийн 159.3-т зааснаар нэр дэвшигчийг нэр дэвшигчдийн нэрийн жагсаалтаас хасах үндэслэл тогтоогдсон тохиолдолд Сонгуулийн хороо шийдвэр гаргах бөгөөд уг хуулийн 3.1.7-д зааснаар "сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөн болох нь тогтоогдсон" гэдэг нь шүүхээс тогтоож, тухайн шүүхийн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсон байхыг ойлгоно.
• Шүүхээс нэр дэвшигч Б.Саруулыг сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөн гэм буруутай болохыг тогтоогоогүй байхад хариуцагч Сонгуулийн хороо түүнийг зөрчил гаргасан гэж үзэж, нэр дэвшигчдийн нэрийн жагсаалтаас хассан нь буруу.
• Хариуцагчийн "Б.Саруулын үйлдлийг заавал шүүхийн шийдвэрээр тогтоосон байхыг хуулиар шаардаагүй" гэх гомдол үндэслэлгүй.
• Сонгуулийн тухай хуулийн нэгдүгээр хэсгийн зохицуулалтууд нь Улсын Их Хурал, Ерөнхийлөгч, Орон нутгийн сонгуульд нийтлэг хэрэглэгддэг тул хариуцагчийн “УИХ болон орон нутгийн сонгуульд нэр дэвшигчийг хасах эрх хэмжээ ялгаатай” гэх гомдлыг хүлээн авах боломжгүй.
• Захиргааны хэргийн шүүх нь Сонгуулийн тухай хуулийн 70 дугаар зүйлд заасан зөрчлийг хянан шалгаж шийдвэрлэх эрх хэмжээгүй тул нэр дэвшигчийн гаргасан гэх зөрчилтэй холбогдуулан нотлох баримт цуглуулах, дүгнэлт өгөх хууль зүйн боломжгүй.
• Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хороо нь нэр дэвшигч Сонгуулийн тухай хууль зөрчсөн болохыг тогтоосон шүүхийн шийдвэрийн үндсэн дээр нэр дэвшигчийг нэрийн жагсаалтаас хасах шийдвэр гаргах талаар зохицуулсан Сонгуулийн тухай хуулийн 159.3 дахь хэсгийг зөрчсөн.
• Анхан шатны шүүх маргаан бүхий захиргааны актыг Сонгуулийн тухай хуулийн 159.3-тай нийцээгүй гэж дүгнэсэн атлаа хуулийн уг заалтыг баримтлаагүй, шийдвэрийн тогтоох хэсэгт хуулийн зүйл, заалтыг буруу бичсэн, шаардлагагүй хуулийн заалтыг баримталсан зэрэг алдаа гаргасан тул шийдвэрийг зөвтгөн өөрчилсөн.